Sıcak Ortamda Egzersiz ve Sportif Performans
Öz
Bu çalışmanın amacı, sıcak ortamlarda yapılan
egzersizlerin sporcuların performans ve sağlığı üzerindeki etkilerini daha önce
yapılmış çalışma sonuçlarının ışığında incelemektir. Farklı ısı ortamlarında
yapılan egzersizler, organizma üzerinde farklı etkiler göstermektedir. Isı
artışı 21-24 derece arası nötral sıcaklıklarda yapılan egzersiz sırasında,
sıcak ve nemli hava koşullarının etkisiyle organizma üzerindeki yükler oldukça
artmaktadır. Bu durum, sıcak ortamlarda spor yapan sporcular üzerinde ciddi
tehditler oluşturmaktadır. Vücut sıcaklığının belirlenen dar aralıkta sabit
tutulması sadece sporcuların performansını düzenlemek adına değil, aynı zamanda
ortaya çıkabilecek ölümcül sonuçların önüne geçebilmek için de önem taşır.
Vücut sıcaklığındaki artış ile beraber ortaya çıkan koşullar, bunların hangi
değerlerin üstünde hayatı tehdit eden boyutlara ulaştığı ve sıcaklık stresinin
performans üzerine etkileri konusunda literatürdeki bilgiler ve bu konu üzerine
yapılan araştırmalar yok denecek kadar azdır. Ve ortam sıcaklığında meydana
gelen zorlayıcı değişiklikler de bu anlamda tartışılması gereken önemli çevre
koşularından bir tanesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma nitel bir
araştırmadır. Araştırmada 1999-2016 yılları arasında yayınlanan farklı
ortamlarda(sıcak) egzersiz alanındaki çalışmaların derinlemesine incelenmesi ve
yorumlanması için nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada veri
toplama yöntemi olarak doküman analizi kullanılmıştır. Daha sonra elde edilen
veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Günümüzün şartları gereği
çevre koşullarının insan üzerindeki olumsuz etkileri azalmasına rağmen,
insanlar sıcak ortamlarda egzersiz yapmaya devam edecektir ve bu vücut üzerinde
stres yaratan ortam da performans üzerinde olumsuz etkiler yaratacaktır. Böyle
ortamda günlük yaşamda daha verimli hareket edebilmeye ve performansın
artmasına yönelik bilimsel araştırmaların çoğalması, insanoğlunun değişik
koşullarda vereceği yanıt açısından önemli olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ACSM (2007). Exertional heat illness during training and competition. Medicine and Science in Sports and Exercise, 38; 39: 556 72.
- Aslan CS, Eyüpoğlu, E (2016). Farklı Ortamların (Soğuk, Sıcak ve Yükselti) Futbolcuların Performans ve Sağlığı Üzerindeki Etkileri. Spor Hekimliği Dergisi, 51: (2) 44-55.
- Binnet M (2007). Sıcaklığın futbolcu performansına etkisi. FIFA, UEFA ve TFF Ortak Araştırma Projesi, TFF Tam Saha Dergisi, Haziran Sayısı.
- Burke LM (2010). Fluid balance during team sports. J Sports Sci 15: 287-95. Cheuvront SN, Carter RIII, Haymes EM, et.al.(2006). No effect of Moderate Hypohydration or Hyperthermia on Anaerobic Exercise Performance. Medicine and Science in Sports and Exercise, 38: 1093-7.
- Douglas JC (1999).’Exercise in the Heat. I. Fundamentals of Thermal Physiology, Performance Implications, and Dehydration. Journal of Athletic Training, 34: 246-52.
- Douglas JC (1999).Exercise in the Heat. II. Critical Concepts in Rehydration, Exertional Heat Illnesses, and Maximizing Athletic Performance. Journal of Athletic Training, 34:253-62.
- Erdoğan M, Güzel NA, Sağıroğlu İ (2012).’ Soğuk ve Sıcak Ortamda Akut Dayanıklılık Egzersizinin Maks VO2 ve Kan Laktat Düzeylerine Etkisi’ Spor Hekimliği Dergisi Cilt: 47, S. 81-88.
- Fox EL, Bowers RW, Foss, ML (1999). (Çev.Cerit M.) ‘Beden Eğitimi ve Sporun Fizyolojik Temelleri’ Ankara: Bağırgan Yayın evi. S. 81-88.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
15 Aralık 2017
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 3 Sayı: 2