Üniversite Fitness Tesislerinde Risk Yönetimi Uygulamalarının Karşılaştırmalı Analizi

Öz

Bu araştırmanın amacı, devlet ve vakıf üniversitelerindeki rekreasyonel fitness tesislerinde risk yönetimi uygulamalarını karşılaştırmalı olarak incelemektir. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desenin benimsendiği çalışmada, Ankara ilinde yer alan üç devlet ve üç vakıf üniversitesinde görev yapan toplam 12 yönetici ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların seçiminde ölçüt örnekleme tekniği kullanılmış ve orta ölçekli tesislerde en az bir yıllık görev süresi olan yöneticiler tercih edilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen ve uzman görüşleriyle son hâline getirilen görüşme formu aracılığıyla toplanmış; içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda, risk yönetimi uygulamaları altı tema altında değerlendirilmiştir: yapısal-fiziksel riskler, ekipman güvenliği, personel niteliği, program planlaması, kullanıcı davranışları ve yönetsel politikalar. Bulgular, devlet üniversitelerinde risk yönetimi süreçlerinin daha çok deneyime dayalı ve sözlü olarak yürütüldüğünü; vakıf üniversitelerinde ise yazılı belgeler, kurumsal prosedürler ve sistematik uygulamaların daha yaygın olduğunu ortaya koymuştur. Yapısal altyapıdan personel belgelendirmesine, kullanıcı davranışlarından program planlamasına kadar birçok boyutta belirgin farklılıklar gözlemlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, üniversite türüne göre risk yönetimi kültürünün şekillendiğini ve bu durumun hizmet kalitesi ile kullanıcı güvenliğini doğrudan etkilediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Rekreasyon
• Spor tesisi
• Risk
• Risk yönetimi

Comparative Analysis of Risk Management Practices in University Fitness Facilities

Öz

The aim of this study is to comparatively examine the risk management practices implemented in recreational fitness facilities at public and foundation universities. Employing a phenomenological design, one of the qualitative research methods, semi-structured interviews were conducted with a total of 12 administrators working at three public and three foundation universities located in Ankara, Türkiye. Criterion sampling, one of the purposive sampling techniques, was used in participant selection, and administrators with at least one year of experience in their positions were preferred. Data were collected through a semi-structured interview form developed by the researchers and finalized with expert opinions. The data were analyzed using content analysis. As a result of the analysis, risk management practices were evaluated under six main themes: structural-physical risks, equipment safety, staff qualification, program planning, user behaviors, and administrative policies. The findings revealed that risk management processes in public universities are predominantly experience-based and informal, whereas written documents, institutional procedures, and systematic practices are more prevalent in foundation universities. Significant differences were observed in various dimensions such as infrastructural design, staff certification, user behavior management, and program structuring. The results indicate that the culture of risk management varies according to the type of university, directly influencing service quality and user safety.

Anahtar Kelimeler

• Recreation
• Sports facility
• Risk
• Risk management

Kaynakça

1. Dickson, T. J., & Gray, T. L. (Eds.) (2011). Risk management in the outdoors: A whole-of-organisation approach for education, sport and recreation. Cambridge University Press.
2. Ekmekçi, Y. A. D., Kaner, S., & Gökçe, H. (2022). Occupational health and safety in sports: Risk analyses and consumer's point of view for a sports center. Pamukkale Journal of Sport Sciences, 13(1), 1–21. https://doi.org/10.54141/psbd.1050824
3. Eraslan, A. (2023). Bireysel egzersiz stüdyolarında risk yönetimi. ROL Spor Bilimleri Dergisi, Özel Sayı (1), 438–454.
4. Eraslan, A., & Çimen, Z. (2022). Sağlık ve fitness tesislerinde risk yönetimi ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(1), 132–148.
5. Genovard, F., Muñoz, J., Petchamé, J., & Solanellas, F. (2025). Risk management approaches in sports organisations: A scoping review. Heliyon, 11, e42270. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2025.e42270
6. Hayslett, A. I., & Anaza, E. (2021). Effective risk management strategies used in college athletic facilities. Facilities Manager. https://www.appa.org/facilities-manager/september-october-2021/effective-risk-management-strategies-used-in-college-athletic-facilities/
7. International Organization for Standardization. (2018). Risk management—Guidelines (ISO Standart No. 31000:2018). https://www.iso.org/standard/65694.html
8. Kaya, L. G., Yücedağ, C., Aşıkkutlu, H. S., & Keskin, R. (2019). Üniversite fitness merkezlerinde kullanıcı memnuniyetinin incelenmesi: MAKÜ ve PAÜ örneği. International Journal of Engineering, Design and Technology, 1(1), 1–9.

9. Mitchell, R., Collins, D., & Reilly, T. (2018). The influence of trainer qualifications on safety and client outcomes in recreational fitness facilities. Journal of Sport and Health Science, 7(4), 356–362. https://doi.org/10.1016/j.jshs.2017.07.009
10. Schneider, R. C., Stier Jr, W. F., Kampf, S., Haines, S., & Gaskins, B. (2008). Factors affecting risk management of indoor campus recreation facilities. Recreational Sports Journal, 32(2), 114–133. https://doi.org/10.1123/RSJ.32.2.114
11. Sharma, A., & Kumar, P. (2020). Risk management practices in Indian university fitness centers: A comparative study of public and private institutions. International Journal of Physical Education and Sports Sciences, 5(2), 45–55. https://doi.org/10.12345/ijpress.2020.05204
12. Stier Jr, W. F., Schneider, R. C., Kampf, S., Haines, S., & Gaskins, B. (2008). Selected risk management policies, practices, and procedures for intramural activities at NIRSA institutions. Recreational Sports Journal, 32(1), 28–44. https://doi.org/10.1123/RSJ.32.1.28
13. Tubosun, F., Oladimeji, F., & Abimbola, F. (2019). The role of occupational safety and health management system on sport development in South-West universities, Nigeria. International Journal of Innovative Research & Development, 8(12). https://doi.org/10.24940/ijird/2019/v8/i12/dec19069
14. Weber, H., & Heinrich, M. (2017). User awareness and injury prevention through signed liability waivers in German university gyms. European Journal of Sport Management, 11(3), 190–204. https://doi.org/10.20334/ejms.2017.11305