Teknolojik Ürün Reklamlarında İnsanbiçimsellik

Öz

Reklam, tüketiciyi mal, hizmet veya marka hakkında bilgilendirmeyi, tüketicide tutum oluşturmayı ve satın alma davranışı geliştirmeyi amaçlayan pazarlama aracı olarak tanımlanmaktadır. Reklam çalışmaları içerisinde bu amaçlar doğrultusunda çeşitli yöntemler kullanmaktadır. İnsanbiçimsellik bu yöntemlerden biri olarak kabul edilmektedir. Markaya veya gösterilen ürüne kişilik özellikleri yüklemek; insani görünüme, düşünceye, duygulara sahipmiş gibi göstermek insan biçimselliğin kullanım alanlarındandır. Çalışma özelinde teknolojik ürün reklamlarında insan biçimselliğin, teknolojik ürünlerin veya markaların tüketicide olumlu duygular oluşturmak için kullanılıp kullanılmadığını ortaya koymaya çalışılmaktadır. Çalışma içerisinde “robot” göstergesinin kullanıldığı teknolojik marka ve ürün reklamları göstergebilimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, teknolojik ürün ve marka reklamlarında insan biçimli robotlar markayı veya ürünü sevimli, aileden biri, dost, arkadaş, insani özelliklere sahipmiş gibi göstermektedirler.

Anahtar Kelimeler

• Reklam
• Teknoloji
• Robot
• İnsanbiçimsellik

Anthropomorphism in Technological Product Advertisements

Öz

Advertising has been used throughout history as a marketing tool to inform consumers about goods, services or brnds, to create attitudes in consumers and to develop purchasing behavior. Various methods are used to achieve these goals in advertising studies. Anthropomorphism can be shown as one of these methods. Attributing personality traits to the brand or the product shown, and showing it as if it has human appearance, thoughts and emotions are among the areas of use of anthropomorphism. In technological product advertisements, which constitute the specialty of the study, it is tried to reveal whether anthropomorphism, technological products or brands are used to create positive emotions in consumers. In the study, technological brand and product advertisements in which the ‘robot’ indicator is used are analyzed with the semiotic analysis method. According to the findings obtained, human-shaped robots in technological product and brand advertisements show the brand or product as cute, as a family member, as a friend, as if it has human characteristics.

Anahtar Kelimeler

• Anthropomorphism
• Advertisement
• Technology
• Robot

Kaynakça

1. Akhan, C. E., Altıntaş, M. H., Işın, F. B., & Mueller, R. D. (2022). Humorous anthropomorphic tv ads: a cross-cultural analysis using collectivist and individualist elements. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 15(2), 325-346.
2. Anık, C. (2015). Meşruiyetin sosyal psikolojisi. İstanbul: Kaknüs Yayınları.
3. Aslan, V. U. (2017). Toplumsalın yitik öznesi ya da metanın fetiş karakteri. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, (23), 159-178.
4. Batı, U. (2010). Reklamın dili. İstanbul: Alfa Yayınları.
5. Candan, G., & Dölkeleş, G., (2022). Göstergebilim bağlamında idealize edilmiş bedenin tüketim nesnesi olarak sunumu: mavi jeans reklamları. Yeni Yüzyıl'da İletişim Çalışmaları, 1(5), 81-96.
6. Crowell, C. R., Deska, J. C., Villano, M., Zenk, J., & Roddy Jr, J. T. (2019). Anthropomorphism of robots: study of appearance and agency. JMIR Human Factors, 6(2), e12629.
7. Deligöz, K., & Ünal, S. (2021). The effect of anthropomorphic mascot on the purchasing intention of consumers: An experimental study. Sosyoekonomi, 29(50), 229-254.
8. Delikan, B., & Şener, G. (2020). Marka maskotlarında antropomorfizm kullanımına yönelik göstergebilimsel bir analiz: Arçelik markası Robot Çelik vakası. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(3), 1836-1854.

9. Elden, M., Ulukök, Ö., & Yeygel, S. (2017). Şimdi reklamlar... İletişim Yayınları.
10. Epley, N., Waytz, A., & Cacioppo, J. T. (2007). On seeing human: a three-factor theory of anthropomorphism. Psychological Review, 114(4), 864.
11. Erkman, A. F. (2016). Göstergebilime Giriş, Bilge Kültür Sanat.
12. Fang, J., Su, H., & Xiao, Y. (2018). Will artificial intelligence surpass human intelligence?. SSRN 3173876.
13. Huarng, S. P. (2022). Impact of anthropomorphism and association on product advertising effects. Journal of the Science of Design, 6(2), 2_11-2_20.
14. Jin, X., & Qian, M. (2021). A review of brand anthropomorphism marketing research. BCP Business & Management, 14, 1-8.
15. Keller, B., & Gierl, H. (2020). Effectiveness of animal images in advertising. Marketing: ZFP Journal of Research and Management, 42(H. 1), 3-32.
16. Kırlar, S. (1994). Televizyon reklamlarında kadının işlevi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
17. Laksmidewi, D., Susianto, H., & Afiff, A. Z. (2017). Anthropomorphism in advertising: the effect of anthropomorphic product demonstration on consumer purchase intention. Asian Academy of Management Journal, 22(1).
18. Landgrebe, J. (2024). The conversational (human?) voice of artificial intelligence. In Conference Proceedings.
19. Lukacs, G. (1999). Estetik I, çev. A. Cemal, İstanbul: Payel Yayınları.
20. McLuhan, M. (1994). Understanding media: The extensions of man. MIT press.
21. Olivier, B. (2017). Artificial Intelligence (AI) and being human: What is the difference?. Acta Academica: Critical views on society, culture and politics, 49(1), 2-21.
22. Oswald, L. R. (2012). Marketing semiotics: Signs, strategies, and brand value. Oxford University Press, USA.
23. Özkan, A. (2014). Reklam yönetimi. Hiperlink.
24. Sönmez, F., & Nart, S. (2022). Antropomorfizm: kavramın tarihi, teoriler ve tüketici davranışları bağlamında bir literatür incelemesi. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 580-613.
25. Taşkaya, M. (2009). Kitle iletişim araçlarında kadın bedeninin nesneleştirilmesi: ürün ve marka fetişizminde cinsellik kullanımı. Toplumbilim Dergisi, 24, 121-132. Toros, S. (2016). Reklam iletişiminde dönüşümler: çevrimiçi reklam ve tüketici. İktisat ve Toplum, 71, 30-38.
26. Tuncer, E. S. (2021). Reklam metninde gerçe(kli)ğin inşa süreci: göstergebilim, iletişim, sosyoloji ve felsefe kuramlarının düşüngü ekseninde kavramsal ve kuramsal bir eleştiri. Kritik İletişim Çalışmaları Dergisi, 3(2), 121-149.
27. Türkgeldi, S. K. (2019). İzleyici-karakter ilişkisi bağlamında empati ve sempatinin içkinliği: ”Arka Pencere” örneği. SineFilozofi, 4(7), 74-88.
28. Yıldırım, M. B. (2021). Reklamlarda anlamın çağrışımlarla zenginleştirilmesi: Turkcell fiber reklamının göstergebilimsel analizi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 20(1), 90-109.
29. Yücel, A. H. (2003). Reklamlarda insan biçimsellik, İletişim Araştırmaları (1) 1, ss. 107-121,
30. URL-1: https://www.youtube.com/watch?v=0EFNAF8HpxM
31. URL-2: https://www.youtube.com/watch?v=KumwJzjI4Vo