TRADITIONAL WOMAN CLOTHES OF TAVAS, DENİZLİ

Öz

When it is examined, it is obvious that clothing has had different phases from old periods up to now. People have created clothings in accordance with their civilization level and any nation has formed its own clothes according to its customs, rituals beliefs and life styles. By this forms, any nation has created its own clothings.

While clothing has been formed by the effect of natural environment, traditional clothing has been formed according to social features. In the formation of these clothings, natural environment has not had an direct effect; yet, they are evaluated in their geographical regions and vicinities, because there are the same sociological, psychological and historical formations.

People living in Anatolia have tried to make their clothes much more ostentatious and useful. And they have displayed admirable ornamentations on their clothes. It is possible to see that on traditional clothings.

Clothing which has a big importance differs from city to city and even from town to town. This study is done on the pupose of analysing, fixating and finding out the clothes whose usage disappear swiftly but exist only in weddings, chests and doweries with regards to reveal the clothing culture and the understanding of art which takes form on this culture in Tavas, Denizli.

This study is done by the purpose of analysing the traditional Turkish woman clothings that are don (şalvar), göynek, üç etek, cepken, tel kırma(bürgü), krep, kuşak, peştamalin which belong to Tavas, Denizli region in terms of material, cut, sewing and ornamentation features; and providing evidence in the direction of science discipline.

Anahtar Kelimeler

• -

DENİZLİ TAVAS İLÇESİ GELENEKSEL KADIN KIYAFETLERİ

Öz

Giyim tarihi incelenecek olursa, giyimin eski devirlerden günümüze kadar pek çok evreler geçirdiği görülür. İnsanlar bulundukları uygarlık seviyesine göre giyimler yaratmış, her ulus kendi örf, adet ve inançlarına göre giyimlerine yaşam şartlarına göre şekillendirmişlerdir. Bu şekillendirmelerle her ulusun kendi kıyafetleri doğmuştur. Giyim doğal çevrenin etkisi ile biçimlenmesine rağmen, geleneksel giyim toplumsal özelliklere göre şekillenmiştir. Bu giysilerin oluşumunda doğal çevrenin etkisi direkt olmamakla birlikte, aynı sosyolojik, psikolojik ve tarihsel oluşum söz konusu olduğu için giysiler coğrafi bölgeler ve yöreler içinde değerlendirilmektedir. Anadolu insanı, giysilerini daha gösterişli, daha kullanışlı yapmak için uğraşmışlardır. Ve hayranlık uyandıran süslemeleri kıyafetler üzerinde sergilemişlerdir. Bunu geleneksel kıyafetlerde görmek mümkündür. Türk kültürü içinde büyük önem taşıyan giyim, ilden ile hatta ilçeden ilçeye farklılık göstermiştir. Bu çalışma; Denizli ili, Tavas ilçesi giyim kültürünü ve bu kültür içinde şekillenen sanat anlayışını açığa çıkarmak açısından kullanımı hızla yok olan ancak, düğün, sandık ve çeyizde varlığını sürdüren giysileri tespit etmek, incelemek ve özelliklerini ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma Denizli Tavas yöresindeki geleneksel Türk kadın kıyafeti olan, don(şalvar), göynek, üç etek, cepken, tel kırma(bürgü), krep, kuşak, peştamalin; kullanılan malzeme, kesim, dikim ve süsleme özellikleri yönünden incelenerek, edilen bilgilerin bilim disiplini doğrultusunda belgelenmesi amacıyla yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Denizli, Kadın, Geleneksel Kıyafet

Kaynakça

1. Anonim, ‘’ Denizli İlinin Gelenek ve Görenekleri’’, www.gizemlikapı.com/denizli, (Aralık 18, 2012 tarihinde erişildi)
2. Anonim, ‘’ Denizli’de Türk Hakimiyeti, Denizli Adının Kökeni’’, http://denizli.gov.tr, (Aralık 18, 2012 tarihinde erişildi)
3. Anonim, ‘’Tavas İlçesinin Tarihi, Coğrafi Durumu, Ekonomik Durum ve Geçim Kaynakları’’, tr.wikipedia.org/wiki/Tavas, (Aralık 18, 2012 tarihinde erişildi)
4. Anonim, Denizli, ‘’Türsab,’’Türkiye Seyahat Acentaları Birliği, T.C. Denizli Valiliği İL Kültür ve Turizm Müdürlüğü
5. Anonim,(1988). Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu Yayını, Cilt 2. Ankara
6. Atılcan İ.,Ç., (1991). Erzurum Barları ve Yöresel Giysileri, , 85-86,İstanbul
7. Bayraktar F.,(1993). Giyim, Ankara
8. Çaylı, G., (2010). ‘’Denizli Atatürk ve Etnografya Müzesinde Bulunan Serinhisar İlçesi Yöresel Kadın Giysileri,’’Isparta,Yayınlanmamış Lisans Tezi. Güzel Sanatlar Fakültesi Geleneksel Türk El Sanatları Bölümü Süleyman Demirel Üniversitesi

9. Gündüz F., Apak F., Sevüktekin M.,(1997). Osmanlı Dönemi Kadın Giyimleri, Ankara
10. İşbilen, A. , (2005). ‘’Giysi Dili ve Burdur Yöresel Giysileri,’’16-20, Burdur, I.Burdur Sempozyumu, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi,
11. Kırzıoğlu N. , (1992).Giyim Sanatı ve Kişisel Görünüm, Ankara
12. Mızrak Ş., Özus E.,(2008).”Çankırı Yöresi Geleneksel kadın Kıyafetleri,”301-313, Çankırı,IV Çankırı Kültürü Bilgi Şöleni Bildirileri
13. Özbel,K.,(1991). El Sanatları 5, Anadolu Kadın Kılıkları Klavuz Kitapları XII, CHP
14. Sürür, A. , (1983). Ege Bölgesi Kadın Kıyafetleri, İstanbul, AK Yayınları Türk Süsleme Sanatları Serisi7
15. Yılmaz, N. , ‘’ Türk Giyiminde İbecik köyü Gelin kıyafeti’’,I.Burdur Sempozyumu, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, 1462-1463-1465