DUYUSAL ETNOGRAFİ YÖNTEMİNİN SEZGİSEL DENEYİMLER BAĞLAMINDA İNCELENMESİ
Öz
Duyular aracılığıyla düşünme ve algılama için kullanılabilecek yöntemlerden biri olan duyusal etnografi; araştırmanın merkezine günlük deneyimler ve duyulara bağlı kültür araştırmasını alır. Sezgi ve bilme kavramları arasındaki ilişkinin duyusal etnografi yöntemi ile soruşturulması, araştırma süresince ortaya çıkan veriler ve bu verilerin yorumlanması ve anlamlandırılması ile gerçekleşen sürecin derinliği göz ardı edilemez. Araştırmada kültürün şekillendirdiği bilme yollarının duyusal etnografi bağlamında alanyazında incelenerek, duyusal ve sezgisel deneyim süreçlerinin araştırılması, kültürel kimlik ile beden ve duyuların arasındaki ilişkinin incelenmesi ve günümüzdeki görsel ve dijital sanat üretimine yansımasının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu bağlamda araştırmada duyu, duyusal deneyim, beden ve duyular, duyusal etnografi yaklaşımı ve görsel ve dijital etnografi başlıkları altında literatür taraması yapılmış, veriler konuyla ilgili ulusal ve uluslararası yazılı kaynaklardan elde edilmiştir. Araştırmada amaçlı örneklemlerden tipik durum örneklemesi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda duyusal etnografi araştırmalarında; araştırmacının kültürünü incelediği grupla bütün olarak hissettiği, bireylerle birlikte düşündüğü ve onların günlük rutinlerinin, inanış ve adanmışlık içeren duyusal ve sezgisel süreçlerinin duyular aracılığıyla anlaşıldığı, diğer yöntemlerin aksine farklı kültürleri duyusal ve sezgisel yaklaşımla tanımanın daha derin bağ oluşturduğu görülmüştür. Sonuç olarak araştırılan kültür ve bu kültüre ait bireyleri onların pencerelerinden izlemenin ve sürece dahil olarak araştırmacı rolüyle yorumlamanın, araştırmacının kendi yaşantısının şekillenmesinde de önemli bir rol oynadığı anlaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Duyusal etnografi, etnografi araştırmacısı, farkındalık, kültürel kimlik, sezgisel düşünme
Kaynakça
- Anderson, R. (2019). Intuitive İnquiry: Inviting Transformation And Breakthrough Insights In Qualitative Research. (Sezgisel Sorgulama: Nitel Araştırmada Dönüşümü ve Çığır Açan İçgörüleri Davet Etmek), Qualitative Psychology, 6 (3), 312–319. https://doi.org/10.1037/qup0000144
- Bostan, H. (2016). Antropoloji, Kültür ve Güvenlik. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 5 (2), 1-31. https://doi.org/10.28956/gbd.282261
- Cevizci, A. (1999). Felsefe sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
- Coşkun, İ. (2008). Sosyoloji, Antropoloji, Şeriyatçılık ve Öteki Socıology, Anthropology, Orıentalism And The Other. Sosyoloji Dergisi, 3 (16), 11-26.
- Cox, R. (2017). Senses, Anthropology of, International Encyclopaedia of Anthropology New York: Wiley Blackwell Press.
- Değirmenci, K. (2018). Etnografik Bir Veri Olarak Fotoğraf: Temsil, Düşünümsellik ve Gerçekçilik, Antropoloji, (36), 87-102. https://doi.org/10.1501/antro_0000000360
- Doğanay, A. (2018). Araştırma modelleri. A. Şimşek (Ed.), Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri içinde (s. 23). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi. https://ets.anadolu.edu.tr/storage/nfs/ARY101U/ebook/ARY101U-12V1S1-8-0-1-SV1-ebook.pdf adresinden edinilmiştir.
- Ede, Y. V. (2009). Sensuous Anthropology: Sense and Sensibility and the Rehabilitation of Skill, Anthropological Notebooks, 15 (2), 61-75.
- Eroğlu, A. (2012). Henri Bergson'da Bilinç Sezgi İlişkisi. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. (27): 81-102.
- Faste, H. (2017, May 6-11). Intuition in Design: Reflections on the Iterative Aesthetics of Form [Conference session]. Interaction Design Program California College of the Arts 1111 Eighth Street, San Francisco, CA 94107.https://doi.org/10.1145/3025453.3025534