HUME’UN AHLÂK KURAMI ÜZERİNE YAPILAN BAZI YORUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
18. Yüzyılın en önemli ve etkili düşünürlerinden biri kuşkusuz İskoç filozof David Hume’dur. Hume yaşadığı dönemin epistemesine uygun olarak bir felsefe inşa etmeye çalışmıştır. Bu epistemenin en belirgin özelliği doğa temelli bilimselliktir. Hakikatin doğada ve doğal yöntemlerle aranması gerektiği biçiminde özetleyebileceğimiz bu yeni paradigmanın etkisinde kalan Hume, aynı metodolojinin moral (insanî) konulara da uygulanması gerektiğine inanmıştır. Bu düşünceden hareketle Hume, insanı bilişsel ve eylemsel durumunu analiz etmeye kalkışmış, insan zihni ve edimlerinin nihai ilkelerini tespit etmeye çalışmıştır. Doğal olarak bu yaklaşım, felsefi çevrelerde çokça söze konu edilmiştir. Bu çalışma Hume’un bu temelde kurmaya çalıştığı moral teorisine ilişkin yapılan kimi değerlendirmeleri analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aydın, M., (1991), Kant’ta ve Çağdaş İngiliz Felsefesinde Tanrı-Ahlâk İlişkisi, TDV Yay., Ankara.
- Beauchamp, T., (1999), “Annotations to the Enquiry”, An Enquiry Concerning Human Understanding, ed. Tom L. Beauchamp, Oxford University Press.
- Çelebi, E., David Hume’da İnsan Doğasının Evrenselliği Temelinde Ahlâk Problemi, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 2011/8, (1), ss. 657-665.
- De Dijn, H., “Hume’s Nonreductionist Philosophical Anthropology”, The Review of Metaphysics. March 2003/56, (Info Track Web: Expanded Academic ASAP).
- Hendel, C.W., (1985).,“Editor’s Introduction”, An Inquiry The Principles Of Morals, içinde. The Bobbs-Merill Educational Publishing, Indianapolis.
- Hume, D., (1999), An Enquiry Concerning Human Understanding, ed. Tom L. Beauchamp, Oxford University Press.
- Hume, D., (1985a), A Treatise of Human Nature, ed. by Ernest C. Mossner, Penguin Books.
- Hume, D., (1985b), An Inquiry Concerning The Principles Of Morals, ed.Charles W. Hendel, The Bobbs-Merill Educational Publishing, Indianapolis.
- Hume, D., (1987), Essays Moral, Political and Literary, ed. Eugene F. Miller, Liberty Fund, Indianapolis.
- Liu, X., “Mencius, Hume and Sensibility Theory”, Philosophy East and West. Jan 2002/52, (Info Track Web: Expanded Academic ASAP).