Antrenör İletişim Tarzlarının Sporcu Üzerindeki Etkisini Anlamak

Öz

Bu araştırmanın amacı, antrenörlerin kullandığı farklı iletişim tarzlarının sporcuların motivasyonları, güdülenmeleri ve spora olan bağlılıkları üzerindeki etkilerini incelemektir. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik yaklaşım ile yürütülen çalışmada, farklı branşlarda aktif olarak spor yapan 15 sporcu ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, antrenör iletişim tarzlarının sporcuların motivasyon düzeylerini ve spora yönelik duygusal bağlılıklarını doğrudan etkilediğini ortaya koymuştur. Yapıcı, anlayışlı ve bireysel farkındalık içeren iletişim tarzları sporcuların içsel güdülenmesini artırırken; otoriter, baskıcı ve mesafeli iletişim tarzları motivasyon kaybına, hatta sporu bırakma düşüncesine yol açabilmektedir. Elde edilen sonuçlar, etkili antrenör-sporcu iletişiminin sadece performansı değil, aynı zamanda psikolojik iyi oluşu da önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Antrenör
• İletişim tarzı
• Nitel araştırma

Understanding the Impact of Coach Communication Styles on Athletes

Öz

The aim of this study is to examine the effects of different communication styles used by coaches on athletes’ motivation, drive, and commitment to sports. Conducted using the phenomenological approach, a qualitative research method, this study involved semi-structured interviews with 15 athletes actively participating in various individual and team sports. The collected data were analyzed through content analysis. The findings revealed that coaches’ communication styles directly influence athletes’ motivation levels and emotional engagement with sports. Supportive, understanding, and individually aware communication styles were found to enhance athletes’ intrinsic motivation, whereas authoritarian, distant, and pressuring styles often led to a decline in motivation and even thoughts of quitting sports. These results indicate that effective coach-athlete communication significantly impacts not only performance but also the psychological well-being of athletes.

Anahtar Kelimeler

• Coach
• Communication style
• Qualitative research

Kaynakça

1. Altıntaş, A., Çetinkalp, Z., & Aşçı, H. (2012). Antrenör–sporcu ilişkisinin değerlendirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spor Bilimleri Dergisi, 23(3), 119–128.
2. Antonini, P. R., & Seiler, R. (2006). Closeness, co-orientation and complementarity in coach–athlete relationships: What male swimmers say about their male coaches. Psychology of Sport and Exercise, 7, 159–171.
3. Aydın, A. (2001). Gelişim ve öğrenme psikolojisi. Alfa Yayınları.
4. Cihan, B. B., & Ilgar Araç, E. (2018). Spor yapan ve spor yapmayan (sedanter) lise öğrencilerinin meraklılık düzeylerinin belirlenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 1649–1660. https://doi.org/10.29299/kefad.2018.19.02.016
5. Culver, D., & Trudel, P. (2014). Coach–athlete communication within an elite alpine ski team. Journal of Excellence, 3, 28–54.
6. Doğan, O. (2005). Spor psikolojisi (2. baskı). Nobel Kitapevi.
7. Donuk, B. (2007). Liderlik ve spor. Ötüken Yayınları.
8. Jowett, S., & Cockerill, I. M. (2003). Olympic medallists’ perspective of the athlete–coach relationship. Psychology of Sport and Exercise, 4(4), 313–331.

9. Koehn, S., & Morris, T. (2014). The effect of performance context and skill level on the frequency of flow experiences. European Journal of Sport Science, 14(1), 478–486.
10. Konter, E. (2006). Spor psikolojisi el kitabı. Nobel Yayınları.
11. Lyle, J. (2002). Sports coaching concepts: A framework for coaches’ behaviour. Routledge.
12. Martens, R. (1990). Successful coaching (2nd ed.). Leisure Press.
13. Öğülmüş, S. (2005). Güdüleme (motivasyon) kuramları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Eğitim Araştırma Uygulama Merkezi Yayınları, (5), 92–105.
14. Reinboth, M., Duda, J. L., & Ntoumanis, N. (2004). Dimensions of coaching behavior, need satisfaction, and the psychological and physical welfare of young athletes. Motivation and Emotion, 28(3), 297–313.
15. Şahin, N. (2012). Elit düzeyde takım sporu ve bireysel spor yapan iki grubun iletişim becerilerinin karşılaştırılması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 10(1), 13–16.
16. Tepeköylü, Ö. Ö. (2012). Ders dışı etkinlik olarak uygulanan sporla ilgili oyunların ortaöğretim öğrencilerinin iletişim becerisi algılarına etkisi (Doktora tezi). Celal Bayar Üniversitesi, Manisa.
17. Uğur, A., & Emin, K. (2013). Kadın futbolcularda antrenörle iletişim düzeyi ve başarı motivasyonu ilişkisi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 12(1), 20–33.
18. Zhang, Z., Lv, J., Jiang, T., Chen, X., & Luo, Y. (2024). Motivation matters: Autonomous motivation sustains the happiness from prosocial behavior. Motivation Science, 10(2), 100–109. https://doi.org/10.1037/mot0000319