Azerbaycan ve Türk Atasözlerinin “Dildönmez” veya “Dilterpenmez” Davranış Formülleri

Xankişi Mammadov

doi:10.55543/insan.1099635

Azerbaycan ve Türk Atasözlerinin “Dildönmez” veya “Dilterpenmez” Davranış Formülleri

Öz

Bu eserde ilk defa hiçbir kaynakta bulunmayan Azerbaycan ve Türk "dil dönmez" veya "diltarpenmez"atasözlerinden bahsedilmiştir. Kaydolunur ki, "dil dönmez atasözleri" terimi "dudak degmez atasözleri", "koşayarpak atasözleri" ve "evvel-axir atasözleri" kibi ilk olarak bu setirlerin müellifi terefinden kullanılmıştır. "Dildönmez", dilin dönmesine neden olan "l" ve "r" ünsüzlerini kullanmayan kelimelerden oluşan şiirlere verilen isimdir. Her iki dilde kelimelerin büyük çoğunluğu "l" ve "r" ünsüzlerine sahip olduğundan, şiir biçimi oluşturmak çok zordur. Elçin ve V.Guliyev Azerbaycan aşık şiirinde Aşık Alasgar'ın eserlerinde tek bir deyim "dil dönmez" olduğunu yazarlar. Aslında bu dil dönmez kusurludur. Ancak hep Azerbaycan hep de Türk atasözlerinde olduğu gibi folklorun diğer örneklerinde de pek çok "dil dönmez" örneği vardır. Elbette bu, eski Türk-Oğuz boylarının düşünce alanının, ideolojik ve estetik küreselliğinin zenginliğine tanıklık etmekte ve babalarımızın ne kadar manevi ve sanatsal açıdan zengin olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Âşık Alesker. (2004). Eserleri. Bakı: Doğu-Batı.
Elçin, Kuliyev V. (1993). Özümüz ve sözümüz. Bakı: Azerneşr.
Kasımlı, M, Allahmanlı, M, (2018). Aşık şeirinin poetik biçimleri və çeşitleri. Bakı: Elm ve tehsil.
Memmedov, X, (2022). Azerbaycan ve türkce dudak degmez atasözlerinin işlevsel-anlamsal yapısı // BENGİ Dünya Yörük-Türkmen Araştırmaları Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 1.
Memmedov, X, (2022). Yüze yüz. Bakı: Müellim.
Yagubgizi, M, (2013). Atalar sözləri.Bakı: Nurlan.
Yusif Çotuksöken, (2004). Türkce atasözleri ve deyimler. Gümüşsuyu/İstanbul, Toroslu kitaplığı.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Xankişi Mammadov ^*
0000-0002-7064-726X
Azerbaijan

Yayımlanma Tarihi

5 Temmuz 2022

Gönderilme Tarihi

6 Nisan 2022

Kabul Tarihi

21 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 2022 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.55543/insan.1099635

IZ

https://izlik.org/JA49LZ49BS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Mammadov, X. (2022). Azerbaycan ve Türk Atasözlerinin “Dildönmez” veya “Dilterpenmez” Davranış Formülleri. Dünya İnsan Bilimleri Dergisi, 2022(2), 96-119. https://doi.org/10.55543/insan.1099635

AMA

1.Mammadov X. Azerbaycan ve Türk Atasözlerinin “Dildönmez” veya “Dilterpenmez” Davranış Formülleri. İNSAN. 2022;2022(2):96-119. doi:10.55543/insan.1099635

Chicago

Mammadov, Xankişi. 2022. “Azerbaycan ve Türk Atasözlerinin “Dildönmez” veya ‘Dilterpenmez’ Davranış Formülleri”. Dünya İnsan Bilimleri Dergisi 2022 (2): 96-119. https://doi.org/10.55543/insan.1099635.

EndNote

Mammadov X (01 Temmuz 2022) Azerbaycan ve Türk Atasözlerinin “Dildönmez” veya “Dilterpenmez” Davranış Formülleri. Dünya İnsan Bilimleri Dergisi 2022 2 96–119.

IEEE

[1]X. Mammadov, “Azerbaycan ve Türk Atasözlerinin “Dildönmez” veya ‘Dilterpenmez’ Davranış Formülleri”, İNSAN, c. 2022, sy 2, ss. 96–119, Tem. 2022, doi: 10.55543/insan.1099635.

ISNAD

Mammadov, Xankişi. “Azerbaycan ve Türk Atasözlerinin “Dildönmez” veya ‘Dilterpenmez’ Davranış Formülleri”. Dünya İnsan Bilimleri Dergisi 2022/2 (01 Temmuz 2022): 96-119. https://doi.org/10.55543/insan.1099635.

JAMA

1.Mammadov X. Azerbaycan ve Türk Atasözlerinin “Dildönmez” veya “Dilterpenmez” Davranış Formülleri. İNSAN. 2022;2022:96–119.

MLA

Mammadov, Xankişi. “Azerbaycan ve Türk Atasözlerinin “Dildönmez” veya ‘Dilterpenmez’ Davranış Formülleri”. Dünya İnsan Bilimleri Dergisi, c. 2022, sy 2, Temmuz 2022, ss. 96-119, doi:10.55543/insan.1099635.

Vancouver

1.Xankişi Mammadov. Azerbaycan ve Türk Atasözlerinin “Dildönmez” veya “Dilterpenmez” Davranış Formülleri. İNSAN. 01 Temmuz 2022;2022(2):96-119. doi:10.55543/insan.1099635

Cited By

ÇOCUK EDEBİYATINDA POVEST VE ROMAN TÜRÜNÜN SANATSAL-ESTETİK ÖZELLİKLERİ (1970-80’li yıllara ait Azerbaycan çocuk nesri örnekleri)

19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.52835/19maysbd.1755748