Others’ Past Narratives and Their Efforts to Communicate with the Present: A Qualitative Research on Newspaper Articles

Öz

Sivas has an important cultural heritage, having hosted many civilizations throughout history. The city, which was an important cultural and trade center during the Hittite and Roman periods, was conquered by the Turks towards the end of the 11th century. From this period until the beginning of the 20th century, Turks, Armenians and Greeks lived together. Uncovering these multicultural life practices of the city is an important area of study for today. This research aims to describe the articles of Kirkor Değirmenciyan and Artin Korkor, who lived in Sivas during the early periods of the Republic and who can be defined as "other" today, and Elenora Balcis, who narrated her mother's diaries, published in the local newspapers of Sivas, Sivas Postası and Sivas Times. In the research conducted using qualitative method, document review and content analysis techniques were used together. After the theoretical part of the research was created by scanning the relevant literature, newspaper articles were loaded into the MAXQDA 2020 qualitative data analysis program, and then six themes and seven sub-codes were inductively revealed from the data. Research findings show that ethnic and religious groups in the city lived together peacefully in the past. The results obtained reveal the authors' desire to be understood and communicate for today.

Anahtar Kelimeler

• Sivas
• others
• newspaper articles and communication

Ötekilerin Geçmiş Anlatısı ve Günümüzle İletişim Kurma Çabası: Gazete Yazıları Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Sivas, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış önemli bir kültürel mirasa sahiptir. Hitit ve Roma dönemlerinde önemli bir kültür ve ticaret merkezi olan şehir, 11. yüzyılın sonlarına doğru Türkler tarafından fethedilmiştir. Bu dönemden 20. yüzyılın başlarına kadar Türkler, Ermeniler ve Rumlar bir arada yaşamışlardır. Şehrin bu çok kültürlü yaşam pratiklerinin ortaya çıkarılması günümüz için önemli bir inceleme alanıdır. Bu araştırma Cumhuriyetin ilk dönemlerinde Sivas’ta yaşayan ve bugün “öteki” olarak tanımlanabilecek kişiler arasından Kirkor Değirmenciyan ve Artin Korkor ile annesinin günlüklerini aktaran Elenora Balcis’in Sivas Postası ve Sivas Times adlı Sivas’ın yerel gazetelerinde yayımlanan yazılarını betimlemeyi amaçlamaktadır. Nitel yöntem kullanılarak gerçekleştirilen araştırmada doküman incelemesi ve içerik analizi teknikleri birlikte kullanılmıştır. İlgili yazın taranarak araştırmanın kuramsal bölümü oluşturulduktan sonra gazete yazıları MAXQDA 2020 nitel veri analiz programına yüklenmiş, daha sonra veriler içerisinden tümevarımsal olarak altı tema ve yedi alt kod ortaya çıkarılmıştır. Araştırma bulguları şehirdeki etnik ve dini grupların geçmişte huzur içerisinde birlikte yaşadıklarını göstermektedir. Elde edilen sonuçlar yazarların bugüne yönelik anlaşılma ve iletişim kurma isteğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sivas
• ötekiler
• gazete yazıları ve iletişim

Kaynakça

1. Akçay, E. Y. (2011). Ermeni sorununun tarihsel gelişimi ve son ermeni açılımı. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi, 2(4), 19-44.
2. Alan, G. (1997). Osmanlı Devleti’nde Amerikan misyoner okullarının Ermenilere bakışı (1820-1914) (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kayseri: Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
3. Balcis, E. (2019, 3 5). Köşe yazıları. Sivastimes: https://www.sivastimes.com.tr/kose-yazilari/merhabalar-2023.html adresinden alındı.
4. Bayır, Ö. (2019). Osmanlı arşivi’nin Ermeni araştırmaları açısından önemi ve belgelere göre Ermeni toplumuyla münasebetler. Y.D. Mustafa Sıtkı Bilgin içinde, 1000. Yılında Türk-Ermeni İlişkileri (s. 11-35). Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
5. Beyoğlu, S. (2001). 1915 Tehciri hakkında bazı değerlendirmeler. E. Afyoncu içinde, Ermeni Meselesi Üzerine Araştırmalar. İstanbul: TATAV.
6. Bilgin, M. S. (2019). Giriş. Y. D. Mustafa Sıtkı Bilgin içinde, 1000. Yılında Türk-Ermeni İlişkileri (s. 1-8). Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
7. Bozpolat Ayan, S. (2020). Ölülerin toprağında dirilerin kavgası: Sivas’ta paylaşılamayan maşatlık (1841-1888). Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan Bilimleri Dergisi, 1(1), 63-76.
8. Cohen, R. (2001). Diaspora. N. J. Smelser, & P. B. Baltes içinde, International Encyclopedia of the Social and Behavioral Sciences (s. 3642-3645). Amsterdam: Elsevier.

9. Çağatay, M. (1996). Kimlik ve toplumsal barış. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
10. Değirmenciyan, K. (2017, 06 02). Köşe yazıları, Sivas Postası: https://www.sivaspostasi.com.tr/kose-yazilari/pasakoylu-kesisin-yilki-ati-1535.html adresinden alındı.
11. Demir, M. (2005). Türkiye Selçukluları ve Beylikler döneminde Sivas şehri. İstanbul: Sakarya Yayıncılık.
12. Demirel, Ö. (2006). Sosyo-ekonomik açıdan Osmanlı dönemi Sivas Ermenileri. I. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Sempozyumu Osmanlı Toplumunda Birlikte Yaşama Sanatı: Türk Ermeni İlişkileri Örneği. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yayını.
13. Yolcu, F. / International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), 2025 11 (2): 89-107.
14. Eken, G., & Şen, H. (2019). Cizye defterlerine göre 19. yüzyıl ortalarında Sivas Eyaleti dahilindeki Ermenilere dair bazı bilgiler. Y. D. Mustafa Sıtkı Bilgin içinde, 1000. Yılında Türk-Ermeni İlişkileri (s. 185-211). Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
15. Erdil, K. (1953). Sivas rehberi. Sivas: Kamil Matbaası.
16. Habermas, J. (2012). Öteki olmak, ötekiyle yaşamak. (Çev. İlknur Aka), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
17. İHA. (2023, 08 27). iha/kultur-sanat. İhlas Haber Ajansı: https://www.iha.com.tr/sivas-haberleri/yillarca-definecilerin-talanina-ugrayan-kilise-restore-edilmeyi-bekliyor-30411896 adresinden alındı.
18. İlter, T. (2006). Modernizm, postmodernizm, postkolonyalizm: Ben-öteki ilişkileri ve etnosantrizm, Küresel İletişim Dergisi, (1), 1-14.
19. Karataş, Z. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 62-80.
20. Kaya, Ö. (2005). Tanzimat’tan Lozan’a azınlıklar (2.baskı). İstanbul: Yeditepe Yayınevi.
21. Kızkapan, A. (2022). 1935 nüfus sayımı sonuçlarına göre Sivas Vilayetinin nüfusu. Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 1-15.
22. Korkor, A. (2018, 12 11). Köşe yazıları. Sivastimes: https://www.sivastimes.com.tr/kose-yazilari/melkon-dayi-1892.html adresinden alındı.
23. Kuzucu, K. (2003). Sivas’ ta Ermeni hareketleri ve yerel yönetimin uygulamaları (1880-1900). Ermeni Araştırmaları 1. Türkiye Kongresi Bildirileri, (s. 517-528). Ankara.
24. Mahiroğlu, A. (2001). Seyyahlar gözüyle Sivas. İstanbul.
25. Oran, B. (2008). Türkiye’de azınlıklar, kavramlar, teori, Lozan, iç mevzuat, içtihat, uygulama. İstanbul: İletişim Yayınları.
26. Öcal, E. E. (2022). 1927 ve 1935 nüfus sayımlarında azınlıklar. Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 9-30.
27. Öztürk, H. (2023). II. Dünya Savaşı yıllarında Sivas’ın sosyo-ekonomik durumu (1939-1945). Türkiye İktisat Kongresi (s. 1627-1681). Ankara: Türk Tarih Kurumu. Ocak 12, 2025 tarihinde Türk Tarih Kurumu: https://ttk.gov.tr/wp-content/uploads/2024/06/II.-Dunya-Savasi-Yillarinda-Sivasin-Sosyo-Ekonomik-Durumu.pdf adresinden alındı.
28. Şenışık, P. (2016). 1923 Türk-Yunan nüfus mübadelesi: Erken cumhuriyet döneminde modern devlet pratikleri ve dönüşen kimlikler. Studies of The Ottoman Domain (Osmanlı Hakimiyet Sahası Çalışmaları) 6(10), 84-120. Tekbaş, M. (2007). II. Meşrutiyet’ten Kurtuluş Savaşı’na Sivas’ta gayrimüslimler (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul.
29. Tölölyan, K. (1991). The nation-state and its others: In lieu of a preface. Diaspora: A Journal of Transnational Studies, 1(1), 3-7.
30. Ünalan, S. (2004). XIX ve XX. yüzyıllarda sivas'ın demografik yapısı . Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 9(2), 37-54.
31. Yaldız, F. (2013). Diaspora kavramı: Tarihçe, gelişme ve tartışmalar . Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), (18), 289-318.
32. Yıldırım, H., & Şimşek, A. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.