Araştırma Makalesi

KAPSAYICI BÜYÜME, FİNANSAL GELİŞME VE BEŞERİ SERMAYE İLİŞKİSİ: ASEAN-5 ÜLKELERİ

Cilt: 14 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

KAPSAYICI BÜYÜME, FİNANSAL GELİŞME VE BEŞERİ SERMAYE İLİŞKİSİ: ASEAN-5 ÜLKELERİ

Öz

Çalışmanın amacı, ASEAN-5 ülkelerinde (Endonezya, Malezya, Filipinler, Singapur ve Tayland) 1991-2019 yılları arasında veriler ile kapsayıcı büyüme, finansal gelişme ve beşerî sermaye arasındaki nedensellik ilişkisini incelemektir. Çalışmada 1991-2019 yıllarına ait finansal gelişme endeksi, beşeri sermaye endeksi ve çalışan kişi başı GSYİH veriler kullanılmıştır. Buna bağlı olarak hem yatay-kesit bağımlılığı hem de eğim katsayılarının heterojen olduğu durumlar için geliştirilmiş Konya (2006) panel nedensellik testi kullanılmıştır. Panel nedensellik testine göre, ASEAN-5 ülkelerinde kapsayıcı büyüme, finansal gelişme ve beşerî sermaye arasında nedensellik ilişkisini göstermektedir. Beşeri sermaye ile kapsayıcı büyüme arasındaki nedensellik ilişkisine göre Endonezya finansal gelişmeden beşeri sermayeye doğru ve Filipinler’de ise beşeri sermayeden finansal gelişmeye doğru anlamlı nedensellik ilişkisi olmaz iken öteki tüm ilişkilerde nedensellik ilişkisinin anlamlı olduğu sonucuna varılmaktadır. Yalnızca Singapur için kapsayıcı büyüme ile beşerî sermaye arasında herhangi bir nedensellik ilişkisi bulunamamıştır. Fakat diğer ülkelerde çift yönlü nedensellik ilişkisi anlamlı olmaktadır. Singapur’da beşeri sermayeyi oluşturan eğitim süresi ve eğitimin getirisi verileri ile kapsayıcı büyüme arasındaki ilişkiye bakıldığında başarılı eğitim politikalarına rağmen eğitim süresi ve eğitimin getirisi kapsayıcı büyüme üzerinde anlamlı bir etkiye sahip değildir. Bu çalışma önemli bilimsel sonuçlar sağlamanın yanı sıra politika yapıcılara, araştırmacılara ve ilgili diğer paydaşlara somut öneriler sunmaktadır. Singapur’da politika yapıcılar eğitim kalitesinin artırılması, işgücü piyasasının ihtiyaçlarını karşılayacak nitelikli işgücünün oluşturulması, beşeri sermayenin gelirlerini artıracak iyileştirmenin yapılmasını üstlenerek beşeri sermayenin kapsayıcı büyüme üzerinde olumlu etki oluşturmasına yol açabilirler.

Anahtar Kelimeler

Kapsayıcı Büyüme, Finansal Gelişme, Beşeri Sermaye, Panel Veri.

Kaynakça

  1. Abubakar, A., Kassim, S. H., & Yusoff, M. B. (2015). Financial development, human capital accumulation and economic growth: Empirical evidence from the Economic Community of West African States (ECOWAS). Procedia-Social and Behavioral Sciences, 172, 96-103. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.01.341
  2. Adeniyi, O., Ajayi, P. I., & Adedeji, A. A. (2021). Education and inclusive growth in West Africa. Journal of Economics and Development, 23(2), 163-183. https://doi.org/10.1108/JED-04-2020-0036
  3. Ali, I., & Son, H. H. (2007). Measuring inclusive growth. Asian Development Review, 24(1), 11–31.
  4. Ali, M., Raza, S. A. A., Puah, C.-H., & Samdani, S. (2021). How financial development and economic growth influence human capital in low-income countries. International Journal of Social Economics, 48(10), 1393-1407. https://doi.org/10.1108/IJSE-05-2020-0323
  5. Arora, R., & Jalilian, H. (2020). Financial development, human capital and economic growth: The Indian case. Journal of Banking, Finance and Sustainable Development, 11(1), 69-83. https://bradscholars.brad.ac.uk/handle/10454/17944
  6. Ayinde, T. O., & Yinusa, O. G. (2016). Financial development and inclusive growth in Nigeria: A threshold analysis. Acta Universitatis Danubius, 12(4), 326-346. https://www.researchgate.net/publication/307881485
  7. Bardi, W., & Ayouni, S. E. (2016). Human capital, financial development and economic growth: Empirical evidence from Mediterranean countries. International Research Journal of Finance and Economics, (153), 74-84.
  8. Barro, R. J., & Lee, J. W. (1996). International measures of schooling years and schooling quality. American Economic Review, 86(2), 218-223.
  9. Bozoklu, Ş., & Yılancı, V. (2013). Finansal gelişme ve iktisadi büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi: Gelişmekte olan ekonomiler için analiz. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(2), 161-187.
  10. Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. Review of Economic Studies, 47(1), 239-253. https://doi.org/10.2307/2297111

Kaynak Göster

APA
İşlek, H., & Gündal, B. (2025). KAPSAYICI BÜYÜME, FİNANSAL GELİŞME VE BEŞERİ SERMAYE İLİŞKİSİ: ASEAN-5 ÜLKELERİ. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 615-634. https://doi.org/10.54282/inijoss.1742950
AMA
1.İşlek H, Gündal B. KAPSAYICI BÜYÜME, FİNANSAL GELİŞME VE BEŞERİ SERMAYE İLİŞKİSİ: ASEAN-5 ÜLKELERİ. INIJOSS. 2025;14(2):615-634. doi:10.54282/inijoss.1742950
Chicago
İşlek, Hüseyin, ve Burçak Gündal. 2025. “KAPSAYICI BÜYÜME, FİNANSAL GELİŞME VE BEŞERİ SERMAYE İLİŞKİSİ: ASEAN-5 ÜLKELERİ”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 14 (2): 615-34. https://doi.org/10.54282/inijoss.1742950.
EndNote
İşlek H, Gündal B (01 Aralık 2025) KAPSAYICI BÜYÜME, FİNANSAL GELİŞME VE BEŞERİ SERMAYE İLİŞKİSİ: ASEAN-5 ÜLKELERİ. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 14 2 615–634.
IEEE
[1]H. İşlek ve B. Gündal, “KAPSAYICI BÜYÜME, FİNANSAL GELİŞME VE BEŞERİ SERMAYE İLİŞKİSİ: ASEAN-5 ÜLKELERİ”, INIJOSS, c. 14, sy 2, ss. 615–634, Ara. 2025, doi: 10.54282/inijoss.1742950.
ISNAD
İşlek, Hüseyin - Gündal, Burçak. “KAPSAYICI BÜYÜME, FİNANSAL GELİŞME VE BEŞERİ SERMAYE İLİŞKİSİ: ASEAN-5 ÜLKELERİ”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 14/2 (01 Aralık 2025): 615-634. https://doi.org/10.54282/inijoss.1742950.
JAMA
1.İşlek H, Gündal B. KAPSAYICI BÜYÜME, FİNANSAL GELİŞME VE BEŞERİ SERMAYE İLİŞKİSİ: ASEAN-5 ÜLKELERİ. INIJOSS. 2025;14:615–634.
MLA
İşlek, Hüseyin, ve Burçak Gündal. “KAPSAYICI BÜYÜME, FİNANSAL GELİŞME VE BEŞERİ SERMAYE İLİŞKİSİ: ASEAN-5 ÜLKELERİ”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, c. 14, sy 2, Aralık 2025, ss. 615-34, doi:10.54282/inijoss.1742950.
Vancouver
1.Hüseyin İşlek, Burçak Gündal. KAPSAYICI BÜYÜME, FİNANSAL GELİŞME VE BEŞERİ SERMAYE İLİŞKİSİ: ASEAN-5 ÜLKELERİ. INIJOSS. 01 Aralık 2025;14(2):615-34. doi:10.54282/inijoss.1742950