Reklamda Simülasyonun Yeni Evresi: Yapay Zekâ Üretimi İçerikler ve Hipergerçek Temsil

Öz

Yapay zekâ teknolojilerinin reklam üretim süreçlerine hızla entegre edilmesi, reklamdaki gerçeklik, temsil ve güven kavramlarının yeniden düşünülmesini gerekli kılmaktadır. Özellikle yapay zekâ ile üretilmiş insan, mekân ve deneyim temsilleri, reklamın geleneksel olarak dayandığı fotoğrafik doğruluk, yaşanmışlık ve fiziksel referanslara dayalı gerçeklik anlayışını dönüştürmektedir. Bu çalışma, yapay zekâ temelli üretim pratiklerinin reklamcılık alanında gerçeklik algısını nasıl yeniden yapılandırdığını, hipergerçeklik estetiği çerçevesinde nasıl işlediğini ve tüketici güveni üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel bir yaklaşım benimsemekte ve amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiş üç vaka üzerinden yürütülmüştür. İnceleme kapsamında, fiziksel dünyada var olmayan bir insan bedeninin hipergerçek bir model olarak dolaşıma sokulması, yapay zekâ aracılığıyla yaşanmamış anlar ve olmayan mekânlar üzerinden kurgulanan deneyimsel reklam anlatıları ile yapay zekâ üretimi bedenlerin çeşitlilik ve kapsayıcılık söylemiyle ilişkilendirilmesi ele alınmıştır. Veriler, reklamlarda üretilen görsel ve anlatısal yapıların betimsel ve yorumlayıcı analizine dayalı olarak çözümlenmiştir. Araştırmanın bulguları, yapay zekâ ile üretilmiş reklam içeriklerinin gerçekliği ortadan kaldırmaktan ziyade, gerçekliğin dayandığı referans sistemini dönüştürdüğünü göstermektedir. Gerçeklik, fiziksel doğrulanabilirlikten çok görsel tutarlılık, duygusal ikna ve kültürel tanıdıklık üzerinden inşa edilmektedir. Çalışma ayrıca, yapay zekâ temelli temsillerin bazı durumlarda estetik bir kabul alanı yaratırken, bazı durumlarda temsil meşruiyeti, şeffaflık ve emek gibi başlıklar üzerinden tüketici güvenini kırılgan hâle getirebildiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda araştırma, reklamcılıkta güven krizinin, yapay zekâ temelli üretimlerle birlikte etik ve temsili boyutları da kapsayan yeni biçimlere evrildiğini tartışmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yapay Zekâ
• Reklamcılık
• Hipergerçeklik
• Simülasyon
• Temsil
• Tüketici Güveni.

The New Phase of Simulation in Advertising: AI-Generated Content and Hyperreal Representation

Öz

The rapid integration of artificial intelligence technologies into advertising production processes necessitates a reconsideration of the concepts of reality, representation, and trust in advertising. In particular, AI-generated representations of humans, spaces, and experiences transform the traditional understanding of reality in advertising, which has been grounded in photographic accuracy, lived experience, and physical referentiality. This study aims to examine how AI-based production practices reconstruct perceptions of reality in advertising, how they operate within the framework of hyperreal aesthetics, and how they affect consumer trust. The research adopts a qualitative approach and is conducted through three cases selected using purposive sampling. The analysis focuses on the circulation of a non-existent human body as a hyperreal model, experiential advertising narratives constructed through AI-generated moments and spaces that have never been lived or existed, and the association of AI-produced bodies with discourses of diversity and inclusivity. The data are analyzed through descriptive and interpretive examination of the visual and narrative structures produced in advertisements. The findings indicate that AI-generated advertising content does not eliminate reality but rather transforms the system of references upon which reality is based. Reality is constructed not through physical verifiability, but through visual coherence, emotional persuasion, and cultural familiarity. The study further reveals that while AI-based representations may create an aesthetic space of acceptance in some cases, they may also render consumer trust fragile in others, particularly in relation to issues of representational legitimacy, transparency, and labor. In this context, the study argues that the crisis of trust in advertising is evolving into new forms that encompass ethical and representational dimensions alongside AI-based production practices.

Anahtar Kelimeler

• Artificial Intelligence
• Advertising
• hyperreality
• Simulation
• Representation
• Consumer Trust.

Kaynakça

1. Akbayır, Z. (2014). Halkla ilişkilerde hipergerçeklik ve internet ilişkisi: Sosyal medya üzerine bir araştırma (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
2. Arango, L., Singaraju, P. S. & Niininen, O. (2023). Consumer Responses to AI-generated charitable giving ads. Journal of Advertising, 52(4), 483-503. https://doi.org/10.1080/00913367.2023.2183285
3. Barthes, R. (1972). Mythologies (A. Lavers, Trans.). New York, NY: Farrar, Straus & Giroux.
4. Baudrillard, J. (2017). Simülakrlar ve simülasyon (O. Adanır, Çev.). Ankara: Doğu Batı Yayınları.
5. Baudrillard, J. (2000). Tüketim toplumu (H. Deliceçaylı & F. Keskin, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
6. Bush, J. (2023). The good and bad of Levi’s AI models. Erişim tarihi: 26 Aralık 2025 https://www.goodfeed.com/jascmeen/story/the-good-and-bad-of-levi-s-ai-models
7. Campbell, C., & Grimm, P. (2019). The challenges native advertising poses: Exploring potential federal trade commission responses and identifying research needs. Journal of Public Policy & Marketing, 38(2), 110-123. https://doi.org/10.1177/0743915618818576
8. Çeber, B. (2024). Yapay zekâ bağlamında reklamcılık sektörü üzerine uygulamalı bir araştırma, Intermedia International e-Journal, 11(20), 63-84. https://doi.org/10.56133/intermedia.1462312

9. Cresci, E. (2018). From Instagram to Balmain: The rise of CGI models. Erişim tarihi: 24 Aralık 2025, https://www.bbc.com/news/newsbeat-45474286
10. Duffy, B. E., & Hund, E. (2019). Gendered visibility on social media: Navigating Instagram’s authenticity bind. International Journal of Communication. https://doi.org/10.32376/3f8575cb.3f03db0e
11. Floridi, L., Cowls, J., Beltrametti, M., Chatila, R., Chazerand, P., Dignum, V., Luetge, C., … Vayena, E. (2018). AI4People’s ethical framework for a good AI society: Opportunities, risks, principles and recommendations [Rapor]. https://ai4people.org/PDF/AI4People_Ethical_Framework_For_A_Good_AI_Society.pdf
12. Levi Strauss & Co. (2023, 22 Mart). LS&Co. Partners with Lalaland.ai. Erişim tarihi: 27 Aralık 2025, https://www.levistrauss.com/2023/03/22/lsco-partners-with-lalaland-ai/
13. Gegez, E. A. (2019). Pazarlama araştırmaları. İstanbul: Beta.
14. Hall, S. (1997). The work of representation. In S. Hall (Ed.), Representation: Cultural representations and signifying practices (ss. 13–74). London, UK: Sage Publications.
15. Shudu Gram. (t.y.). Instagram hesabı. Erişim tarihi: 7 Aralık 2025, https://www.instagram.com/shudu.gram/
16. Kişin, S. (2023, 27 Mart). Levi’s, “çeşitliliği artırmak” için yapay zekâ tarafından üretilen modelleri kullanacak. Erişim tarihi: 26 Aralık 2025, https://www.adjustbrand.com/haberler/teknoloji/levis-cesitliligi-artirmak-icin-yapay-zeka-tarafindan-uretilen-modelleri-kullanacak/
17. Manovich, L. (2017). Instagram and contemporary image. Erişim tarihi: 04 Aralık 2025, https://manovich.net/index.php/projects/instagram-and-contemporary-image
18. Mirzoeff, N. (1999). An introduction to visual culture. London, UK: Routledge.
19. Muntinga, D. G., Moorman, M., & Smit, E. G. (2011). Introducing COBRAs Exploring motivations for brand-related social media use, January 2011. International Journal of Advertising, 30(1), 13-46.
20. Önder, N. (2020, 11 Kasım). Michael Jordan’dan Shudu Gram’a yolculuk: Influencer olmak. Erişim tarihi: 07 Aralık 2025, https://www.marketingturkiye.com.tr/haberler/michael-jordandan-shudu-grama-yolculuk-influencer olmak/#:~:text=D%C3%BCnya'n%C4%B1n%20ilk%20dijital%20s%C3%BCper,i%C3%A7in%20modellik%20yaparak%20%C3%A7%C4%B1k%C4%B1%C5%9F%20yapt%C4%B1.
21. Peng, X., Zhang, Y., Li, Z., & Chen, H. (2024). Crafting synthetic realities: Examining visual realism in AI-generated images. arXiv preprint. https://arxiv.org/abs/2409.17484
22. Reddit. (2023). Levi’s to use AI-generated models to “increase diversity”. Erişim tarihi: 26 Aralık 2025, https://www.reddit.com/r/photography/comments/12313ag/levis_to_use_aigenerated_models_to_increase/?tl=tr
23. Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. London, UK: SAGE Publications.
24. Stephen, A. T. (2016). The role of digital and social media marketing in consumer behavior, Current Opinion in Psychology, 10, 17-21. http://doi.org/10.1016/j.copsyc.2015.10.016
25. Generic Drugs (2024, 16 Kasım). AI-Generated Official Coca-Cola Ad – “Holidays Are Coming” [Video dosyası]. Erişim tarihi: 30 Aralık 2025. https://www.youtube.com/watch?v=Shr6lm9roIs
26. Van Dijck, J. (2013). The culture of connectivity: A critical history of social media. Oxford: Oxford University Press.
27. Van Dijck, J., & Poell, T. (2013). Understanding social media logic. Media and Communication, 1(1), 2-24. Virtual Humans. (t.y.). About the virtual influencer: Shudu Gram. Erişim tarihi: 30 Aralık 2025, https://www.virtualhumans.org/human/shudu
28. Yayman Ataseven, S. (2022). Susan Sontag’in “Fotoğraf üzerine” adlı kitabı hakkında bir inceleme, Sosyal Bilimler EKEV Akademi Dergisi, 92, 252-262. https://doi.org/10.17753/sosekev.1145872
29. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. Yin, R. K. (2014). Case study research: Design and methods. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.