6 ŞUBAT 2023 DEPREMİYLE VAL PLUMWOOD’UN EKOFEMİNİZM ANLAYIŞI ÇERÇEVESİNDE BİR YÜZLEŞME

Afetler, hem insan yaşamına hem de çevreye ciddi zararlar vermektedir. Özellikle depremler, gözler önüne serdiği maddi manevi zararlar bir yana, ülkelerin doğa-insan ilişkilerini gözden geçirmelerine, deprem öncesi, süreci ve sonrasındaki yaşayış, davranış şekillerini sorgulamaya, bu doğrultuda düşünmeye ve yaşama pratiklerini geliştirmesinde önemli bir etken olmuştur. İki yıl önce, 06 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş ve çevresini etkileyen depremi yaşayan Türkiye, bu sorgulamaları gerçekleştirmiş; deprem sonrası için yeni yaşama pratikleri arayışına girmiş ve bu pratikler için çalışmıştır. Türkiye’nin doğa-insan ilişkilerinde nasıl olduğunu, doğa hakkında ne bildiğini, doğaya gerekli özeni gösterip göstermediğini, depremle birlikte doğaya ve doğadaki canlılara, cansızlara karşı ne denli sorumlu davrandığını görmek için çalışmada Val Plumwood’un eleştirel ekofeminist anlayışı tercih edilmiştir. Çalışma, “Ekofeminizm doğal afetlerin değerlendirilmesini sağlayabilir mi?” ve “Ekofeminizm deprem öncesi, süreci ve sonrasındaki davranış şekilleri için model oluşturabilir mi?” sorularına verilen yanıtların kendisini oluşturmayı; bunun yanında depremleri ve doğal afetleri okuyup anlama konusunda bir rehber olmayı amaçlamaktadır. Plumwood’un ekofeminizmi, doğa üzerindeki tahakkümleri araştırarak akıl-doğa ilişkisi çerçevesinde meydana gelen düalizmleri gösterir. Doğanın kendisini anlamayı, doğaya özen ve sorumluluk göstermeyi telkin eden; farklı canlıların, ekosistemlerin, insan olan ve olmayan tüm varlıkların karşılıklı etkileşimi ve ilişkisini kurmayı sağlayan animist yaklaşımı ile ekolojik sorunları okumayı ve çözmeyi vaat eder. Plumwood’un yaklaşımı doğrultusunda çalışma, ekofeminizmin afetlerin değerlendirilmesini sağlayabileceğini ve deprem öncesi, süreci ve sonrasında politik dayanışma temelli bir davranış modeli sunabileceğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak çalışma, doğayla kurulan ilişkinin dönüştürülmesi gerektiğini ve afet yönetimi politikalarının ekolojik etik temelde yeniden düşünülmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Disasters cause serious damage to both human life and the environment. Earthquakes, beyond the material and moral damages they reveal, have been an important factor in causing countries to review human-nature relations, to question their lifestyles and behaviors before, during, and after the earthquake. They also encourage societies to rethink these issues to adapt their living practices accordingly. Turkey, which experienced the earthquake that affected Kahramanmaraş and its surroundings two years ago, on February 6, 2023, has raised these questions and begun to search for new post-earthquake practices for the post-earthquake and worked for these practices. Val Plumwood's critical ecofeminist approach was preferred in the study in order to see how Turkey is in human-nature relations, its conceptualization of nature, whether it shows the necessary care for nature, and how it acts responsibly towards human and non-human beings after the earthquake. The study aims to create the answers to the questions of “Can ecofeminism provide an evaluation of natural disasters?” and “Can ecofeminism provide a model for behaviors before, during and after the earthquake?” In addition, it aims to be a guide for reading and understanding earthquakes and natural disasters. Plumwood's ecofeminism investigates the domination over nature and shows the dualisms that occur within the framework of the mind-nature relationship. It promises to read and solve ecological problems with its animist approach that inculcates understanding nature itself, caring and taking responsibility for nature, and establishing the mutual interaction and relationship of human and non-human beings. In line with Plumwood's approach, the study reveals that ecofeminism can provide an evaluation of disasters and offer a model of behavior based on political solidarity before, during and after earthquakes. As a result, the study emphasizes that the relationship established with nature should be transformed and disaster management policies should be rethought on an ecological ethical basis.