Yıl 2019, Cilt 5 , Sayı 2, Sayfalar 491 - 507 2019-12-27

Alman ve Türk Basınında Milliyetçilik: Mesut Özil’in Almanya Milli Takımı’ndan Ayrılmasının Ardından Yayımlanan Haberlere Yönelik Söylem Analizi
Alman ve Türk Basınında Milliyetçilik: Mesut Özil’in Almanya Milli Takımı’ndan Ayrılmasının Ardından Yayımlanan Haberlere Yönelik Söylem Analizi

Büsra Fadim Sarikaya [1]


Milliyetçilik söylemi, tüm toplumsal pratikler içerisinde kendisine yer bulduğu gibi medyada da hatırı sayılır bir şekilde konuşlanmıştır. Medya, egemen ideolojinin savunuculuğunu yaparken, ötekileştirme pratiklerini de söylemsel olarak kullanır ve iktidar dışında kalan kesimler bu pratikler aracılığı ile çoğunlukla yok sayılır. Milliyetçilik bir söylemsel alan olarak ele alındığında bu söylemsel alanın inşa ve yeniden üretimini gündelik yaşam pratikleri içerisinde aramak gerekir. Dolayısıyla birer gündelik yaşam pratiği olarak medya yayınları da milliyetçilik söyleminin inşası, yeniden üretimi, meşrulaştırılması ve doğallaştırılmasında önemli unsurlar olarak ortaya çıkmaktadır. Medyanın dilsel kullanımlarını içeren iletişim ve etkileşim biçimleri ayrımcılıkların yol açtığı biz ve onlar ikiliğinin yeniden kurulmasına olanak sağlar. Gündelik yaşamın söylemini ve kitlelerin düşüncelerini belirleyen medya, ırkçı ideolojik bir söyleme sahiptir. Bu söylemi hayata geçirirken normal hatta olağan bir şekilde kitleleri ayrıştıran medya, özellikle de etnik sorunların çözümsüz kalmasında önemli bir rol oynar. Özellikle popüler futbol kültürü, kitleleri harekete geçirebilme gücünün yanı sıra homojen bir topluluk kurgusu etrafında şekillenen ve karşıtlıklar üzerine kurulu bir yapıya sahip olan milliyetçilikle eklemlenerek, belirli söylemlerin dolaşıma girmesine neden olur. Bu bağlamda milliyetçilik söyleminin en etkili şekilde meydana gelen futbol kültürünü ele alarak, geçtiğimiz temmuz ayında Almanya Milli Takımı’ndan ayrıldığını açıklayan Mesut Özil hakkında hem Alman hem de Türk basınında yer alan haberler eleştirel söylem analizi yöntemiyle ele alınmıştır.  

Milliyetçilik, Futbol, Basın
  • • Bild.de, Das sagt Klopp zu Özil Abrechnung, Ich verstehe es nicht, https://www.bild.de/sport/fussball/juergen-klopp/sagt-zur-oezil-abrechnung-verstehe-es-nicht-56437906.bild.html, çevrimiçi 12.12.2018• Bild.de, Erdoğan lobt Özil als national und patriotisch, Naechtiches Telefonat, https://www.bild.de/politik/ausland/recep-tayyip-erdogan/erdogan-stellt-sich-hinter-oezil-56412012.bild.html, çevrimiçi 14.12.2018• Bild.de, Grünen Chef gibt Seehofer Schuld an Özil Rücktritt, Habeck kritisiert İnnenminister, https://www.bild.de/politik/inland/mesut-oezil/habeck-seehofer-56420394.bild.html, çevrimiçi 12.12.2018• Bild.de, Mehr als die Haelfte war Blödsinn, Völler zu Özil Erklaerung, https://www.bild.de/sport/fussball/nationalmannschaft/rudi-voeller-bruder-mutlu-ueber-oezil-ruecktritt-56421746.bild.html, çevrimiçi 13.12.2018• Bild.de, Mesut Özil ist für alles selbst verantwortlich, Löw Manager Arslan, https://www.bild.de/sport/fussball/nationalmannschaft/oezil-ist-fuer-alles-selbstverantwortlich-56451052.bild.html, çevrimiçi 10.12.2018• Bild.de, Özil bedankt sich bei Arsenal Fans, Liebevoller Tweet nach Rücktritt, https://www.bild.de/sport/fussball/premierleague/bedankt-sich-bei-englischen-fans-56446862.bild.html, çevrimiçi 13.12.2018• Bild.de, Özil haette schöneren Abschied verdient, DFB Kollege Petersen, https://www.bild.de/sport/fussball/nils-petersen/oezil-haette-schoeneren-abschied-verdient-56432316.bild.html, çevrimiçi 14.12.2018• Bild.de, Rücktritt nach Erdoğan Skandal, Özil spielt nicht mehr für Deutschland, https://www.bild.de/sport/fussball/sport/mesut-oezil-tritt-nach-erdogan-affaere-aus-nationalmannschaft-zurueck-56394846.bild.html, çevrimiçi 14.12.2018• Bild.de, So bejubelt Erdoğan Presse jetzt Özil nach Rücktritt, https://www.bild.de/politik/ausland/recep-tayyip-erdogan/tuerken-bejubeln-oezil-56400190.bild.html, çevrimiçi 14.12.2018• Bild.de, Will Erdoğan mit Özil die EM 2024?, Rassismusvorwürfe an den DFB, https://www.bild.de/sport/fussball/fussball-em-2024/will-erdogan-mit-oezil-die-em-holen-56418098.bild.html, çevrimiçi 13.12.2018• Die Welt Zeitung, “Es war nie das Thema, ein politisches Statement zu setzen”, https://www.welt.de/sport/fussball/wm-2018/article177020302/WM-2018-Das-sagt-Ilkay-Guendogan-ueber-Eklat-mit-Recep-Tayyip-Erdogan.html, 05.06.2018, çevrimiçi, 13.12.18• HOBSBAWM, Eric J., 1780’den Günümüze Milliyetçilik: Program, MİT ve Gerçeklik ( Çev. Osman Akınhay), https://de.scribd.com/doc/273718623/Eric-J-Hobsbawm-1780-den-Gunumuze-Milletler-Ve-Milliyetcilik-pdf, s. 170, çevrimiçi, 12.12.18• Hurriyet.com.tr, Almanya Milli Takımı’ndan Mesut Özil geçti, http://www.hurriyet.com.tr/sporarena/almanya-milli-futbol-takimindan-mesut-ozil-gecti-40905557, çevrimiçi, 15.12.2018• Hurriyet.com.tr, Arsenal teknik direktörü Emery’den Mesut Özil’e destek, http://www.hurriyet.com.tr/sporarena/arsenal-teknik-direktoru-emeryden-mesut-ozile-destek-40907883, çevrimiçi 13.12.2018• Hurriyet.com.tr, Başarısız olduğunda dışlandığını hisseden sadece Mesut Özil değil, http://www.hurriyet.com.tr/avrupa/basarisiz-olunca-dislandigini-hisseden-sadece-ozil-degil-40909219, çevrimiçi 14.12.2018• Hurriyet.com.tr, Göksel Gümüşdağ: Mesut Özil’e yapılan ırkçılıktır, ayrımcılıktır, http://www.hurriyet.com.tr/sporarena/goksel-gumusdag-mesut-ozile-yapilan-irkciliktir-ayrimciliktir-40909611, çevrimiçi 15.12.2018• Hurriyet.com.tr, Mesut Bakkal ”Mesut güzel bir duruş sergiledi”, http://www.hurriyet.com.tr/sporarena/mesut-bakkal-mesut-guzel-bir-durus-sergiledi-40907565, çevrimiçi 13.12.2018• Hurriyet.com.tr, Mesut Özil’in kararı Avrupa’yı sarstı, http://www.hurriyet.com.tr/dunya/ozilin-karari-avrupayi-sarsti-40905255, çevrimiçi, 15.12.2018• Hurriyet.com.tr, Sporda ırkçılık bitmiyor, http://www.hurriyet.com.tr/sporarena/sporda-irkcilik-bitmiyor-40906766, çevrimiçi 15.12.2018• Hurriyet.com.tr, Zonguldak’ta Mesut Özil tabelasının açılış töreni yapıldı, http://www.hurriyet.com.tr/zonguldaktaki-mesut-ozil-tabelasinin-acilis-to-40906907, çevrimiçi, 14.12.2018• OİSHİ, Yutaka, A Considerationof Media-Nationalism: A Case Study Of Japan afterthe Second World War. Keio Communication Review, http://www.mediacom.keio.ac.jp/publication/pdf2008/yutakaoishi.pdf, s.5-17• ÖZKIRIMLI, Umut, Milliyetçilik Kuramları Eleştirel Bir Bakış, Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2008, s.285-286
Birincil Dil tr
Konular Sosyal Bilimler, Disiplinler Arası
Bölüm Araştırma
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-9492-7493
Yazar: Büsra Fadim Sarikaya (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 31 Temmuz 2019
Kabul Tarihi : 22 Aralık 2019
Yayımlanma Tarihi : 27 Aralık 2019

APA Sarikaya, B . (2019). Alman ve Türk Basınında Milliyetçilik: Mesut Özil’in Almanya Milli Takımı’ndan Ayrılmasının Ardından Yayımlanan Haberlere Yönelik Söylem Analizi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD) , 5 (2) , 491-507 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/intjcss/issue/51161/599127