DEZENFORMASYON’UN DÖNÜŞÜMÜ: SAHTE İÇERİKLER

Öz

Medeniyetlerin tarihsel gelişim süreci içinde iletişim kurma isteği, insanoğlunun vazgeçilemez bir gereksinimi olarak karşımıza çıkmıştır. İnsan var oluşundan beri iletişim kurma, haber alma gereksinimi duymaktadır. İletişim insanların hayatlarını şekillendirmeye başlamış, geleneksel toplum yapısından modern toplum yapısına geçişte etkisini sürdürmüştür. Özellikle matbaanın icadı ile birlikte yazılı metinlerin sayısının artması, bilginin daha çok insana ulaşmasına katkı sağlamıştır. Haber iletme, etki etme, toplumları veya bireyleri yönlendirme gibi kavramlar yeni bir meslek alanı olarak gazeteciliğin gelişimine de etki etmiştir. Günden güne gelişen gazetecilik sektörü, günümüzde yeni medya ve yeni teknolojiler ile en temel, en etkin enformasyon kaynağı haline gelmiştir. Sosyal uygulamalarının ve yeni medya teknolojilerinin hızlı gelişimi geleneksel haberciliğe yeni bir kimlik kazandırmaktadır. Bilgiye ulaşma, haber alma günümüzde çok hızlı bir yapıya dönüşmektedir. Geliştirilen bu yapıya göre günümüz teknolojisinde sosyal mecralar vasıtasıyla bilgiye ulaşma sınırsız bir hal almaktadır. Sınırsız bilgi kaynağı haline gelen internet ve sosyal mecralar da bilginin doğruluğu, güvenilirliği konusunda tartışmalara sebep olmaktadır. Çalışmada kitleleri, bireyleri geçmişten bugüne kadar etkilemede sık sık başvurulan bir yöntem olan dezenformasyon hakkında bilgi verilmiş olup, son dönemde oluşturulan deepfake videoları üzerinden yorumlara yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Dezenformasyon
• Deepfake
• Enformasyon
• Medya
• Yeni Medya

TRANSFORMATION OF DISINFORMATION: FAKE CONTENT

Öz

During the historical development of civilizations, the desire to communicate has emerged as an indispensable need of human beings. Since its existence, human beings have felt the need to communicate and receive news. Communication began to shape people's lives and continued its impact in the transition from the traditional social structure to the modern social structure. The increase in the number of written texts, especially with the invention of the printing press, contributed to information reaching more people. Concepts such as conveying news, influencing, directing societies or individuals have also influenced the development of journalism as a new professional field. The journalism sector, which develops day by day, has become the most basic and effective source of information with new media and new technologies. The rapid development of social applications and new media technologies has given a new identity to traditional journalism. Accessing information and receiving news has become a very fast structure today. According to this developed structure, accessing information through social media has become unlimited in today's technology. The internet and social media, which have become unlimited sources of information, have also caused discussions about the accuracy and reliability of information. In the study, information was given about disinformation, which is a frequently used method to influence the masses and individuals from past to present, and comments were included on the recently created deepfake videos.

Anahtar Kelimeler

• Disinformation
• Deepfake
• Information
• Media
• New Media

Kaynakça

1. Akyüz, S. S., Gülnar, B., & Kazaz, M. (2021). İletişim Fakültesi Öğrencilerinin Sahte/Yalan Haberlerle İlgili Görüşlerine Yönelik Betimleyici Bir Çalışma. Selçuk İletişim, 14(1), 216–239.
2. Alda, A. (2011). Is the Internet changing the way you think? the net’s impact on our minds and future. In, J. Brockman, (Ed), New York: Harper.
3. Aalami, N. (2020). “Derin öğrenme yöntemlerini kullanarak görüntülerin analizi:”, ESTUDAM Bilişim, c. 1, sy. 1, ss. 17–20.
4. Anadolu, B. (2019). Dijital Hikaye Anlatıcılığı Bağlamında Yapay Zekanın Sinemaya Etkisi: Sunspring ve It’s No Game Filmlerinin Analizi. Erciyes İletişim Dergisi(1), 39-56.
5. Arslan, Ş. (2022). Sosyal Medya ve Dezenformasyon Tehdidinde Gazetecilik. Aksaray İletişim Dergisi , 4(2), 107–134.
6. Barfar, A. (2019). Cognitive and affective responses to political disinformation in Facebook. Computers in Human Behavior, 101, 173–179.
7. Barney, N. & Wigmore, I. (2023). Deepfake AI. Redrieved from https://www.techtarget.com/whatis/definition/deepfake (Erişim Tarihi: 29.11.2023)
8. Baydar, Y. (2011). Profesyonel Gazetecilik ve Özdenetim Güneydoğu Avrupa ve Türkiye’de Yeni Medya Eski Açmazlar. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü.

9. Begtimur, E. M. (2018). İlk Matbaanın Mucidi. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, 12, 160–168.
10. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
11. Biber, B. A., & Ulukan, B. (2019). Yapay zekanın korkutan teknolojisi: Deepfake. Retrieved from https://www.trthaber.com/haber/dunya/yapay-zekanin-korkutan-teknolojisi-deepfake-432631.html
12. Çolak, B. (2019). Legal Issues of Deepfakes. Institute for Internet and the Just Society. Retrieved from https://www.internetjustsociety.org/legal-issues-of-deepfakes
13. Coşgun, M. (2021). Post-Truth: Hegemonya’nın Yeni İdeolojik Aygıtı. Akademik Hassasiyetler, 8(15), 67–82. Cunbur, M. (1988). Basın Yayın ve Kitap. Erdem, 5(11), 405–436.
14. Dhyani, A. (2022). Rise of deep-fakes in Russia – Ukraine Conflict. Retrieved from https://thekootneeti.in/2022/11/01/rise-of-deep-fakes-in-russia-ukraine-conflict/
15. Ekinci, N. (2019). İlkel Toplumdan Uygar Topluma İletişim ve Uygarlık, 1.Baskı, Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Elemia, C. (2020). WATCH: ‘Deepfake’ Putin, Kim warn US about self-inflicted downfall. https://www.rappler.com/technology/deepfake-videos-vladimir-putin-kim-jong-un-warn-america-failing-democracy/. (Erişim Tarihi: 30.11.2023)
16. Elitaş, T. (2022). Djital Manipülasyon ‘DEEPFAKE’ Teknolojisi ve Olmayanın İnandırıcılığı. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 19(49), 113–128.
17. Fletcher, J. (2018). “Deepfakes, Artificial Intelligence, and Some Kind of Dystopia: The New Faces of Online Post-Fact Performance”, Theatre Journal, 70 (4): 455–471.
18. Gangluy, S. (2023), Facebook takes action against Scarlett Johansson and Emma Watson’s deepfake ads, https://www.iwmbuzz.com/movies/celebrities-movies/facebook-takes-action-against-scarlett-johansson-and-emma-watsons-deepfake-ads/2023/03/18, (Erişim Tarihi: 04.12.2023)
19. Giasano, A. (2019). Deep fakes: a challenge of the post-truth era. Romanian Cyber Security Journal, 1(2), 67–74. Güngör, N. (2017). İletişime Giriş, 4. Baskı, Ankara: Siyasal Kitabevi.
20. Güven, B. (2016). Etkili İletişim, 2. Baskı, Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
21. Ilgın, H. (2021). Sosyal Medyada Dezenformasyon ve Halkla İlişkiler İlişkisi. İletişim Çalışmaları Dergisi, 7(2), 303–322.
22. Lazer, DMJ. vd. (2018). The science of fke news, Science , Sayı: 359, 1094–1096 Lyu, S. (2020). Deepfake detection: Current challenges and next steps. In 2020 IEEE International Conference on Multimedia & Expo Workshops (ICMEW)
23. Maras, M.-H., & Alexandrou, A. (2019). Determining authenticity of video evidence in the age of artificial intelligence and in the wake of Deepfake videos. The International Journal of Evidence & Proof, 23(3), 255–262. Nazlı, S. R. (2019). Değişen Habercilik ve Haber: Güven İlişkisi Üzerine Bir Saha Araştırması. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 7(2), 977–1005.
24. O’Brien, A. S. (2018, August 8). Deepfakes are coming. Is Big Tech ready? CNN Business. Retrieved from https://money.cnn.com/2018/08/08/technology/deepfakes-countermeasures-facebook-twitter-youtube/index.html
25. Özdoyran, G. (2020). Post-Truth Çağı, Kuram-Yüklü Gözlem Sorunu ve Yeni Medya: Facebook “Düz Dünya Türkiye" Grubu
26. Örneği. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli E-Dergisi, 7, 139–169. Öztürk, E. (2022). Dezenformasyon Yasası Ekseninde İnternet Paylaşımlarının Etki ve Sınırları. Yeni Medya, 2022(13), 501–503.
27. Perot, E., Mostert, F. (2020). Fake it till you make it: an examination of the US and English approaches to persona protection as applied to deepfakes on social media. Journal of Intellectual Property Law& Practice, 15 (1), 32 – 39.
28. Pranse, Sam. (2023). Robert Pattinson calls out "terrifying" viral deep fake videos of him on TikTok, https://www.popbuzz.com/celeb/robert-pattinson-tiktok-deep-fake-videos/, (Erişim Tarihi: 04.12.2023) Ramonet, I. (2004). Beşinci Kuvvet. Varlık Dergisi, 1159
29. Romano, A. (2018). Jordan Peele’s simulated Obama PSA is a double-edged warning against fake news, https://www.vox.com/2018/4/18/17252410/jordan-peele-obama-deepfake-buzzfeed, (Erişim Tarihi: 04.12.2023). Selim, F. (2022). Post-Truth Kavramı Üzerine Yeniden Düşünmek. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 22(1), 498–543.
30. Sharf, Z. (2019). Deepfake Porn Videos Are Using Scarlett Johansson’s Face, but She Says It’s Useless to Fight Back, https://www.indiewire.com/features/general/scarlett-johansson-deepfakes-face-porn-videos-1202031678/, (Erişim Tarihi: 04.12.2023)
31. Siekierski, B.J. (2019). Deep Fakes: What Can Be Done About Synthetic Audio And Video?, Economics, Resources and International Affairs Division Parliamentary Information and Resarch Service Temir, E. (2020). Deepfake: Dezenformasyon Çağında Yeni Dönem ve Güvenilir Haberciliğin Sonu. Selçuk İletişim, 13(2), 1009–1024.
32. Ulaş, S. (2020). Marka İletişiminde Sosyal Medya ve Çevrimiçi Etkileşim (Online Engagement) İlişkisi: Limasol Türk Kooperatif Bankası Örneği. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(1), 274–285.
33. Westerlund M. (2019). The Emergence of Deepfake Technology: A Review.Technology İnnovation Management Review, 9, 11, 39-52.
34. Yıldırım, A., & Yolcu, E. (2022). Sahte Ne Kadar Derin? Derin Sahte (Deepfake) Kavramının İzini Youtube Üzerinden Sürmek. Elektronik Cumhuriyet İletişim Dergisi, 4(1), 63–74.
35. Yoloğlu, N. (2017). Küresel Medya ve İletişim Anlayışında Aktüel Enformasyondan Dezenformasyona Yöneliş. Middle Black Sea Journal of Communication Studies, 2(1), 8–15.
36. Zenginoğlu, S. (2020). Küreselleşmenin Post’ları; Post-Modernizm, Post-Truth ve Post-Covid. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 4, 805–817.
37. Zıllıoğlu, M. (2007). İletişim Nedir?, 3. Baskı, İzmir: Cem Yayınevi.