Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

MARKET VALUE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE-ASSISTED ART PRODUCTION AND COLLECTING DYNAMICS

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 2, 965 - 1002, 30.12.2025
https://izlik.org/JA35HE92WX

Öz

Artificial intelligence (AI) art is transforming art production with the introduction of algorithms, raising new questions about value and originality. Unlike traditional art, value in AI art is determined by algorithms, digital visibility, and investment expectations, which in turn changes collecting habits. This study examines how the market value of AI-powered artworks in NFT-based digital markets is formed and the role of algorithms and social media interactions in this process. The research assumes that the value of AI art is determined by digital visibility, social media interactions, digital rarity, and ownership history rather than traditional aesthetics. Analysis shows that the NFT art market is volatile and speculative, with works often viewed as investment vehicles. The idea behind the work, technological depth, digital rarity and the artist’s identity are the most important factors in pricing. While the human touch increases the value despite the prejudices against AI art, digital platforms play an important role in determining value. It has been determined that collectors collect AI works for various motivations such as economic return, social status and artist support. As a result, AI art transforms the role of the artist into a manager; while the value of AI-supported works is shaped by external factors such as algorithm complexity, artist reputation and social media interest, collecting includes economic, social and experiential elements.

Etik Beyan

This study was conducted in accordance with the principles of scientific research and publication ethics. There is no conflict of interest in this research. As the study does not involve human participants, no ethical committee approval was required.

Proje Numarası

1

Kaynakça

  • 1- Abbate, T., Vecco, M., Vermiglio, C., Zarone, V., & Perano, M. (2022). Blockchain and art market: Resistance or adoption? Consumption Markets & Culture, 25(2), 105–123.
  • 2- Artut, S. (2019). Yapay zekâ olgusunun güncel sanat çalışmalarındaki açılımları. İnsan ve İnsan, 6(22), 767- 783. 3- Boden, M. A., & Edmonds, E. A. (2009). What is generative art? Digital Creativity, 20(1–2), 21–46.
  • 4- Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  • 5- Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). Sage Publications.
  • 6- Deveci, M. (2022). Yapay zekâ uygulamalarının sanat ve tasarım alanlarına yansıması. Vankulu Sosyal Araştırmalar Dergisi, (9), 118-140.
  • 7- Dowling, M. (2022). Is non-fungible token pricing driven by cryptocurrencies? Finance Research Letters, 44, 102097.
  • 8- EUIPO. (2022). Impact of artificial intelligence on the intellectual property rights framework. Publications Office of the European Union. https://euipo.europa.eu/ohimportal/en/news/-/action/view/9306487 Erişim: 07.07.2025
  • 9- Güney, E., & Yavuz, H. (2020). Yapay zekâ ile sanatsal üretim pratiğinde sanatçının rolü ve değişen sanat olgusu. Sanat ve Tasarım Dergisi, (26), 415-439.
  • 10- Henrickson, L., & Mishra, P. (2022). Teaching art with AI: Designing creative learning experiences. International Journal of Education Through Art, 18(1), 45–60.
  • 11- Horton Jr, C. B., White, M. W., & Iyengar, S. S. (2023). Bias against AI art can enhance perceptions of human creativity. Scientific reports, 13(1), 19001.https://www.nature.com/articles/s41598-023-45202-3 Erişim: 07.07.2025
  • 12- İlhan, Z. (2019). Bir üretim biçimi olarak sanat, toplumsal beğeni – sermaye ilişkisi: İstanbul örneği [Doktora Tezi]. Maltepe Üniversitesi.
  • 13- Marshall, J., & Donahue, D. M. (2014). Art-centered learning across the curriculum: Integrating contemporary art in the secondary school classroom. Teachers College Press.
  • 14- Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı (1-8. sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr Erişim: 07.07.2025
  • 15- McCormack, J., Gifford, T., & Hutchings, P. (2019). Autonomy, authenticity, authorship and intention in computer generated art. In J. McCormack & M. d’Inverno (Eds.), The Bloomsbury handbook of creative arts and artificial intelligence (pp. 23–40). Bloomsbury Academic.
  • 16- Nadini, M., Alessandretti, L., Di Giacinto, F., Martino, M., Aiello, L. M., & Baronchelli, A. (2021). Mapping the NFT revolution: Market trends, trade networks, and visual features. Scientific Reports, 11(1), 20902.
  • 17- Notaro, A. (2022). All that is solid melts in the Ethereum: The brave new (art) world of NFTs. Journal of Visual Art Practice, 21(4), 359–382.
  • 18- Özdal, M. A., & Bulut, Ş. (2024). Teknoloji ve sanatın kesişimi: Yapay zekâ çağında sanatsal inovasyon ve değişim. Journal of Art and Iconography, 7, 19-27.
  • 19- Özkan, M. (2024a). Mehmet Resul Kaçar’ın yağlı boya resimlerinde metafor kullanımı üzerine bir inceleme. The Journal of Turk-Islam World Social Studies.
  • 20- Özkan, M. (2024b). Politik, sosyal ve sanatsal bağlamda Georg Baselitz’in baş aşağı duran resimleri. The Journal of Academic Social Science, 159, 155-166.
  • 21- Özkan, M. (2024c). Georges Mathieu’nun resimlerinde Osmanlı tuğraları ve doğu kaligrafisinin etkileri. Kesit Akademi Dergisi, 10 (40), 131-157.
  • 22- Özkan, M. (2025). Tarihi Diyarbakır camilerinde bulunan yıldız sembollerinin, estetik, ezoterik ve sembolik mesajları üzerine bir inceleme. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 24 (1), 328-350.
  • 23- Toprak, A. (2020). Yapay zekâ algoritmalarının dijital enstalasyona dönüşmesi. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Düşünceler Hakemli E-Dergisi, (14), 47-59.
  • 24- WIPO (World Intellectual Property Organization). (2023). WIPO Conversation on Intellectual Property and Frontier Technologies: Generative AI and Intellectual Property. Retrieved from https://www.wipo.int/meetings/en/details.jsp?meeting_id=73742 Erişim: 07.07.2025

YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ SANAT ÜRETİMİNİN PİYASA DEĞERİ VE KOLEKSİYONCULUK DİNAMİKLERİ

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 2, 965 - 1002, 30.12.2025
https://izlik.org/JA35HE92WX

Öz

Yapay zekâ (YZ) sanatı, algoritmaların devreye girmesiyle sanat üretimini dönüştürerek değer ve özgünlük konusunda yeni sorular doğurmaktadır. Geleneksel sanattan farklı olarak, YZ sanatında değer algoritmalar, dijital görünürlük ve yatırım beklentileriyle belirlenmekte, bu da koleksiyonculuk alışkanlıklarını değiştirmektedir. Bu çalışma, YZ destekli sanat eserlerinin NFT tabanlı dijital piyasalardaki piyasa değerinin nasıl oluştuğunu ve bu süreçte algoritmalar ile sosyal medya etkileşimlerinin rolünü incelemektedir. Araştırma, YZ sanatının değerinin geleneksel estetikten ziyade dijital görünürlük, sosyal medya etkileşimleri, dijital nadirlik ve sahiplik geçmişiyle belirlendiğini varsaymaktadır. Analizler, NFT sanat pazarının değişken ve spekülatif olduğunu, eserlerin sıklıkla yatırım aracı olarak görüldüğünü göstermektedir. Fiyatlandırmada eserin arkasındaki fikir, teknolojik derinlik, dijital nadirlik ve sanatçının kimliği öne çıkmaktadır. İnsan dokunuşu, YZ sanatına yönelik önyargılara rağmen değeri artırırken, dijital platformlar değer belirlemede önemli bir rol oynamaktadır. Koleksiyoncuların ekonomik getiri, sosyal statü ve sanatçı desteği gibi çeşitli motivasyonlarla YZ eserleri topladığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak YZ sanatı, sanatçının rolünü bir yöneticiye dönüştürmekte; YZ destekli eserlerin değeri, algoritma karmaşıklığı, sanatçı ünü ve sosyal medya ilgisi gibi dış faktörlerle şekillenirken, koleksiyonculuk ekonomik, sosyal ve deneysel unsurları içermektedir.

Etik Beyan

Bu çalışma, bilimsel araştırma ve yayın etiğine uygun olarak yürütülmüştür. Araştırmada herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır. İnsan katılımcılarına yönelik bir çalışma yapılmamış olup, etik kurul onayı gerektiren bir durum söz konusu değildir.

Proje Numarası

1

Kaynakça

  • 1- Abbate, T., Vecco, M., Vermiglio, C., Zarone, V., & Perano, M. (2022). Blockchain and art market: Resistance or adoption? Consumption Markets & Culture, 25(2), 105–123.
  • 2- Artut, S. (2019). Yapay zekâ olgusunun güncel sanat çalışmalarındaki açılımları. İnsan ve İnsan, 6(22), 767- 783. 3- Boden, M. A., & Edmonds, E. A. (2009). What is generative art? Digital Creativity, 20(1–2), 21–46.
  • 4- Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  • 5- Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). Sage Publications.
  • 6- Deveci, M. (2022). Yapay zekâ uygulamalarının sanat ve tasarım alanlarına yansıması. Vankulu Sosyal Araştırmalar Dergisi, (9), 118-140.
  • 7- Dowling, M. (2022). Is non-fungible token pricing driven by cryptocurrencies? Finance Research Letters, 44, 102097.
  • 8- EUIPO. (2022). Impact of artificial intelligence on the intellectual property rights framework. Publications Office of the European Union. https://euipo.europa.eu/ohimportal/en/news/-/action/view/9306487 Erişim: 07.07.2025
  • 9- Güney, E., & Yavuz, H. (2020). Yapay zekâ ile sanatsal üretim pratiğinde sanatçının rolü ve değişen sanat olgusu. Sanat ve Tasarım Dergisi, (26), 415-439.
  • 10- Henrickson, L., & Mishra, P. (2022). Teaching art with AI: Designing creative learning experiences. International Journal of Education Through Art, 18(1), 45–60.
  • 11- Horton Jr, C. B., White, M. W., & Iyengar, S. S. (2023). Bias against AI art can enhance perceptions of human creativity. Scientific reports, 13(1), 19001.https://www.nature.com/articles/s41598-023-45202-3 Erişim: 07.07.2025
  • 12- İlhan, Z. (2019). Bir üretim biçimi olarak sanat, toplumsal beğeni – sermaye ilişkisi: İstanbul örneği [Doktora Tezi]. Maltepe Üniversitesi.
  • 13- Marshall, J., & Donahue, D. M. (2014). Art-centered learning across the curriculum: Integrating contemporary art in the secondary school classroom. Teachers College Press.
  • 14- Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı (1-8. sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr Erişim: 07.07.2025
  • 15- McCormack, J., Gifford, T., & Hutchings, P. (2019). Autonomy, authenticity, authorship and intention in computer generated art. In J. McCormack & M. d’Inverno (Eds.), The Bloomsbury handbook of creative arts and artificial intelligence (pp. 23–40). Bloomsbury Academic.
  • 16- Nadini, M., Alessandretti, L., Di Giacinto, F., Martino, M., Aiello, L. M., & Baronchelli, A. (2021). Mapping the NFT revolution: Market trends, trade networks, and visual features. Scientific Reports, 11(1), 20902.
  • 17- Notaro, A. (2022). All that is solid melts in the Ethereum: The brave new (art) world of NFTs. Journal of Visual Art Practice, 21(4), 359–382.
  • 18- Özdal, M. A., & Bulut, Ş. (2024). Teknoloji ve sanatın kesişimi: Yapay zekâ çağında sanatsal inovasyon ve değişim. Journal of Art and Iconography, 7, 19-27.
  • 19- Özkan, M. (2024a). Mehmet Resul Kaçar’ın yağlı boya resimlerinde metafor kullanımı üzerine bir inceleme. The Journal of Turk-Islam World Social Studies.
  • 20- Özkan, M. (2024b). Politik, sosyal ve sanatsal bağlamda Georg Baselitz’in baş aşağı duran resimleri. The Journal of Academic Social Science, 159, 155-166.
  • 21- Özkan, M. (2024c). Georges Mathieu’nun resimlerinde Osmanlı tuğraları ve doğu kaligrafisinin etkileri. Kesit Akademi Dergisi, 10 (40), 131-157.
  • 22- Özkan, M. (2025). Tarihi Diyarbakır camilerinde bulunan yıldız sembollerinin, estetik, ezoterik ve sembolik mesajları üzerine bir inceleme. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 24 (1), 328-350.
  • 23- Toprak, A. (2020). Yapay zekâ algoritmalarının dijital enstalasyona dönüşmesi. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Düşünceler Hakemli E-Dergisi, (14), 47-59.
  • 24- WIPO (World Intellectual Property Organization). (2023). WIPO Conversation on Intellectual Property and Frontier Technologies: Generative AI and Intellectual Property. Retrieved from https://www.wipo.int/meetings/en/details.jsp?meeting_id=73742 Erişim: 07.07.2025

РЫНОЧНАЯ СТОИМОСТЬ И ДИНАМИКА КОЛЛЕКТИВНОГО ПРОИЗВЕДЕНИЯ ПРОИЗВЕДЕНИЙ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 2, 965 - 1002, 30.12.2025
https://izlik.org/JA35HE92WX

Öz

Искусство искусственного интеллекта (ИИ) с появлением алгоритмов трансформирует художественное производство, поднимая новые вопросы о ценности и оригинальности. В отличие от традиционного искусства, ценность искусства ИИ определяется алгоритмами, цифровой видимостью и инвестиционными ожиданиями, что, в свою очередь, меняет привычки коллекционирования. В данном исследовании рассматривается, как формируется рыночная стоимость произведений искусства, созданных с помощью ИИ, на цифровых рынках, основанных на NFT, а также роль алгоритмов и взаимодействия в социальных сетях в этом процессе. В исследовании утверждается, что ценность искусства ИИ определяется цифровой видимостью, взаимодействием в социальных сетях, цифровой редкостью и историей владения, а не традиционной эстетикой. Анализ показывает, что рынок искусства NFT волатилен и спекулятивен, а работы часто рассматриваются как инвестиционные инструменты. Цена определяется идеей, лежащей в основе произведения, технологической глубиной, цифровой редкостью и личностью художника. Хотя человеческий фактор повышает ценность, несмотря на предубеждения против искусства, созданного с помощью ИИ, цифровые платформы играют важную роль в его определении. Было обнаружено, что коллекционеры собирают работы, созданные с помощью ИИ, по разным причинам, включая экономическую выгоду, социальный статус и поддержку художника. Следовательно, искусство, созданное с помощью ИИ, превращает роль художника в роль менеджера; в то время как ценность работ, созданных с помощью ИИ, определяется внешними факторами, такими как сложность алгоритма, репутация художника и активность в социальных сетях, коллекционирование включает в себя экономические, социальные и эмпирические аспекты.

Proje Numarası

1

Kaynakça

  • 1- Abbate, T., Vecco, M., Vermiglio, C., Zarone, V., & Perano, M. (2022). Blockchain and art market: Resistance or adoption? Consumption Markets & Culture, 25(2), 105–123.
  • 2- Artut, S. (2019). Yapay zekâ olgusunun güncel sanat çalışmalarındaki açılımları. İnsan ve İnsan, 6(22), 767- 783. 3- Boden, M. A., & Edmonds, E. A. (2009). What is generative art? Digital Creativity, 20(1–2), 21–46.
  • 4- Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  • 5- Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). Sage Publications.
  • 6- Deveci, M. (2022). Yapay zekâ uygulamalarının sanat ve tasarım alanlarına yansıması. Vankulu Sosyal Araştırmalar Dergisi, (9), 118-140.
  • 7- Dowling, M. (2022). Is non-fungible token pricing driven by cryptocurrencies? Finance Research Letters, 44, 102097.
  • 8- EUIPO. (2022). Impact of artificial intelligence on the intellectual property rights framework. Publications Office of the European Union. https://euipo.europa.eu/ohimportal/en/news/-/action/view/9306487 Erişim: 07.07.2025
  • 9- Güney, E., & Yavuz, H. (2020). Yapay zekâ ile sanatsal üretim pratiğinde sanatçının rolü ve değişen sanat olgusu. Sanat ve Tasarım Dergisi, (26), 415-439.
  • 10- Henrickson, L., & Mishra, P. (2022). Teaching art with AI: Designing creative learning experiences. International Journal of Education Through Art, 18(1), 45–60.
  • 11- Horton Jr, C. B., White, M. W., & Iyengar, S. S. (2023). Bias against AI art can enhance perceptions of human creativity. Scientific reports, 13(1), 19001.https://www.nature.com/articles/s41598-023-45202-3 Erişim: 07.07.2025
  • 12- İlhan, Z. (2019). Bir üretim biçimi olarak sanat, toplumsal beğeni – sermaye ilişkisi: İstanbul örneği [Doktora Tezi]. Maltepe Üniversitesi.
  • 13- Marshall, J., & Donahue, D. M. (2014). Art-centered learning across the curriculum: Integrating contemporary art in the secondary school classroom. Teachers College Press.
  • 14- Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı (1-8. sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr Erişim: 07.07.2025
  • 15- McCormack, J., Gifford, T., & Hutchings, P. (2019). Autonomy, authenticity, authorship and intention in computer generated art. In J. McCormack & M. d’Inverno (Eds.), The Bloomsbury handbook of creative arts and artificial intelligence (pp. 23–40). Bloomsbury Academic.
  • 16- Nadini, M., Alessandretti, L., Di Giacinto, F., Martino, M., Aiello, L. M., & Baronchelli, A. (2021). Mapping the NFT revolution: Market trends, trade networks, and visual features. Scientific Reports, 11(1), 20902.
  • 17- Notaro, A. (2022). All that is solid melts in the Ethereum: The brave new (art) world of NFTs. Journal of Visual Art Practice, 21(4), 359–382.
  • 18- Özdal, M. A., & Bulut, Ş. (2024). Teknoloji ve sanatın kesişimi: Yapay zekâ çağında sanatsal inovasyon ve değişim. Journal of Art and Iconography, 7, 19-27.
  • 19- Özkan, M. (2024a). Mehmet Resul Kaçar’ın yağlı boya resimlerinde metafor kullanımı üzerine bir inceleme. The Journal of Turk-Islam World Social Studies.
  • 20- Özkan, M. (2024b). Politik, sosyal ve sanatsal bağlamda Georg Baselitz’in baş aşağı duran resimleri. The Journal of Academic Social Science, 159, 155-166.
  • 21- Özkan, M. (2024c). Georges Mathieu’nun resimlerinde Osmanlı tuğraları ve doğu kaligrafisinin etkileri. Kesit Akademi Dergisi, 10 (40), 131-157.
  • 22- Özkan, M. (2025). Tarihi Diyarbakır camilerinde bulunan yıldız sembollerinin, estetik, ezoterik ve sembolik mesajları üzerine bir inceleme. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 24 (1), 328-350.
  • 23- Toprak, A. (2020). Yapay zekâ algoritmalarının dijital enstalasyona dönüşmesi. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Düşünceler Hakemli E-Dergisi, (14), 47-59.
  • 24- WIPO (World Intellectual Property Organization). (2023). WIPO Conversation on Intellectual Property and Frontier Technologies: Generative AI and Intellectual Property. Retrieved from https://www.wipo.int/meetings/en/details.jsp?meeting_id=73742 Erişim: 07.07.2025
Toplam 23 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Güzel Sanatlar Eğitimi
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Ali Ertuğrul Küpeli 0000-0003-3485-8489

Umut Yağcı 0000-0001-6687-0103

Proje Numarası 1
Gönderilme Tarihi 14 Temmuz 2025
Kabul Tarihi 1 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi 30 Aralık 2025
IZ https://izlik.org/JA35HE92WX
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA Küpeli, A. E., & Yağcı, U. (2025). YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ SANAT ÜRETİMİNİN PİYASA DEĞERİ VE KOLEKSİYONCULUK DİNAMİKLERİ. İnsanat Sanat Tasarım ve Mimarlık Araştırmaları Dergisi, 5(2), 965-1002. https://izlik.org/JA35HE92WX

                                                                                        İnsanat, Sanat Tasarım ve Mimarlık Araştırmaları Dergisi CC BY-NC 4.0 lisanslanmaktadır.