Ayakta İdrar Yapmakla İlgili Hadisler ve Yorumları Üzerine Bir Analiz ve Değerlendirme

Öz

Hadisler, İslam dünyasında Kur’an’dan sonra ikinci sırada bilgi kaynağı olarak kabul edilmektedir. Onların, Müslümanların günlük dini yaşantısına etkisi büyüktür. Biz, bu makalemizde, Müslümanların günlük hayatını etkileyen, Hz. Peygamber’in ayakta ya da çömelerek idrar yaptığına dair hadisleri incelemeyi tercih ettik. Bu hadis gurubu üzerine yapılan yorumlar, Müslüman erkeklerin günlük ibadet hayatını etkilemektedir. İncelememize göre temel hadis kaynaklarında Hz. Peygamber’e dayandırılan üç gurup rivayet bulunmaktadır: Ayakta idrar yaptığına dair rivayetler, kendisine peygamberlik görevi verildikten sonra kesinlikle ayakta idrar yapmadığına dair rivayetler ve Hz. Peygamber’in ayakta idrar yapmayı yasakladığına dair rivayetler. Klasik hadis şerhlerinde, bu rivayetlerle temizlik arasında bağ kurulmuştur. Günümüzde ise bazı yorumcular bu hadis rivayetlerini yanlış yorumlayarak onları sağlıkla ilişkilendirmişlerdir. Bazı sağlık uzmanları ve haber kaynakları,  tıbben doğru olmamasına rağmen ayakta idrar yapmanın erkek sağlığına zarar verdiği bilgisini yaymışlardır. Sonuç olarak, ayakta idrar yapmak dinde yasak olmadığı gibi sağlık açısından iddia edildiği gibi sakıncalı görünmemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ayakta idrar yapmak,hadis,analiz ve değerlendirme,yorum

An Analysis and Evaluation on Hadiths about Urinating Standing and Comments about it

Öz

Hadiths are accepted as the second source of knowledge after Quran in Islamic world. It’s influence on Muslims daily lives is very large. In this article, we preferred to study the hadiths about Prophet Muhammad’s urinating standing up or sitting down. The comments on this group of hadiths affect Muslim men’s daily lives. According to our study there are three stories on Prophet Muhammad in primary hadith books. Hadiths about him urinating standing up, hadiths about him never urinating standing up after he became a prophet and hadiths about him forbidding urinating standing up. In classical hadith explanations, there is a connection between these hadiths and cleanliness. However, nowadays some scholiasts associated these hadith stories with health by misinterpreting. Some health profession and news sources, despite not being correct medically, disseminated the information that urinating standing up is harmful on men’s health. As a result, urinating standing up is not only not forbidden in religion, but also is not harmful as claimed medically.

Anahtar Kelimeler

• Urinating standing up,hadith,analysis and critisize,interpretation

Kaynakça

1. Abdurrazzak b. Hemmâm (1403). el-Musannef. (Thk. Habiburrahman el-A’zamî). Beyrut: el-Mektebetu’l-İslami.
2. Alâî, Ebû Said b. Halil (1986). Camiu’t-Tahsîl, Beyrut: Âlemu’l-Kutub.
3. Aynî, B. (t.y.). Umdetü’l-Kârî Şerhu Sahîhi’l-Buhârî. Beyrut: Dâru’l-İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî
4. Aynî, B. (1999). Şerhu Suneni Ebî Davud. (thk. Ebu’lMunzir Halid b. İbrahim el-Mısrî). Riyad: Mektebetu’r-Ruşd.
5. Azîmâbâdî, M. (1415). Avnu’l-Ma’bûd Şerhu Suneni Ebî Davud. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-Ilmiyye.
6. Baş, H. (2009). http://www.hurriyet.com.tr/ayakta-isemeye-ekonomik-kriz-freni-12266955 Erişim: 28.10.2016
7. Beyhaki, A. (1994). es-Sunenu’l-Kubra, (thk, Muhammed Abdulkadir Atâ’). Mekke: Mektebetu Dâru Elbâz.
8. Bezzâr (1405). el-Musned. Medîne: Mektebetu’l-Ulûm ve’l-Hikem.

9. Buhârî, M. (1986) Kitâbü’d-Duafâi’s-Sağîr. (thk. Mahmud İbrahim Zâyed). Beyrut.
10. Buhârî, M. (1990). es-Sahîh. (thk. Mustafa Dîb el-Buğâ). Beyrut: Dâru İbn Kesîr.
11. Buhârî, M. (t.y.) et-Tarihu’l Kebîr. (thk.: es-Seyyid Hâşim en-Nedvî), Beyrut: Dâru’l Fikr.
12. Cûzecânî, İbrahim b. Y. (1405). Ahvalu’r-Ricâl. (thk, Subhî el-Bedrî es-Sâmirâî). Beyrut: Muessesetu’r-Risâle.
13. Dârekutnî, Ali b. O. (1985). el-Ilelu’l-Vâride fi’l-Ehâdîsi’n-Nebeviyye. (thk, Muhfuzurrahman Zeynullah). Riyâd.
14. Darekutnî, Ali b. O. (1404). Suâlâtu’l-Burkânî. (thk, Dr. Abdurrahim Muhammed Ahmed el-Kaşkarî). Pakistan: Kutubhane Cemîlî
15. Darekutnî, Ali b. O. (1966). es-Sunen. (thk, es-Seyyid Abdulah Haşim el-Yemânî el-Medenî). Beyrut: Dâru’l-Ma’rife.
16. Dârimî (1407). es-Sunen. Beyrut. Dâru’l-Kutubi’l-Arabî.
17. Ebû, A. (1998). el-Musned. Beyrut: Dâru’l-Ma’rife.
18. Ebû, Y. (1984). el-Musned. Dımaşk.
19. Galata Tıp (t.y). http://www.galatatip.com.tr/mesane-iltihabi-belirtileri.html Erişim: 28.10.2016
20. Haber3 (2012). http://www.haber3.com/samsun-muftusu-ozturk-ayakta-idrar-yapmak-mekruh-1644191h.htm Erişim: 28.10.2016
21. Haberim Van (2013). http://www.haberimvan.com/saglik/ayakta-idrar-yapmanin-zararlari-h1272.html Erişim: 28.10.2016
22. Haber Sol (2014). http://haber.sol.org.tr/kent-gundemleri/ayakta-iseme-kabir-azabi-cekme-haberi-99529
23. Hâkim, en-Neysâbûrî (1990). el-Mustedrek ale’s-Sahîhayn. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-Ilmiyye.
24. Hatay, A. (t.y.) “Mesane Hastalıkları”. http://www.dralihatay.com/mesane.htm Erişim: 28.10.2016
25. Hatay A (t.y.). “Prostat Hastalıkları ve Prostat İltihabı”. http://www.dralihatay.com/prostat.htm
26. Hatay, A. (2012).Tıbbî ve İslâmî Yönden İstibrahttp://www.dralihatay.com/islam/istibra1.htm Erişim: 28.10.2016
27. Hatîb el-Bağdâdî (t.y.).Tarîhu Bağdâd. Beyrut.
28. Heysemî, Ali b. Ebi Bekr. (1412). Mecmeu’z-Zevâid. Daru’l-Fikr. Beyrut.
29. Hizmet Günlük Siyasi Gazete (2014). “Prostatta Erken Tanı Hayat Kurtarıyor”. http://www.hizmetgazetesi.com.tr/icerik.asp?Sayfa=HaberDetay&id=19098 Erişim: 28.10.2016
30. Humeydî, A. (t.y.). el-Musned. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-Ilmiyye.
31. Iclî, A. (1985). Ma’rifetu’s-Sikât. Medine.
32. İbn Adîy, Abdullah, el-Curcânî (1988). el-Kâmil fî Duafâir-Ricâl. Beyrut: Dâru’l-Fikr.
33. İbn Battâl, Ebu’l-Husyen (2003). Şerhu Sahîhi’l-Buhârî. (thk. Ebû Temîm Yasir b. İbrahim). Riyad: Mektebetu’r-Ruşd.
34. İbn Ebî Şeybe (1409). el-Musannef. Riyad: Mektebetu’r-Ruşd.
35. İbn, H. (1379). Fethu’l-Bâri. (thk.: M. F. Abdulbâkî-Muhyiddin el-Hatib). Beyrut: Dâru’l-Marife.
36. İbn, H. (1984). Tehzîbu’t-Tehzîb. Beyrut: Dâru’l-Fikr.
37. İbn, H.A. (1999). el-Musned. (thk, Şuayb el-Arnavut). Beyrut: Muessesetu’r-Risâle.
38. İbn, H. (1975). Kitâbu’s-Sikât. (thk., es-Seyyid Şerefuddin Ahmed). Beyrut: Dâru’l Fikr.
39. İbn, H. (1993). es-Sahih. Beyrut: Muessesetu’r-Risâle.
40. İbn, H., Muhammed b.İ. (1970). es-Sahîh. (thk. Muhammed Mustafa el-A’zamî). Beyrut: el-Mektebetu’l-İslâmî
41. İbn, E.H. (1952). Kitâbul-Cerh ve’t-Ta’dîl. Beyrut: İhyâu’t-Turâs el-Arabî.
42. İbn, K. (1972) Te’vîlu Muhtelifi’l-Hadîs. (thk. Muhammed Zehra en-Neccâr). Beyrut: Dâru’l-Ceyl.
43. İbn Mâce, Muhammed b. Yezid (t.y.). es-Sunen. (thk. M. F. Abdulbaki). Beyrut: Dâru’l-Fikr.
44. İbn R.İ. (1991). el-Musned. (thk. Abdulgafur b. Abdulhak el-Bellûşî) Medine: Mektebetu’l-Eyman.
45. İbnu’l-Ca’d, A. (1990). el-Musned. (thk, Hudeyr A A). Beyrut: Muessesetu Nadir.
46. İbnu’l-Cevzi. (1406). ed-Duafa ve’l Metrûkîn. (thk. Abdullah el-Kadî). Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l Ilmiyye.
47. Jong Y., Pinckaers J.H.F.M, Brinck R.M., Nijeholt A.A.B.L, Dekkers O.M (2014), “Urinating Standing versus Sitting: Position Is of Influence in Men with Prostate Enlargement. A Systematic Review and Meta-Analysis”. PLoS ONE, Leiden. http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0101320 http://journals.plos.org/plosone/article? id=10.1371/journal.pone.0101320#abstract0 Erişim: 28.10.2016
48. Mâlik b.E. (t.y.). el-Muvatta’. (Thk.: M. F. Abdulbâkî). Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî.
49. Mesane Gen Tr (2016). http://www.mesane.gen.tr/mesane-idrar-torbasi.html Erişim: 28.10.2016
50. Mizzî (1980). et-Tehzîbu’l-Kemâl. Beyrut: Muessesetu’r-Risâle.
51. Mubarekfûrî, (t.y.). Tuhfetu’l-Ahvezî bi Şerhi Câmii’t-Tirmizî. Beyrut: Dâru’l-Ilmiyye.
52. Munâvî, (1994). Feyzu’l-Kadîr, Beyrut: Daru’l-Kutubi’l-Ilmiyye.
53. Muslim. (t.y.). es-Sahîh. (Thk. M. F. Abdulbaki). Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî.
54. Müslümanoğlu,AY.(t.y.). Üriner sistem Taş Hastalığı, http://istanbulsaglik.gov.tr/w/sb/saggel/arsag/resim/ahmet_yaser.pdf Erişim: 28.10.2016
55. Nesaî, A.b.Ş.(1986). es-Sunen (el-Mucteba). (thk, Abdulfettah Ebu Gudde). Haleb: el-Mektebetu’l-Matbûâtu’l- İslâmiyye.
56. Nevevî, E.Z.(1392). Şerhu Sahihi Muslim, Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî.
57. Önal, B.(2009). “Çocuklarda Taş Hastalığı ve Tedavisi”. Üriner Sistem Taş Hastalığı. İstanbul: Doyuran Matbaası
58. Posta (2013). http://www.posta.com.tr/ayakta-isemek-prostat-yapmaz-haberi-197511 Erişim: 28.10.2016
59. Sağlık Ocağım (2015). http://www.saglikocagim.net/mesane-tas-nedir-mesane-tas-nasl/ Erişim: 28.10.2016
60. Sorularla İslamiyet (2012) https://sorularlaislamiyet.com/abdestten-once-taharet-almak-ve-oturarak-bevletmek-farz-mi- ayakta-idrar-yapmak-hakkinda-bilgi-veri-0 Erişim: 28.10.2016
61. Suyûtî A. (1986). Şerhu Suneni’n-Nesaî. (thk, Abdulfettah Ebu Gudde). Haleb: Mektebetu’l-Matbûâti’l-İslâmiyye.
62. Şanlıurfa Haber (2014). “Prostat Hastaları Ayakta İdrar Yapmasın”. http://www.sanliurfahaber.com.tr/opr-dr-goksu- prostat-hastalari-ayakta-idrar-yapmasin-219719h.html Erişim: 28.10.2016
63. Şeybânî, Amr b. ed-Dahhâk (1991). El-Âhâd ve’l-Mesânî. (thk. Faysal B, Ahmed C) Riyad.
64. Taberânî. (1983). el-Mu’cemu’l-Kebîr. (thk. Hamdi b. Abdilmecîd)., Musul: Mektebetu’l-Ulûm ve’l-Hikem.
65. Taberânî, (1415). el-Mu’cemu’l Evsat. Kahire: Daru’l Harameyn.
66. Tahâvî, Ebû Ca’fer (1399). Şerhu Maâni’l-Âsâr. (thk. Muhammed Zehra en-Neccâr). Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-Ilmiyye.
67. Tayâlisi, Suleyman b. Davud (1999). el-Musned. (thk, Dr. Muhammed b. Abdulmuhsin et-Turkî). Dâru’l-Hecer.
68. Tftr (2016). http://www.tftr.org.tr/tr/static/hasta_bolumu/norejenik_mesane Erişim: 28.10.2016
69. Tirmizî, Muhammed b. İsa (t.y.). es-Sunen. (Ahmed Muhammed Şakir). Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâs el-Arabî.
70. Tokuç R (2013) https://www.youtube.com/watch?v=XoYTi-JyDAs
71. Üroloji (t.y.). http://www.urolojihakkinda.com/prostat-bymesi-1.html
72. Yeni Asya (2014). “Uzmandan 'ayakta idrar yapmayın' uyarısı”. http://www.yeniasya.com.tr/aile-saglik/uzmandan- ayakta-idrar-yapmayin-uyarisi_306267
73. Yeniel, N., Kayapınar, H. (1987). Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi. İstanbul: Şamil Yayıncılık., I, 51.
74. Zehebî, Ş.M. (1995). Mizânu’l İtidal fi Nakdi’r-Rical. Beyrut: Dâru’l Kutubi’l Ilmiyye.
75. Zehebî, Ş.M. (t.y.) el-Muğnî fi’d-Duafâ’, (Thk. Nûruddin Itr), b.y.
76. Zehebî, Ş.M. (1992) er-Ruvâtu’s-Sikâtu’l-Mutekellem fîhi. (thk, Muhammed İbrahim el-Mavsılî). Beyrut: Dâru’l-Beşâiri’l- İslâmiyye.
77. Zehebî, Ş.M (1413). Siyeru A’lâmi’n-Nubelâ. Beyrut.
78. Zurkânî, Muhammed b. Abdulbâkî . (1411). Şerhu’z-Zurkânî Alâ Muvatta’i İmâm Mâlik. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-Ilmiyye.