Türk-İslam Düşünürlerinin Medreseden Mektebe Geçiş Sürecine Dair Görüşleri

Türk-Müslüman coğrafyasında eğitimli bir toplumun oluşturulması sürecinde ilk olarak akla medreseler ve okullar gelmektedir. Uzun yıllar bu coğrafyada eğitimli ve kalifiye eleman yetiştirmede medreselerin etkisi inkar edilmez bir gerçekliktir. Bir süre sonra her kurumda olduğu gibi medreselerde de sıkıntılar yaşanmaya başladı. Eğitim sisteminin temel direği olan medrese artık günün ihtiyaçlarını karşılayamaz hale gelmişti. Bu nedenle dönemin düşünürleri medreselerin modern bir şekilde değiştirilmesi gerektiğini görüşünü benimsemeye başladılar. Bu yüzden dönemin düşünürleri Batı okullarını örnek alma konusunu gündeme getirme ihtiyacı hissettiler. Okullarda dönüşüme nasıl başlanılmalı? Batılı okul ve eğitim sistemini olduğu gibi mi almalı yoksa sentez mi yapmalıyız? Düşünürlerin görevi, yukarıda örnek olarak gösterilen bir dizi soruya yanıt bulmaktı. Sonuç olarak, mevcut eğitimli sınıfın çoğu medreselerden mezun olmuştu. Yeni kurumların oluşturulması ve eldekilerin reformu ile Türk-Müslüman dünyasında modernleşme süreci hızlanmıştır. Söz konusu süreçte yeni kurumlar için gerekli personelin yetiştirilmesi önemli bir konu haline geldi. Bu çalışmada, modern düşünürlerin medreseden mektebe geçiş sürecinde karşılaştıkları sorunlara ilişkin görüşleri ve bu sorunların çözümü için önerilen fikirler, tarihsel ve felsefi bir bakış açısıyla temellendirilmeye çalışılmıştır.