Spor Branşına Ve Cinsiyete Göre Üniversite Sporcularının Sosyal Yalnızlık Ve Katılım Motivasyonu Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 2, 380 - 397, 28.12.2025

Tarkan Havadar , İsmet Çinan , Kadir Cevheroğlu

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin yalnızlık düzeyleri ile sporda motivasyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Yöntem: Araştırma, nicel yöntemle ve ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Kafkas Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı ile öğrenci kulüplerinin ortaklaşa düzenlediği Bahar Şenlikleri kapsamında spor etkinliklerine katılan takım ve bireysel sporculardan oluşan 486 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak UCLA Yalnızlık Ölçeği ve Sporda Motivasyon Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle analizlerde Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H ve Spearman korelasyon analizleri gibi non-parametrik testler tercih edilmiştir. Bulgular: Araştırma bulgularına göre, üniversite öğrencilerinin yalnızlık düzeyleri ile sporda motivasyon düzeyleri arasında negatif yönlü, düşük düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin cinsiyet, spor yapma süresi, sınıf düzeyi ve branş türü gibi bazı demografik değişkenlere göre sporda motivasyon ölçeğinin alt boyutlarında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Sonuç: Araştırmanın sonuçları, yalnızlık düzeyi artan öğrencilerin spora yönelik motivasyonlarının azaldığını ortaya koymuştur. Bu durum, üniversite gençliğinde sosyal etkileşim ve aidiyet duygusunun desteklenmesinde sportif katılımın önemli bir araç olabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Yanlızlık , Spord motivasyon , Üniversite öğrencileri , Spor Psikoloji

Examining the Relationship Between Social Loneliness and Participation Motivation Levels of University Athletes by Sports Branch and Gender

Öz

Purpose: The aim of this study is to examine the relationship between university students’ levels of loneliness and their levels of motivation in sports. Method: The study was conducted using a quantitative method within the framework of the relational survey model. The study group consisted of 486 university students who participated in team and individual sports events organized as part of the Spring Festivals held jointly by the Health, Culture, and Sports Department and student clubs of Kafkas University during the spring semester of the 2024–2025 academic year. Data were collected using the UCLA Loneliness Scale (ULS-8) and the Sport Motivation Scale (SMS-II). Since the data did not show a normal distribution, non-parametric tests such as the Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H test, and Spearman correlation analysis were used for data analysis. Results: The findings revealed a low but statistically significant negative relationship between students’ levels of loneliness and their sport motivation levels. Additionally, significant differences were observed in the sub-dimensions of sport motivation based on various demographic variables such as gender, sport experience, class level, and type of sport.Conclusion: The results of the study indicate that as students’ levels of loneliness increase, their motivation toward sports tends to decrease. This suggests that participation in sports can serve as an important tool to foster social interaction and a sense of belonging among university students

Anahtar Kelimeler

Loneliness , Motivation in Sports , University Students , Sports Psychology

Kaynakça

• Akandere, M., Aktaş, S., Er, Y. (2018). Zihinsel antrenman ve spor. Türkiye Barolar Birliği, 60-74.
• Aktaş, Y. (1997). Üniversite öğrencilerinin uyum düzeylerinin incelenmesi: Uzunlamasına bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13, 117-110.
• Aktaş, Z., Çobanoğlu, G., Yazıcılar, İ., Er, N. (2006). Profesyonel basket-bolcularda spora özgü başarı motivasyon düzeyinin cinsiyetler açısından karşılaştırılması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 55-59.
• Allen, J. B. (2003). Social motivation in youth sport. Journal of Sport & Exercise Psychology, 25(4), 551–567. https://doi.org/10.1123/jsep.25.4.551
• Altıntaş, A., Aşçı, F. H., Çağlar, E. (2010). Sürekli optimal performans duygu durumu ve egzersiz davranışı. Spor Bilimleri Dergisi, 21(2), 71–78.
• Atli, A., Keldal, G., Sonar, O. (2015). Üniversite öğrencilerinin yabancılaşma ile yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişki. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(29), 149-160.
• Bakan, İ., Büyükbeşe, T. (2004). Örgütsel iletişim ile iş tatmini unsurları arasındaki ilişkiler: Akademik örgütler için bir alan araştırması. Akdeniz İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7, 1-30.
• Balcıoğlu, İ. (2003). Sporun sosyolojisi ve psikolojisi. Bilge Yayıncılık.
• Baydoğan, E., Göktaş, Z. (2024). Atletizm ve judo sporcularında spora katılım güdüleri ve sporda başarı hedefleri üzerine araştırma. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(2), 198-219. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1401783
• Bıyık, N. (2004). Üniversite öğrencilerinin yalnızlık duygularının kişisel ve sosyal özellikleri, öfke eğilimleri açısından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
• Certel, H., Yakut, S., Yakut, İ., & Gülsün, B. (2016). Öğrencilerde yalnızlık problemi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(8), 3069–3084. https://doi.org/10.15869/itobiad.267166
• Cox, R. H. (1998). Sport psychology: Concepts and applications (4th ed.). McGraw-Hill.
• Cüceloğlu, D. (1991). İnsan ve davranışı. Remzi Kitabevi.
• Çakır, A. (2017). Türkiye’de YÖK öncesi ve sonrası yabancı dil eğitimi. Journal of Language Research, 1(1), 1-18.
• Çobanoğlu, M., Özlü, M. (2023). Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı, yalnızlık ve fiziksel aktivite ilişkisi (Yüksek lisans tezi). Kafkas Üniversitesi.
• Deci, E. L., Koestner, R., Ryan, R. M. (2001). Extrinsic rewards and intrinsic motivation in education. Review of Educational Research, 71, 1–27.
• Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. Plenum Press.
• Tekkurşun Demir, G., & Cicioğlu, H. İ. (2018). Fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal of Human Sciences, 15(4), 2479-2492.
• Demir, H. (2022). Sporda motivasyon ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği: Türkçe uyarlama çalışması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(4), 56-68.
• Ekhsan, M., Parashakti, R. D. (2020). The effect of discipline and motivation on employee performance. Journal of Research in Business, Economics and Education, 2(3).
• Erdem, O., Çakmak Yıldızhan, Y. (2024). Sporcuların temel psikolojik ihtiyaçları ile spor başarı motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi. ROL Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 733-749.
• Ergün, H. (2020). UCLA yalnızlık ölçeğinin kısa formunun geçerlik ve güvenirliği. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 11(1), 70–83.
• Eroğlu, S. Y., Eroğlu, E. (2019). Üniversite spor takımlarında oynayan öğrencilerin anksiyete ve spora özgü başarı motivasyonu düzeyleri. Türkiye Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 88-96.
• Eroğlu, S. Y., Eroğlu, E., Ekinci, V. (2019). BESYO öğrencilerinin akademik motivasyon düzeyleri. Uluslararası Spor Bilimleri Öğrenci Çalışmaları, 1(1), 1-7.
• George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step (10th ed.). Pearson.
• Gill, D. L., Williams, L., & Reifsteck, E. J. (2017). Psychological dynamics of sport and exercise. Human Kinetics.
• Gill, D., Williams, L. (1996). Competitive orientations and motives. Journal of Sport Behavior, 19(4), 307-319.
• Gould, D. (1982). Sport psychology in the 1980s. Journal of Sport Psychology, 4, 203-215.
• Karasar, N. (2018). Bilimsel araştırma yöntemi (32. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
• Keten, M. (1974). Türkiye’de spor. Ayyıldız Matbaası.
• Kılcıgil, E. (1998). Sosyal çevre–spor ilişkileri. Bağırgan Yayımevi.
• Kılıç, S. (2024). 18-35 yaş bedensel engelli sporcuların spora katılım motivasyonları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Nişantaşı Üniversitesi.
• Kılıç, Ş. D., Alver, B. (2017). Üniversite öğrencilerinde yalnızlık ve psikolojik dayanıklılık. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 3(3), 116–147.
• Kırımoğlu, H., Çokluk, G. F., Yıldırım, Y. (2010). Yatılı ilköğretim öğrencilerinde yalnızlık ve umutsuzluk. Spormetre, 8(3), 101-108.
• Korucuk, M., Özlü, M. (2023). Spor eğitimi alan öğrencilerde program okuryazarlığı. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 456-475.
• Mohammed, A. S. (2022). Öğrencilerin mental iyi oluşları ile yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişki.
• Özçelik, İ. Y., İmamoğlu, O., Çekin, R., Başpınar, S. G. (2015). Üniversite öğrencilerinde spor ve yalnızlık. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 6(1), 12-18.
• Özlü, M., Erdoğdu, M., Çınar, K., Şirin, E. F. (2021). The role of brand equity in building fan loyalty. Pakistan Journal of Medical and Health Sciences, 15(10), 2961-2970.
• Pelletier, L. G., et al. (1995). Sport Motivation Scale. Journal of Sport and Exercise Psychology, 17(1), 35–53.
• Reeve, J. M. (2004). Understanding motivation and emotion. John Wiley & Sons.
• Russell, D. W. (1996). UCLA Loneliness Scale. Journal of Personality Assessment, 66(1), 20–40.
• Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2017). Self-determination theory. Guilford Press.
• Schumacher, A. (2012). Intrinsic motivation in Chinese expatriate managers. Capella University.
• Simons, H. D., Van Rheenen, D., & Covington, M. V. (1999). Academic motivation and student athletes. Journal of College Student Development, 40(2), 151–162.
• Sit, C. H. P., & Lindner, K. J. (2006). Participation motivation in youth sport. British Journal of Educational Psychology, 76(2), 369–384.
• Şahin, Y., Kaya, E. (2021). Kadın futbolcuların motivasyon tutumları. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 4(1), 145-154.
• Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
• Tosun, A., Beşler, H. K. (2022). Sanal dünyada yalnızlık. Bilge Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(2), 139-145.
• Uğurlu, A. (2021). Üniversite öğrencilerinde yalnızlık ve yabancılaşma. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 308-319.
• Üzgü, M. A., Bozgüney, R., Can, B., Özlü, M., Akat, A., Güneş, F., Çalık, F. (2023). Dijital bağımlılık ve yalnızlık. Düzce Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 75-82.
• Vollmer, F. (1986). Expectancy and academic achievement. British Journal of Educational Psychology, 56(1), 64–74.
• Weiss, M. R. (1991). Psychological skill development. In D. Druckman & R. A. Bjork (Eds.), In the mind's eye (pp. 289–311). National Academy Press.
• Yıldız, K., Polat, E. (2018). Basic motivation sources in sport. In B. Tunçsiper & F. Sayın (Eds.), Critical debates in social sciences (pp. 225-234). Frontpage.
• Yiğit, Ş. (2019). Spora özgü başarı ve motivasyon düzeyleri. Researcher, 7(1), 249-258.