The Commodification of Nostalgia: Tracing the Past in Streaming Services

Öz

The concept of nostalgia, whose origins date back to the 17th century, was initially defined within the discipline of psychiatry to describe an intense longing for the past. Over time, nostalgia has alternately been the subject of criticism and interest within the scientific community. In the digital age, screens have emerged as one of the most prominent agents in reflecting feelings of nostalgia to society. In Türkiye, the strong emotional bond that audiences have formed with television and cinema productions has, in the 21st century, merged with digital platforms, and interest in works produced in the past has continued. This study focuses on Yeşilçam production companies that actively use YouTube as a screening medium, aiming to examine viewers’ nostalgic tendencies. In the first phase of the analysis, the quantitative parameters of the productions were taken into account: a total of sixty films—comprising the twenty most popular films from each channel—were categorized by genre. Among these, the three most popular were analysed using content analysis. The study adopted a mixed-method approach, and statistical data were processed using IBM SPSS Statistics 26.0. It was found that 70% of the most-viewed productions belonged to the comedy genre, followed by drama (13.3%), adventure (11.7%), and action (5%). It was observed that productions reflecting the past elicited a positive and reflective sense of nostalgia among viewers; the cast and content genre were identified as significant factors influencing viewership. Ultimately, the study concludes that prominent production companies of the period have transformed elements of collective memory into nostalgic commodities by utilising digital means.

Anahtar Kelimeler

• Nostalgia
• Digital Culture
• New Communication Technologies
• Yeşilçam
• YouTube
• Audience

Nostaljinin Metalaşması: Dijital Platformlarda Geçmişin İzini Sürmek

Öz

Kökenleri 17. yüzyıla dayanan nostalji kavramı, geçmişe duyulan baskın bir özlem duygusunu ifade etmek amacıyla psikiyatri disiplini öncülüğünde tanımlanmıştır. Nostalji kavramı bilimsel alanda kimi zaman eleştirilmiş, kimi zaman da ilgi odağı olmuştur. Dijital çağda ekranlar, nostalji duygusunu topluma yansıtmada en önemli aktörlerden biri haline gelmiştir. Türkiye’de izleyicilerin televizyon ve sinema eserleri ile kurduğu yakın bağ 21. yüzyılda dijital platformlarla bütünleşmiş, geçmişte üretilen eserlere yönelik ilginin de sürdüğü gözlemlenmiştir. Araştırmada YouTube platformunu aktif bir gösterim mecrası olarak kullanan Yeşilçam yapım şirketlerine odaklanılmış, izleyicilerin nostaljik eğilimlerini incelemek amaçlanmıştır. İncelemelerde öncelikle yapımların nicel parametreleri göz önüne alınmış, her kanalın en popüler yirmi filmi olmak üzere toplamda altmış film türlerine göre kategorilendirilmiştir. Bu filmlerden en popüler olan üçü içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Karma yöntem benimsenen araştırmanın istatistiki verilerinin sunumunda IBM SPSS Statistics 26.0 programı kullanılmıştır. İzlenme oranı en yüksek yapımların %70 oranla komedi türüne ait olduğu tespit edilmiş, bunu %13,3 ile dram, %11,7 ile macera ve %5 ile aksiyon türleri izlemiştir. Geçmişi yansıtan eserlerin izleyiciler tarafından pozitif, reflektif bir nostaljik duygulanımla karşılandığı görülmüş; oyuncu kadrosu ve içerik türünün izlenme oranlarına önemli etkisi olduğu saptanmıştır. Dönemin önde gelen yapım şirketlerinin dijital olanakları kullanarak kolektif belleğe ilişkin unsurları nostaljik metalara dönüştürdüğü sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Nostalji
• Dijital Kültür
• Yeni İletişim Teknolojileri
• Yeşilçam
• YouTube
• İzleyici

Kaynakça

1. Abeyta, A. A., Routledge, C., & Kaslon, S. (2020). Combating loneliness with nostalgia: Nostalgic feelings attenuate negative thoughts and motivations associated with loneliness. Frontiers in Psychology, 11, 1219. doi:https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.01219
2. Acar, N. (2023). Srebrenitsa Soykırımının Bosna Sinemasında Temsili: “Nereye Gidiyorsun Aida?” Filminin Sosyolojik Analizi. İçtimaiyat 128-151. https://doi.org/10.33709/ictimaiyat.1270823
3. Aker, H. (2021). Yoksulluk Kahkaha ve Sinema. Bağlam Yayıncılık.
4. Akgöl, O., & Aydın, O. Ş. (2023). Değişen İzleme Pratikleri Ve Sosyal Medya: Twitch Platformu Üzerine Bir İnceleme. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(1), 79-94.
5. ArzuFilm. (2024). Arzu Film YouTube Channel. YouTube. Retrieved from https://www.youtube.com/@arzufilm1964
6. Aslan, P. (2019). Uluslararası iletişim ve popüler kültür üzerine: Latin Amerika’daki Türk televizyon dizileri üzerinden bir araştırma. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, 57, 25-50. doi:https://doi.org/10.26650/CONNECTIST2019-0052
7. Avcı, Ö. (2019). Geçmişi tarihselleştirmenin bir aracı olarak tarih dizileri: Diriliş, Payitaht, Kûtül’amâre. Sosyoloji Dergisi, 39, s. 103-139.
8. Avlar, A. (2022). A’dan Z’ye İletişim Çalışmaları-8: Belgesel Film Çalışmaları: Ertuğrul Karlıoğlu, Coşkun Aral ve Hakan Aytekin Üzerine Bir Vaka Çalışması. Iksad Publishing.

9. Avlar, A. (2024). Belgesel Sinema: Suha Arın Sinematografisi. Uluslararası Kültürel Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 49-64. https://doi.org/10.46442/intjcss.1594211
10. Aytekin, E. P. (2019). Hatırlamanın ‘masum’ hali: Arzu Film ekolü ve Ertem Eğilmez sinemasıyla hatırlamak. Agora Kitaplığı
11. Badzinski, D. M., Woods, R. H., & Nelson, C. M. (2021). Content analysis. S. Engler, & S. Michael (Dü) içinde, The Routledge handbook of research methods in the study of religion (Cilt 2, s. 180-193). Routledge. doi:https://doi.org/10.4324/9781003222491
12. Başer, E., & Söğütlüler, T. (2023). Değişen İzleme Eğilimleri Çerçevesinde Dijital Platformlar ve İçerik Reklamları Üzerine Bir İnceleme. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi(41), 1-26. https://doi.org/10.31123/akil.1303391 Bärtl, M. (2018). YouTube channels, uploads and views: A statistical analysis of the past 10 years. Convergence: The International Journal of Research into New Media Technologies, 24(1), 16-32. doi:https://doi.org/10.1177/1354856517736979
13. Boğa, E., & Sağlam, M. (2021). Dijital ortamda çocuk: Bir çocuk Youtuber kanalının içeriksel analizi. Erciyes İletişim Dergisi, 8(2), 643-664. doi:https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.889793
14. Bourdieu, P. (2018). The forms of capital. In M. Granovetter (Ed.), The sociology of economic life (pp. 78–92). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429494338
15. Boym, S. (2007). Nostalgia and its discontents. The Hedgehog Review, 9(2), 7-18.
16. Boym, S. (2008). The future of nostalgia. Basic books.
17. Castells, M. (2009). The Rise of the Network Society. Wiley. doi:https://doi.org/10.1002/9781444319514
18. Castells, M., & Blackwell, C. (1998). The information age: economy, society and culture. Volume 1. The rise of the network society. Environment and Planning B: Planning and Design, 25, 631-636.
19. Castells, M., & Gustavo, C. (2005). The network society: From knowledge to policy. Johns Hopkins Center for Transatlantic Relations.
20. Castillo-Abdul, B., Romero-Rodríguez, L. M., & Balseca, J. (2021). Hola Followers! Content Analysis of YouTube Channels of Female Fashion Influencers in Spain and Ecuador. Sage Open, 11(4). doi:https://doi.org/10.1177/21582440211056609
21. Cook, P. (2004). Screening the past: Memory and nostalgia in cinema. Routledge. doi:https://doi.org/10.4324/9780203337820
22. Çağlar, B. (2018). Kültürel çalışmalar perspektifinden Seksenler dizisinin alımlanması: Sosyal medyadaki izleyici yorumları. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 9(33), s. 159-192. https://doi.org/10.5824/1309-1581.2018.3.010.x
23. Davis, A. (2017). Coming home again: Johannes Hofer, Edmund Spenser, and premodern nostalgia. Parergon, 33(2), s. 17-38. doi: https://doi.org/10.1353/pgn.2016.0073
24. De Diego, F., & Ots, C. V. (2014). Nostalgia: a conceptual history. History of psychiatry, 25(4), s. 404-411. doi:https://doi.org/10.1177/0957154X14545290
25. ErlerFilm. (2024). Erler Film YouTube Channel. YouTube. Retrieved from https://www.youtube.com/@erlerfilm ErmanFilm. (2024). Erman Film YouTube Channel. YouTube. Retrieved from https://www.youtube.com/@Ermanfilm
26. Falkowska, J. (2006). Andrzej Wajda: History, politics & nostalgia in Polish cinema. Berghahn Books. Fu, P. (2001). The cinema of Hong Kong: History, arts, identity. Asian Theatre Journal, 18(2), 279-281.
27. Giannini, T., & Bowen, J. P. (2019). Museums and Digital Culture: New Perspectives and Research. Springer. Havlena, W. J., & Holak, S. L. (1991). "The Good Old Days": Observations On Nostalgia and Its Role In Consumer Behavior. Advances in consumer research, 18(1), 323-329.
28. Hindelang, L., & Radwan, N. (2023). Between Affect and Concept: Nostalgia in Modern and Contemporary Art and Architecture from the Middle East and North Africa. T. Gartmann, C. Urchueguía, & H. Ambühl-Baur (Dü) içinde, Studies in the Arts II - Künste, Design und Wissenschaft im Austausch (s. 121-138). Bielefeld: transcript Verlag. doi:https://doi.org/10.1515/9783839469545-007
29. Hofer, J. (1934). Medical dissertation on nostalgia by Johannes Hofer (Translated by Carolyn Kiser Anspach). Bulletin of the Institute of History of Medicine, 2(2), 376-391.
30. Horton, D., & Wohl, R. (1956). Mass communication and para-social interaction: Observations on intimacy at a distance. Psychiatry Interpersonal and Biological Processes, 19(3), 215-229. doi:https://doi.org/10.1080/00332747.1956.11023049
31. Horvath, G. (2018). Faces of nostalgia. Restorative and reflective nostalgia in the fine arts. Jednak Książki. Gdańskie Czasopismo Humanistyczne, 9, 145-156. doi:https://doi.org/10.26881/jk.2018.9.13 Howard, S. A. (2012). Nostalgia. Oxford Academic, Analysis, 72(4), s. 641-650. doi:https://doi.org/10.1093/analys/ans105
32. Jacobsen, M. H. (2023). The sociology of nostalgia. Current Opinion in Psychology, 50, 101556. doi:https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2023.101556
33. Jeziński, M., & Wojtkowski, Ł. (2016). Nostalgia commodified. Towards the marketization of the post-communist past through the new media. Medien & Zeit, 4, 96-104.
34. Jones, L. (2008). Review of the book The Future of Nostalgia. Common Knowledge, 14(1), 164. https://doi.org/10.1215/0961754x-2007-049
35. Kay, J. B., Mahoney, C., & Shaw, C. (2017). The past in visual culture: Essays on memory, nostalgia and the media. McFarland. doi:https://doi.org/10.1080/01439685.2018.1423729
36. Kaya, Ş. (2011). Televizyon, tarih ve toplumsal bellek. Sosyoloji Dergisi, 25, s. 103-123.
37. Koçer, S., & Gürer, M. (2021). Film etkili turizm kapsamında TV dizilerinde destinasyon tanıtımı üzerine örnek olay incelemesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(40), s. 121-137. doi: https://doi.org/10.46928/iticusbe.762505
38. Köse, H., & Aydın, H. (2020). Medyatik Popüler Kültürde Nostalji: Kültürel Doyum Üzerine Bir İnceleme. Folklor/edebiyat, 26(104), 757-779. doi:https://doi.org/10.22559/folklor.1343
39. Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology. Sage. doi:https://doi.org/10.4135/9781071878781
40. Lee, C. (2008). Violating time: History, memory, and nostalgia in cinema. Bloomsbury Publishing. Lowenthal, D. (2015). The past is a foreign country-revisited. Cambridge University Press. doi:https://doi.org/10.1017/CBO9781139024884
41. Manifold, K. (2023). Difference between VOD and OTT and the terms SVOD, AVOD, TVOD. doi:https://vodlix.com/blog/difference-between-vod-and-ott-and-the-terms-svod-avod-tvod Margalit, A. (2011). Nostalgia. Psychoanalytic Dialogues, 21(3), s. 271-280. doi:https://doi.org/10.1080/10481885.2011.581107
42. Martin, A. R. (2011). Nostalgia. Psychoanalytic Dialogues, 21(3), s. 271–280. doi:https://doi.org/10.1080/10481885.2011.581107
43. Mayring, P. (2015). Qualitative content analysis: Theoretical background and procedures. A. K. Bikner-Ahsbahs (Dü.) içinde, Approaches to Qualitative Research in Mathematics Education (s. 385-380). Springer. doi:https://doi.org/10.1007/978-94-017-9181-6_13
44. McCann, W. H. (1941). Nostalgia: a review of the literature. Psychological Bulletin, 38(3), s. 165-182. doi:https://doi.org/10.1037/h0057354
45. Murphy, A. B., Heffernan, M., Price, M., Harvey, D. C., DeLyser, D., & Lowenthal, D. (2017). The Past Is a Foreign Country—Revisited. The AAG Review of Books, 5(3), s. 201-214. doi:https://doi.org/10.1080/2325548x.2017.1315261 Neuendorf, K. A. (2017). The content analysis guidebook. Sage. https://doi.org/10.4135/9781071802878
46. Newman, D. B., & Sachs, M. E. (2020). The negative interactive effects of nostalgia and loneliness on affect in daily life. Frontiers in Psychology, 11, 2185. doi:https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.02185
47. Özkent, Y. (2020). Postmodernizmi Netflix’ten seyretmek: Metinlerarasılıktan nostaljiye Stranger Things. Moment Dergi, 7(2), 314-333. doi:https://doi.org/10.17572/mj2020.2.314333
48. Öztürk, T. A. (2015). Postmodernizmin zaman algısı: “Müzikte nostalji modası”. Medeniyet Sanat Dergisi, 1(1), 31-41. Özyürek, E. (2006). Nostalgia for the modern: State secularism and everyday politics in Turkey. Duke University Press. doi:https://doi.org/10.1215/9780822388463
49. Padva, G. (2014). Queer nostalgia in cinema and pop culture. Springer. doi:https://doi.org/10.1057/9781137266347 Panelas, T. (1982). Yearning for Yesterday: A Sociology of Nostalgia. 87(6), 1425–1427. https://www.jstor.org/stable/2779382
50. Parabhoi, L., Sahu, R. R., Dewey, R. S., Verma, M. K., Kumar Seth, A., & Parabhoi, D. (2021). YouTube as a source of information during the Covid-19 pandemic: a content analysis of YouTube videos published during January to March 2020. BMC Medical Informatics and Decision Making, 21(1), 255. doi:https://doi.org/10.1186/s12911-021-01613-8
51. Pickering, M., & Keightley, E. (2006). The Modalities of Nostalgia. Current Sociology, 54(6), s. 919-941. doi:https://doi.org/10.1177/0011392106068458
52. Powrie, P. (1997). French cinema in the 1980s: Nostalgia and the crisis of masculinity. Oxford University Press. doi:https://doi.org/10.1093/oso/9780198711186.001.0001
53. Putri, A. R., Andangsari, E. W., Hurriyati, E. A., Fitri, R. A., & Dhamayanti, M. (2023). Remembering the past for better future: Positive effect of nostalgia on hope. In E3S Web of Conferences, 388, 4019. doi:https://doi.org/10.1051/e3sconf/202338804019
54. Raj, S. J., & Suresh, A. K. (2024). Diasporic nostalgia in Indian cinema. Routledge. Rare. (2023, November 21). Looking back: Nostalgic themes in art. Rare Interior Art. https://rareinteriorart.co.uk/blogs/news/looking-back-nostalgic-themes-in-art
55. Ryan, J. (2010). A History of the Internet and the Digital Future. Reaktion Books.
56. Salmose, N., & Sandberg, E. (2024). Literature and Nostalgia. T. Becker, & D. Trigg içinde, The Routledge Handbook of Nostalgia (Volume 1, s. 70-83). Routledge. doi:https://doi.org/10.4324/9781003364924
57. Satır, M. E. (2021). Yeni medya ve nostalji: TRT Arşiv üzerine bir değerlendirme. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 13(24), 116-129. doi:https://doi.org/10.38155/ksbd.821277
58. Schindler, R. M., & Holbrook, M. B. (2003). Nostalgia for early experience as a determinant of consumer preferences. Psychology & Marketing, 20(4), 275-302. doi:https://doi.org/10.1002/mar.10074
59. Sedikides, C., & Wildschut, T. (2023). Nostalgia as motivation. Current opinion in psychology, 20(4), s. 275-302. doi:https://doi.org/10.1002/mar.10074
60. Sedikides, C., Wildschut, T., Arndt, J., & Routledge, C. (2008). Nostalgia: Past, present, and future. Current Directions in Psychological Science, 49, 101537. doi:https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2022.101537
61. Sielke, S. (2019). Retro aesthetics, affect, and nostalgia effects in recent US-American cinema: The cases of La La Land (2016) and The Shape of Water (2017). Arts MPDI, 8(3), 1-16. doi:https://doi.org/10.3390/arts8030087 Söğütlüler, T., & Başer, E. (2023). Dijital Çağda Ebeveyn Olmak: Çocuk İzleyiciler ve Ekrandaki Şiddet Üzerine Bir Araştırma. TRT Akademi, 8(3), 814-845. doi:https://doi.org/10.37679/trta.1328304
62. Söğütlüler, T. (2025). A Quantitative Research on Video Streaming Series and Audiences’ Forms of Parasocial Interaction. Erciyes İletişim Dergisi, 12(1), 1-27. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1528846 Sperb, J. (2019). Flickers of film: Nostalgia in the time of digital cinema. Rutgers University Press. doi:https://doi.org/10.36019/9780813576046
63. Sullivan, E. (2010). Nostalgia. The Lancet, 376(9741), s. 585.
64. Şavk. (2023). İki Platform Dizisinde Sinema Tarihi Tasvirleri ve Yeşilçam’ı Tekrar Ziyaret Etmek. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 59-83. doi:https://doi.org/10.16878/gsuilet.1232713
65. Tannock, S. (1995). Nostalgia critique. Cultural Studies, 9(3), s. 453–464. doi:https://doi.org/10.1080/09502389500490511
66. Waters, R. D., & Jones, P. M. (2011). Using Video to Build an Organization’s Identity and Brand: A Content Analysis of Nonprofit Organizations’ YouTube Videos. Journal of Nonprofit & Public Sector Marketing, 23(3), 248–268. doi:https://doi.org/10.1080/10495142.2011.594779
67. Weingarten, E., & Wei, Z. (2023). Nostalgia and consumer behavior. Current Opinion in Psychology, 49, 101555. doi:https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2022.101555
68. White, M. D., & Marsh, E. E. (2006). Content Analysis: A Flexible Methodology (Cilt 55). Johns Hopkins University Press. doi:https://doi.org/10.1353/lib.2006.0053
69. Yavuz, M. H. (2020). Nostalgia for the empire: the politics of neo-Ottomanism. Oxford University Press. YouTube. (2024). About YouTube. Alphabet Inc. https://about.youtube/ Zinderen, İ. E. (2020). Yeni Medya Ekolojisi Ekseninde YouTube: Türkiye Örneği. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(1), 215-232.