Yıl 2019, Cilt 5 , Sayı 2, Sayfalar 656 - 682 2019-12-27

Raci Alkır’ın Hayatı Sanatı Ve Trt Repertuarında Kayıtlı Türkülerinin Ezgisel Analizi

Ahmet Selçuk BAYBURTLU [1]


Bu araştırma Raci Alkır’ın yaşam öyküsü, sanatsal özellikleri ve türkülerinin sanatsal özelliklerini saptamak amacı ile yapılmıştır.

Bu araştırmanın yürütülmesinde literatür taraması ve betimsel durum analizi tekniği uygulanmıştır. Kayıtlardan ve literatür taramasından elde edilen bilgiler araştırmanın amacına ulaşmak için kullanılmıştır. Kullanılan bilgiler (veriler), belgesel kaynak tarama, çözümleme tekniği ile elde edilmiştir. Araştırma için, Erzurum ilindeki kütüphane ve kültür müdürlükleri gibi basılı kaynakların bulunduğu kurumlara gidilmiştir. Erzurum TRT sanatçılarıyla sözlü görüşmeler yapılmıştır. Konuya yönelik kaynaklar için dijital ortam taranmış, konu ile ilgili makale, bildiri, yüksek lisans ve doktora tezleri incelenmiştir. TRT repertuarında
kayıtlı, konuya uygun olduğu düşünülen ve buna göre belirlenen 23 türkü içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. İçerik analizinde temel amaç, toplanan verileri açıklayabilecek kavramalara ve ilişkilere ulaşmaktır. Türkülerin makamları, form yapısı, usulleri, ayakları ( ezginin makamsal yapısı) sözleri incelenerek hece ölçüleri sayılmış ve konuları incelenmiştir.

Araştırma sonuçlarına göre, Raci Alkır’ın TRT repertuarına kayıtlı 20 tane kırık hava, 3 tane de uzun hava eseri olduğu; makamsal yapısının incelemesine göre; 1 adet Hicaz, 7 Segâh, 8 Hüseyni, 4 Uşşak, 1 Nikriz, 2 Buselik, 2 Karcığar makamında türkülerinin olduğu; ayak yapısının incelemesine göre; 7 Misket Ayağı, 13 Kerem Ayağı, 3 Müstezat Ayağında türkülerinin olduğu; usul yapısının incelemesinden; 14/4’ lük 1 adet, 2/4’ lük 2 adet, 10/8’ lük 4 adet, 6/8’lük 3 adet, 4/4’ lük 9 adet türkü olduğu görülmektedir. Raci Alkır’ın TRT repertuarına kayıtlı eserinin konu ve hece sayısı incelendiğinde; 13’ lü 1, 15’li 2, 14’ lü 2, 12’ li 1, 11’  li 7, 10’ lu 1, 9’ lu 1, 8’ li 1, 7’ li 7 adet türküsünün olduğu anlaşılmıştır; konularının ise, aşk, dini duygular, yurt sevgisi, özlem, çevre sevgisi, memleket sevgisi, hasretlik çekme, doğa sevgisi olduğu saptanmıştır.

Raci Alkır, Türk Halk Müziği, Erzurum Türküleri ve Biçimleri
  • Akdoğu, O. (1996). Türk Müziğinde Türler ve Biçimler, Ege Üniversitesi Basımevi, İzmir-Bornova.
  • Alcan, R., Haşhaş S. (2016). Kuruluşundan Günümüze Kadar Geçen Süreçte TRT Erzurum Radyosu Türk Halk Müziği Çalışmalarına Genel Bir Bakış, İnönü Üniversitesi Kültür Ve Sanat Dergisi İnönü University Journal Of Culture And Art Cilt/Vol. 2 Sayı/No. 1 (2016): 83-91
  • Bayraktarkatal, E. (2002). Dini Müziklerin Popülerleşmesi “Yeşil Pop”, 21. yy Başında Türkiye’de Müzik Sempozyumu
  • Bulut, S. (1984). Kuşaktan Kuşağa Erzurum Folkloru. Ankara: Emek Ofset.
  • Bulut, S. (2001). “Raci Alkır”. Erzurum Türküleri. Erzurum: Bakanlar Medya.
  • Boratav, N, P. (1995). 100 Soruda Türk Halk Edebiyatı. 7. Baskı. İstanbul: Gerçek Yayınları.
  • Kaptan A; Sosyal Bilimler Araştırma ve İstatistik Teknikleri; Rehber Yayınevi 1. Baskı Ankara 1995
  • Özbek, M. ( 1994). Folklor ve Türkülerimiz. İstanbul: Ötüken Neşriyat A.Ş. (3. Basım), Özener Matbaası.
  • Feyzioğlu, N. (2012). On Erzurum Türküsü Üzerinde Bir Metot Denemesi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2012, sayı 16 (1).
  • Şengül, C. (2010). Erzurumlu Raci Alkır Hayatı ve Eserleri, Erzurum: Eser ofset Matbaacılık.
  • Şengül, C. ( 2016). Kazakistan-Türkiye Halk Müziği Etkileşiminde Ahmet Hulusi Seven, International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS).
  • Raci Alkır; 60 yıl paneli, 2010
  • (http://www.erzurumyenigun.com/unutulan-deger--racialkir--6074h.htm ) Erişim Tarihi 21.09.2017.
  • (http://turkulerleerzurum.com/forum/showthread.php?t=2068 ) Erişim Tarihi; 13.10.2017.
Birincil Dil tr
Bölüm Araştırma
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-6906-2694
Yazar: Ahmet Selçuk BAYBURTLU
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 4 Ağustos 2019
Kabul Tarihi : 6 Kasım 2019
Yayımlanma Tarihi : 27 Aralık 2019

APA BAYBURTLU, A . (2019). Raci Alkır’ın Hayatı Sanatı Ve Trt Repertuarında Kayıtlı Türkülerinin Ezgisel Analizi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD) , 5 (2) , 656-682 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/intjcss/issue/51161/601414