SOSYAL AĞ KULLANIMININ ÖĞRENCİLERİN ALGILANAN TOPLUMSAL CİNSİYET ROLLERİ ÜZERİNE ETKİSİ
Öz
Cinsiyet kadın ya da erkek olmanın biyolojik yönünü, toplumsal cinsiyet ise kadın ve erkeğe birey, toplum ve kültür tarafından yüklenen beklentileri ve rolleri ifade etmektedir. Toplumsal cinsiyet, kadın ve erkeklerin ilgi alanlarını, davranış ve düşünce biçimlerini belirleyerek kalıp yargıları oluşturmaktadır. Günümüzde hızla gelişen internet teknolojileriyle birlikte sosyal ağların kullanımında artış görülmektedir. Toplumsal iletişimde önemli olan sosyal ağların yaygın kullanımı öğrencilerin toplumsal cinsiyet rol algılarını biçimlendirmektedir. Çalışmanın amacı İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi öğrencilerinin sosyal ağ kullanımının toplumsal cinsiyet rol algılamalarına etkisini belirlemektir. Araştırmanın evrenini İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde birinci sınıfta okuyan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak 5’li likert ölçeğine göre hazırlanmış "Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği” ve “Sosyal Ağ Bağımlılık Ölçeği’’ kullanılmıştır. Benzer denekler örneklemesi yöntemi ile yazılı soru sorma tekniği olan anket tekniği kullanılarak 676 öğrenciden veri elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği’nin yapı geçerliliği için açıklayıcı faktör analizi uygulanmış, madde analizi yapılarak, madde toplam ölçek ilişkisine bakılmıştır. Faktör analizi sonucuna göre ölçek, geleneksel cinsiyet rolü, eşitlikçi cinsiyet rolü ve erkek egemen cinsiyet rolü olarak üç boyutta toplanmıştır. Ölçeğin güvenilirliği Cronbach’s Alpha testi (α=0.71) ile değerlendirilmiştir. Öğrencilerin sosyal ağ kullanımının toplumsal cinsiyet rol algıları üzerindeki etkisini belirlemek için ise basit regresyon analizi kullanılmıştır. Analiz sonucunda sosyal ağ kullanımının sadece erkek egemen cinsiyet rolü üzerinde etkisinin bulunduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Sosyal Ağlar,Toplumsal Cinsiyet,Sosyal Ağ Bağımlılık Ölçeği,Toplumsal Cinsiyet Tutum Ölçeği,Emoji
Kaynakça
- Bamman, D., Eisenstein, J. ve Schnoebelen, T. (2014). Gender İdentity And Lexical Variation In Social Media. Journal Of Sociolinguistics, 18(2), 135–160.
- Bhasin, K. (2003). Toplumsal Cinsiyet “Bize Yüklenen Roller” (1. bs.). (Çev. K. Ay). İstanbul: Kadınlarla Dayanışma Vakfı Yayınları.
- Boyd, D.M. ve Ellison, N.B. (2008). Social Network Sites: Definition, History, And Scholarship. Journal of Computer-Mediated Communication, 13 (1), 210-230.
- Bond, B. J. (2009). He Posted, She Posted: Gender Differences In Self-Disclosure On Social Networking Sites. Rocky Mountain Communication Review, 6(2), 29–37.
- Bozkurt, A. (2015). Sosyal Ağlar ve Yaşam Boyu Öğrenme Deneyimi. Akademik Bilişim, 113-118.
- Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı (26. bs.). İstanbul: Pegem Akademi.
- Can, A. (2013). SPSS İle Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi (7. bs). Ankara: Pegem Akademi.
- Cherry, A. L. (2005). Examining Global Social Welfare Issues. Belmont: ThomsonBrooks/Cole.
- Coyle, C.L. ve Vaughn, H. (2008). Social Networking: Communication Revolution Or Evolution. Bell Labs Technical Journal, 13 (2), 13-17.
- Çalışır, G. ve Çakıcı, F. O. (2015). Toplumsal Cinsiyet Bağlamında Sosyal Medyada Kurulan Benlik İnşasının Temsili. Turkish Studies- International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish, 10 (10), 267-290.