Kültürel Diplomasi ve Ekonomik İşbirliği İlişkisi: 2024 Türk–Macar Kültür Yılı Üzerine Bir İnceleme

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 2, 24 - 45, 29.12.2025

Binali Kılıç

Öz

Bu çalışma, “2024 Türk–Macar Kültür Yılı” kapsamında yürütülen faaliyetleri inceleyerek iki ülke arasındaki kültür, ticaret ve turizm ilişkilerin gelişim sürecini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel hedefi, Türk–Macar ilişkilerinin tarihsel arka planı ile günümüzdeki yansımaları arasında bağlantı kurmak ve kültür temelli diplomasi girişimlerinin iki ülke arasındaki iş birliğine katkılarını, turizm ve ticari ilişkilerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışmada, 2024 yılı boyunca “Türk-Macar Kültür Yılı” kapsamında Türkiye’de gerçekleştirilen sergi, konser, akademik toplantı, kültürel program, ticaret, turizm ve diplomatik etkinlikleri içermektedir. Bu etkinlikler yalnızca sanatsal ve kültürel paylaşım açısından değil, aynı zamanda, ekonomi, ticaret, turizm ve kültürel diplomasi perspektiflerinden değerlendirilmiştir. Yöntem bakımından nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş, doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Veriler resmî kurum raporları, medya içerikleri ve kültürel etkinlik katalogları üzerinden toplanmış olup elde edilen bulgular değerlendirilirmiştir. Sonuç olarak, “2024 Türk–Macar Kültür Yılı” iki ülke arasında kültürel yakınlaşmayı güçlendirmeyi hedeflemiştir. Ancak tarihsel olarak iki halk arasında güçlü bir etkileşim ve bağ olmasına karşın, “2024 Türk-Macar Yılı” kapsamında yapılan etkinlikler sanat etkinliklerinin ötesine geçmediği görülmektedir. Bununla birlikte; ekonomik iş birlikleri, spor, kültürel turizm ve akademik ortaklıklar gibi alanlarda etkinliklerin veya işbirliklerin yeterince güçlendirilemediği görülmektedir. Ayrıca, özel sektör temsilcilerinin, yerel yönetimlerin, valiliklerin ve büyükşehir belediyelerinin kültür yılı çerçevesinde etkinlik üretiminde beklenen ölçüde aktif rol almadıkları ortaya çıkmıştır. Bu durum, Türk–Macar Kültür Yılı’nın toplumsal ve ekonomik tabana yayılmasını sınırladığı söylenebilir. Bu bağlamda, gelecekteki benzer kültür yılı girişimleri için, yerel katılımın artırılması, kültürel diplomasi, turizm ve ticari ilişkiler arasındaki sinerjinin geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

: Türk–Macar Kültür Yılı , Kültürel Diplomasi , Kültür Yılı , Turizm , Ticaret

The Relationship Between Cultural Diplomacy and Economic Cooperation: An Analysis of The 2024 Türkiye–Hungary Culture Year

Öz

This study aims to examine the activities carried out within the scope of the 2024 Türkiye–Hungary Culture Year and to evaluate the development of cultural, commercial, and tourism relations between the two countries. The main objective of the research is to establish a connection between the historical background of Türkiye–Hungarian relations and their contemporary reflections, while analyzing how culture-based diplomacy initiatives contribute to bilateral cooperation, as well as to the enhancement of trade and tourism relations. The study encompasses exhibitions, concerts, academic meetings, cultural programs, trade, tourism, and diplomatic events held in Türkiye throughout 2024 within the framework of the Türkiye–Hungary Culture Year. These activities have been evaluated not only in terms of artistic and cultural exchange but also from the perspectives of economy, trade, tourism, and cultural diplomacy. Methodologically, a qualitative research approach was adopted, and the document analysis method was employed to interpret and contextualize the findings. The data were collected from official institutional reports, media content, and cultural event catalogues, and the findings were analyzed accordingly. As a result, the 2024 Türkiye–Hungary Culture Year aimed to strengthen cultural rapprochement between the two nations. However, despite the historically strong interaction and ties between the Turkish and Hungarian peoples, it has been observed that the activities organized within the scope of the 2024 Türkiye–Hungary Year largely remained limited to artistic and cultural events, without sufficiently extending into other domains such as trade, tourism, and academic cooperation. Moreover, it has been observed that activities and collaborations in areas such as economic partnerships, sports, cultural tourism, and academic cooperation were not sufficiently strengthened. In addition, representatives of the private sector, local administrations, provincial governorships, and metropolitan municipalities did not take an active role in organizing or supporting initiatives within the framework of the Culture Year to the expected extent. This situation can be interpreted as a limiting factor preventing the Türkiye–Hungary Culture Year from reaching a broader social and economic base. In this context, it is recommended that future Culture Year initiatives place greater emphasis on enhancing local participation and strengthening the synergy between cultural diplomacy, tourism, and trade relations to achieve a more sustainable and inclusive impact.

Anahtar Kelimeler

Türkiye–Hungary Culture Year , Cultural Diplomacy , Culture Year , Tourism , Trade

Kaynakça

• 2024 Macar-Türk Kültür Yılı. (2024). Programlar. https://hungarianturkishyear.com/index.php/tr/2024- macar-turk-kultur-yilinin-ilk-alti-ayinda-macar-kulturu-turkiyenin-15-farkli-sehrinde- 80?utm_source (Erişim Tarihi: 08.10.2025).
• Akyüz, B. (2025). Türk Heyetinin Ziyaretinden Hatıra Kitabı”nda “Kardeşlik” ve “Ötekilik” Temsilleri. Türkoloji ve Sosyo-Kültürel Araştırmalar Dergisi 2(1), 64-77.
• Avşar, Z., Koyuncu, S. (2022). Teorik Çerçevede Kültürel Diplomasi. Türkiye’nin Yumuşak Güç Enstrümanı Olarak Kültürel Diplomasi ve İletişim. (Editörler: Zakir Avşar, Mehmet Şahin, M. Mücahit Küçükyılmaz, Serkan Ökten, Mariana Popescu Veske) Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Yayınları. 1. Baskı. İstanbul, 19-39.
• Avşar, Z., Şahin, M. (2022). Kültürel Diplomasi ve Yumuşak Güç. Türkiye’nin Yumuşak Güç Enstrümanı Olarak Kültürel Diplomasi ve İletişim. (Editörler: Zakir Avşar, Mehmet Şahin, M. Mücahit Küçükyılmaz, Serkan Ökten, Mariana Popescu Veske) Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Yayınları. 1. Baskı. İstanbul, 43-65
• Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı (2022). Türkiye’nin Yumuşak Güç Enstrümanı Olarak Kültürel Diplomasi ve İletişim. (Editörler: Zakir Avşar, Mehmet Şahin, M. Mücahit Küçükyılmaz, Serkan Ökten, Mariana Popescu Veske) Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Yayınları. 1. Baskı. İstanbul.
• Çolak, M. (2005). Bir Macar Çocuğun Anılarının Işığında Atatürk ve Türk- Macar İlişkilerine Bakış. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 21(63), 937-960.
• Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü (2024). 2024 Türkiye-Macaristan Kültür Yılı Gümüş Hatıra Parası. https://x.com/DarphaneGM/status/1736707390001553649/photo/2 (Erişim Tarihi: 12.09.2025).
• Duran, A. (2019). Türk- Macar Kültürel İlişkileri Bağlamında Geçmişten Günümüze Edebi Eser Çevirileri”. Turkish Studies 14 (6): 3199-3209. DOI: 10.29228/TurkishStudies.37383 ISSN: 1308- 2140.
• Duran, A. ve Orhun, Ç. F. (2017). Cumhuriyet Dönemi Türk-Macar İlişkilerinden Bir Kesit: Behiç Erkin’in Budapeşte Elçiliği (1928-1939). Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi 5(46), 560-572.
• Duran, A., Orhun, F. Ç. (2019). Macarlar, Macaristan ve Turancılık. History Studies, 11(2): 557- 571. doi.org/10.9737/hist.2019.730.
• Ercan, O. (2023). Macar dış politikasında çeşitlendirme arayışı: Macaristan’ın ‘Doğu Açılımı’ ve Türk Devletleri. Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi E-Dergi 12(2): 168-182. https://doi.org/10.47934/tife.12.02.02
• Fakılı, Ş. (2024). Türk-Macar Kültür Yılı: Keşfedilmeyi Bekleyen Çok Şey Var. Ankara Politikalar Merkezi”. https://apm.org.tr/2024/05/09/turk-macar-kultur-yili-kesfedilmeyi-bekleyen-cok-sey￾var/?utm_source (Erişim Tarihi: 12.09.2025).
• Garakhanova, N. (2023). Türkiye Cumhuriyeti’nde 100 Yılda Kültür Diplomasisi Gelişimi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi (64), Özel Sayı: 210-229. https://doi.org/10.47998/ikad.1362459
• Getz, D. (2008). Event tourism: Definition, evolution, and research. Tourism Management, 29(3): 403– 428.
• Geza, D. (2015). Macaristan’da Yönetici Osmanlı Aileleri. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi (38): 13-30.
• Güler, E. (2018). Osmanlı Hâkimiyeti Döneminde Türk-Macar İktisadi ve Kültürel İlişkileri. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi 1(1), 1-13.
• Gümüşkılıç, M. (2012). Macaristan Türkolojisi Üzerine Bir Biyo-Biyografi Denemesi. Turkish Studies. 7(4): 367-406.
• Orhon, A. (2024). Kültürel Diplomasi Bağlamında Türkiye-Macaristan İlişkileri. Avrupalı Türkler Avrupa Türk Tarihi Türk Dünyası Stratejik Araştırmalar Kongresi Bildiriler Kitabı (17-19 Mayıs 2024 – Bursa). 709-719.
• Purtaş, F. (2013). Türk Dış Politikasının Yükselen Değeri: Kültürel Diplomasi. Gazi Akademik Bakış 7(13): 1-14.
• Siska Katalin, H. (2021). Turkish-Hungarian Diplomatic Relations in Atatürk’s Era (1923-1938). Uluslararası Eğitim ve Tarih Araştırmaları Dergisi (Eta Journal) 3(2), 86-108.
• Şahin, M., Çiftçi, O. (2022). Amerikan Dış Politikasında Yumuşak Güç Enstrümanları ve Kültürel Diplomasi. Türkiye’nin Yumuşak Güç Enstrümanı Olarak Kültürel Diplomasi ve İletişim. (Editörler: Zakir Avşar, Mehmet Şahin, M. Mücahit Küçükyılmaz, Serkan Ökten, Mariana Popescu Veske) Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Yayınları. 1. Baskı. İstanbul, 233-257.
• Şenel, M. (2019). Türk Kültürüyle Şekillenen Macar Efsaneleri. Uluslararası Mitoloji Sempozyumu, 2-5 Mayıs 2019, Ardahan Üniversitesi 657-667.
• T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı (2023). 2024 Türkiye -Macaristan Kültür Yılı Basın Toplantısı. https://basin.ktb.gov.tr/TR-357541/2024-turkiye-macaristan-kultur-yili-etkinlikleri-tanitildi.html (Erişim tarihi: 15.10.2025).
• T.C. Ticaret Bakanlığı (2025). Macaristan Ülke Profili. https://ticaret.gov.tr/data/5ede2f2613b876697046a213/Macaristan_2025.pdf (Erişim Tarihi: 12.09.2025).
• T.C. Ticaret Bakanlığı (2025). Macaristan. https://ticaret.gov.tr/yurtdisi-teskilati/avrupa/macaristan/genel￾bilgiler (Erişim Tarihi: 15.10.2025).
• Türkiye İstatistik Kurumu (2024). Giriş Yapan Yabancı ve Vatandaşlar. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Turizm-%C4%B0statistikleri-IV.-%C3%87eyrek:-Ekim￾Aral%C4%B1k-ve-Y%C4%B1ll%C4%B1k,-2024-53660&dil=1 (Erişim Tarihi: 23.10.2025).
• Türk-Macar Akademik ve Bilimsel İşbirliği Uygulama ve Araştırma Merkezi (2023). Türk-Macar İlişkilerinin Dünü, Bugünü ve Geleceği Uluslararası Sempozyumu https://turkmacarsempozyumu.mu.edu.tr/tr/amacve-kapsam-7813 (Erişim Tarihi: 12.05. 2025).
• Yıldırım, S. (2012). Cumhuriyet Döneminde Türk-Macar İlişkileri Çerçevesinde İstihdam Edilen Macar Uzmanlar. CTAD 8 (15): 121-150.
• Yunus Emre Enstitüsü (2024). 2024 Türk-Macar Kültür Yılı Hedefi: 100’üncü Yılda 100 Etkinlik. https://www.yee.org.tr/tr/haber/2024-turk-macar-kultur-yili-hedef-100uncu-yilda-100-etkinlik (Erişim Tarihi: 12. 05. 2024).