TÜRKİYE’DE ULUSAL GÜVENLİĞİN YASAL VE KURUMSAL MEKANİZMASI: MİLLİ GÜVENLİK KURULU*
Öz
Türkiye’nin ulusal güvenlik sisteminin merkezini oluşturan Milli Güvenlik Kurulu(MGK), konjonktürel olarak etki derecesi değişmekle birlikte, gerek iç gerekse dış politika bağlamında kurumsal bir aktör olarak etkinliğini sürdürmektedir. Ulusal güvenlik sisteminin kurumsal mekanizmasını oluşturan MGK’nın yasal statüsü ve kurumsal biçimselliği, Türkiye’nin iç ve dış politikadaki amaçları, sorunları ve tehdit algılamasına göre değişiklikler göstermiştir. 1949 yılında 5399 sayılı yasa ile kurulan Milli Savunma Yüksek Kurulu’nun, 1961 Anayasa’sında anayasal bir kurum haline dönüştürülerek MGK adını alması ile Türkiye’de ilk kez bir kavram olarak “milli güvenlik” kavramı Türk hukuk sistemine dahil olmuştur. Bu dönüşüm sadece ulusal güvenlik siteminin hukuksal statüsünde ve kurumsal mimarisinde yapılan bir dönüşümü değil, Türkiye’nim güvenlik paradigmasında da bir dönüşümün başlangıcını oluşturmuştur. 2000’li yıllara kadar devam eden süreçte, Türkiye’nin güvenlik sistemi militarist bir yapıda sürdürülmüştür. 2000’li yıllarda gerek iç siyasi yapıda meydana gelen değişiklikler, gerekse de Avrupa Birliği’ne (AB) tam üyelik sürecinde Türkiye’nin karşılaştığı zorunluluklar, MGK’nın militaristleştirilme sürecini durdurmuştur. Bu çalışmada, MGK’nın tarihsel süreci ve hukuksal statüsü incelenerek, süreç içerisinde yapılan değişikler ve bu değişiklikleri etkileyen parametreler analiz edilmeye çalışılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Milli Güvenlik Kurulu,ulusal güvenlik,tehdit,Avrupa Birliği,Türkiye.
Kaynakça
- Avrupa Komisyonu, Türkiye 2009 İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2009.pdf, Avrupa Komisyonu, Türkiye 2010 İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2010.pdf, Aydın, Mustafa, “Securitization of History and Geography: Understanding of Security in Turkey,” Southeast European and Black Sea Studies, Cilt:3, Sayı.2, (Mayıs /2003), ss. 163-184.
- Bayramoğlu ,Ali, “Asker ve Siyaset,” Ahmet İnsel ve Ali Bayramoğlu, der., Türkiye’de Ordu, 3. Baskı, Birikim Yayınları, İstanbul, 2006, ss. 59-118.
- Gencer Özcan, “Milli Güvenlik Kurulu,” Ümit Cizre, der., Almanak Türkiye 2005: Güvenlik Sektörü ve Demokratik Gözetim, TESEV Yayınları, İstanbul, 2006, ss. 32-45.
- Gencer Özcan, “Türkiye’de Siyasal Rejim ve Dış Politika: 1983–1993,” Faruk Sönmezoğlu, der., Türk Dış Politikasının Analizi, 2. Baskı, Der Yayınları, İstanbul, 2001, ss. 511–534.
- “General Secretariat for Defence and National Security (France), ”http://www.sgdsn.gouv.fr/site_lang_en.html, “Goverment Council for Foreign Affairs and Defence,” http://antiproedros.gov.gr/en.
- Hale, William, Türkiye’de Ordu ve Siyaset, çev., Ahmet Fethi, Hil Yayınları, İstanbul, 1996.
- İba, Şaban, Milli Güvenlik Devleti, Çivi Yazıları, İstanbul, 1999, Islamic Republic of Iran Constitution, http://www.iranonline.com/iran/iran-info/government/constitution.html “Pakistan National Security Council,” http://www.infopak.gov.pk/nationalsecurity.aspx Karaosmanoğlu, Ali L., “The Evolution of the National Security Culture and the Military in Turkey,” International Affairs, Cilt: 54, Sayı: 1, (Güz/2000), ss. 199–216.
- Kaygusuz, Özlem, “Soğuk Savaş Sonrası Dönemde Türkiye’de Sivil-Asker İlişkilerinin Dönüşümüne Bir Bakış: Küresel Eğilimler, AB Süreci ve Kürt Sorunu’nun Etkileri,” Mülkiye, Cilt: XXXIV, Sayı: 268, (Güz/2010), ss. 185–208.
- Laçiner, Ömer, “ ‘Ordular: İlk Hedefiniz Piyasa’mı Oluyor?,” Ahmet İnsel ve Ali Bayramoğlu, der., Türkiye’de Ordu, 3. Baskı, Birikim Yayınları, İstanbul, 2006, ss. 29-39.
- Liberti, Fabio ve Camille Blain, “France’s National Security Strategy (WP),” Working Paper: Real Instituto Elcano, 2011.