Yeşilçam Comedy in the Context of Auteur Theory: Directorial Themes in the Case of Sakar Şakir (1977) and Şabanoğlu Şaban (1977)
Öz
This study conducts a comparative analysis of Natuk Baytan’s Sakar Şakir (1977) and Ertem Eğilmez’s Şabanoğlu Şaban (1977) within the framework of auteur theory. The comedy genre has historically been marginalized in auteur criticism, perceived as a ‘light’ entertainment form lacking the artistic depth attributed to drama or experimental cinema. This research challenges such assumptions by demonstrating that comedy directors can indeed construct distinctive cinematic universes characterized by consistent stylistic choices and personal visions.
Auteur theory, systematized by Cahiers du Cinéma critics and later developed by Andrew Sarris, positions the director as the primary creative force behind a film. Sarris identified three criteria for auteur status: technical competence, individual style, and interior meaning. While the theory has faced criticism from scholars like Pauline Kael, who emphasized cinema’s collaborative nature, and David Bordwell, who advocated for historical poetics, contemporary auteur studies have evolved beyond romantic individualism to embrace a descriptive rather than evaluative approach. This study employs auteur theory as an analytical tool to identify and compare the formal and thematic patterns in both directors’ works.
The methodology adopts a comparative analysis approach, examining mise-en-scène components, formal structure, and narrative strategies. The selection of films featuring the same lead actor (Kemal Sunal) in the same year provides an ideal case study for testing auteur theory’s fundamental assumption: whether different directors working with similar generic codes can construct unique cinematic universes.
Natuk Baytan’s directorial practice demonstrates a distinctive synthesis of farce and absurdist comedy. His cinematography is characterized by dynamic camera movements achieved through dolly shots and a fast-paced editing rhythm. Sakar Şakir contains 951 cuts in 81 minutes, reflecting an average shot length that emphasizes kinetic energy. Baytan’s mise-en-scène features dynamic figure placement, multi-layered compositions, and space utilized as an organic narrative element.
In contrast, Ertem Eğilmez’s cinematic approach draws from traditional Turkish theater and temaşa arts. His camera work is deliberately static, with long takes that emphasize performance over technical virtuosity. Şabanoğlu Şaban contains only 851 cuts in 91 minutes, despite being longer than Baytan’s film. This inverse relationship between duration and cut count demonstrates Eğilmez’s commitment to theatrical aesthetics over montage-driven storytelling. His mise-en-scène employs theatrical staging, group compositions, and flat visual arrangements that prioritize collective performance over individual heroism.
The content analysis reveals fundamental differences in character construction. Baytan’s Şakir character appears naive but harbors an unconscious cunning, actively manipulating situations through absurd chance. Eğilmez’s Şaban character is genuinely naive, vulnerable, and exists as a community member rather than an individual hero. These characterizations align with each director’s formal choices: Baytan’s dynamic cinematography supports energetic, physical performances, while Eğilmez’s static camera foregrounds dialogue-based, theatrical acting.
This comparative analysis demonstrates that Yeşilçam comedy directors developed consistent aesthetic signatures that warrant academic attention. The study contributes to repositioning Turkish comedy cinema within auteur discourse, challenging the historical marginalization of both the genre and its practitioners. By revealing the systematic formal and thematic patterns in Baytan’s and Eğilmez’s works, this research affirms that comedy films deserve recognition as legitimate objects of auteur criticism.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
In this study, ethical principles and academic research rules were fully followed. All data obtained and analyses conducted during the research process were carried out within a framework of accuracy and integrity. All sources used in the study were appropriately referenced, and plagiarism was avoided. For the film examples used in the research, no copyright infringement was committed, and all materials were obtained through legal means. Throughout the research, respect was shown to the creators and developers of the cinematic works discussed, and any unfair criticism or bias was avoided. This study has no commercial purpose and aims solely to contribute to academic knowledge. The accuracy and reliability of the findings obtained as a result of the study have been ensured by maintaining the integrity of the research and upholding academic ethics.
Auteur Kuramı Bağlamında Yeşilçam Komedisi: Sakar Şakir (1977) Ve Şabanoğlu Şaban (1977) Örneğinde Yönetmen İzlekleri
Öz
: Bu makale, Natuk Baytan’ın Sakar Şakir (1977) ve Ertem Eğilmez’in Şabanoğlu Şaban (1977) filmlerini auteur sinema teorisi bağlamında mukayeseli olarak incelemektedir. Komedi türünün auteur çalışmaları nezdinde genellikle kuramsal ilginin dışında tutulması, araştırmanın temel sorunsalını teşkil etmektedir. Karşılaştırmalı analiz yönteminin benimsendiği çalışmada, her iki yönetmenin sinematik dili ve estetik tercihleri üç temel düzlemde sorunsallaştırılmaktadır. İlk olarak, mizansen unsurları bağlamında figürlerin kadraj içi konumlanması, derinlik kullanımı ve mekân-karakter ilişkisindeki stilistik farklılıklar ele alınmaktadır. İkinci aşamada, biçimsel yapı çerçevesinde çekim ölçekleri (yakın plan, orta plan, genel plan), kamera hareketleri ve kurgu ritminin mizah üretimindeki işlevi çözümlenmektedir. Üçüncü düzlemde ise Kemal Sunal’ın her iki yönetmenle sergilediği farklı performans yorumları ve tematik-anlatısal boyutta inşa edilen sinema evrenleri karşılaştırılmaktadır. Komedi türünün estetik bir değer olarak auteur sineması içindeki konumunu saptamayı amaçlayan bu çalışma, yönetmenlerin kişisel vizyonları ve biçimsel tutarlılıkları bağlamında komedi filmlerinin daha yoğun bir akademik ilgiyi hak ettiğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu çalışmada etik ilkelere ve akademik araştırma kurallarına tam olarak uyulmuştur. Araştırma sürecinde elde edilen tüm veriler ve yapılan analizler doğruluk ve dürüstlük çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kullanılan tüm kaynaklar uygun şekilde referanslandırılmış ve intihalden kaçınılmıştır. Araştırma kapsamında kullanılan sinema örnekleri için herhangi bir telif hakkı ihlali yapılmamış, tüm materyaller yasal yollarla temin edilmiştir. Araştırma sırasında, çalışmada ele alınan sinema eserlerinin yaratıcıları ve geliştiricilerine saygı gösterilmiş, herhangi bir haksız eleştiri veya önyargıdan kaçınılmıştır. Bu çalışmanın herhangi bir ticari amacı bulunmamakta olup, yalnızca akademik bilgi birikimine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Çalışma sonucunda elde edilen bulguların doğruluğu ve güvenilirliği, araştırmanın bütünlüğünü ve akademik etiğini koruyarak sağlanmıştır.
