Examining the Effect of Physical Attacks on Referees in Football from Public Aspect; MKE Ankaragücü-Çaykur Rizespor Inc. Match Example

Öz

This research determines how physical attacks on football officials affect public perception, using the MKE Ankaragücü - Çaykur Rizespor Inc. match as an example. Within the framework of the study, several technical data were computed on the coverage rates of the match in which the physical attack was the subject, in both national and international media, as well as the number of fouls, objections, cards, passing, and ball winning rates. Data were collected from national and international online football databases in the collection of research data. The frequency and percentage values of the obtained data were analyzed by the SPSS 22.0 package program. As a result of the research, it was specified that the yellow and red cards received by the teams in the match where the incident took place, the number of fouls, the objections of the players and the technical staff on the benches to the referee after the decisions made, the average card analysis of the MKE Ankaragücü team throughout the season was lower than the average card analysis of all teams, and there was no significant difference between the number of cards shown by the referees based on the last five seasons. Furthermore, it was determined that the incident was interpreted as “shameful” in the national and international sports media.

Anahtar Kelimeler

• Referee
• Football
• Aggressiveness
• Violence

Futbolda Hakemlere Yapılan Fiziksel Saldırıların Kamuoyu Üzerinde Etkisinin İncelenmesi; MKE Ankaragücü-Çaykur Rizespor A.Ş. Maçı Örneği

Öz

Bu çalışmanın amacı, MKE Ankaragücü – Çaykur Rizespor A.Ş. maçı örneği ile futbolda hakemlere yapılan fiziksel saldırıların kamuoyu üzerinde etkisinin incelenmesidir. Araştırma kapsamında fiziksel saldırıya konu olan maçın ulusal ve uluslararası medyada yer alma oranlarının yanı sıra maça ait faul sayıları, itirazlar, kartlar, pas ve top kazanma oranlarına dair bazı teknik veriler hesaplanmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında ulusal ve uluslararası online futbol veri tabanlarından veriler toplanmıştır. Elde edilen verilerin frekans, yüzde değerleri Spss 22.0 paket program tarafından analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, olayın gerçekleştiği müsabakada takımların görmüş olduğu sarı ve kırmızı kartlar, faul sayıları, oyuncuların ve takım kulübelerinde bulunan teknik ekibin verilen kararlar sonrası hakeme itirazları, MKE Ankaragücü takımının sezon boyunca görmüş olduğu kart ortalaması analizinin bütün takımların görmüş olduğu kart ortalaması analizinden düşük olması, hakemlerin son beş sezon da baz alınarak göstermiş oldukları kart sayıları arasında gözle görülür ciddi yüksek bir farkın olmaması tespit edilmiştir. Ayrıca gerçekleşen olayın ulusal ve uluslararası spor medyasında özellikle ‘‘utanç verici’’ şeklinde yorumlanması tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Hakem
• Futbol
• Saldırganlık
• Şiddet

Kaynakça

1. Amaya, J. A. (2022, February 7). El Salvador referee dies after being beaten by players and fans. Marca. https://www.marca.com/en/football/2022/06/15/62a935dcca474199138b45aa.html (Erişim Tarihi: 7 Şubat 2024).
2. Arslan, A. (2008, Şubat 10). Hakem döven Aksarayspor başkanı serbest. Hürriyet. https://www.hurriyet.com.tr/gundem/hakem-doven-aksarayspor-baskani-serbest8751532 (Erişim Tarihi: 10 Şubat 2024).
3. Bbc.com. (2012, February 7). Dutch youth league football linesman dies after attack. BBC. https://www.bbc.com/news/world-europe-20583970 (Erişim Tarihi: 7 Şubat 2024).
4. Bbc.com. (2014, February 7). Punched US football referee John Bieniewicz dies. BBC. https://www.bbc.com/news/world-us-canada-28118737 (Erişim Tarihi: 7 Şubat 2024).
5. Cantez, D., & Yıldız, Y. (2021). Futbol hakemleri açısından seyirciyi saldırganlığa yönlendiren faktörler. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 4(3), 320–330.
6. Çemç, M. S., Madak, E., Gülen, Ö., & Sönmez, H. O. (2025). Aggression in crime and sports: A study on prisoners and amateur combat athletes in Türkiye. BMC Psychology, 13(1), 10.
7. Dal, S., Odabaş, İ., Suna, N., Bulgan, Ç., & Akkaya, S. (2014). Türkiye Futbol Süper Ligi derbi maçı izleyicilerinin öfke ve saldırganlık davranışlarının incelenmesi. İstanbul Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(1–2), 45–48.
8. Demirel, G. (2013). Emniyet mensuplarına göre futbol seyircisini saldırganlık ve şiddete yönlendiren futbol etkenlerinin araştırılması (Yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.

9. Devís-Devís, J., Serrano-Durá, J., & Molina, P. (2021). “The referee plays to be insulted!”: An exploratory qualitative study on the Spanish football referees’ experiences of aggression, violence, and coping. Frontiers in Psychology, 12, 656437. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.656437
10. Dinani, M. M., Pandari, A. R., Divjan, Z., & Jahanshahi, A. A. (2023). Prevention and control of violence and aggression in football fans: Implications for sport psychologists, fans, and policymakers. Journal of Ethnicity in Substance Abuse, 1–21.
11. Eroğul, M. H. (2023, Şubat 10). PFDK'dan Faruk Koca'ya sürekli hak mahrumiyeti cezası. Anadolu Haber Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/futbol/pfdkdan-faruk-kocaya-surekli-hak-mahrumiyeti-cezasi/3083032 (Erişim Tarihi: 10 Şubat 2024).
12. Finn, G. P. (2004). Football violence: A societal psychological perspective. In Football, violence and social identity (ss. 87–122). Routledge.
13. Gültekin, H., & Soyer, F. (2010). Türk futbolunda şiddetin önlenmesine yönelik emniyet uygulamalarının yasalar çerçevesinde incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 1219–1243.
14. Grange, P., & Kerr, J. H. (2010). Physical aggression in Australian football: A qualitative study of elite athletes. Psychology of Sport and Exercise, 11(1), 36–43.
15. Gürbüz, B., Kural, S., & Özbek, O. (2019). Sporda saldırganlık ve öfke ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 206–217.
16. Gürpınar, B., & Güven, Ö. (2011). Futbol hakemlerinin karşılaştıkları sportmenlik dışı davranışların incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 9(1), 7–14.
17. İlhan, E., & Çimen, Z. (2011). Spor alanlarında şiddet ve spor medyasının etkileri: Spor yazarlarının algıları. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 224–234.
18. Kaplan, T. (2016). Futbolda şiddetin sorun boyutları. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 7(1), 1–10.
19. Kargün, M., Albay, F., Cenikli, A., & Güllü, M. (2012). Türk futbol hakemlerinin iş doyumu ve mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 3(2), 30–38.
20. Kerr, J. H. (2008). A critique of the development of the competitive aggressiveness and anger scale. Psychology of Sport and Exercise, 9(6), 721–728.
21. Knapton, H., Espinosa, L., Meier, H. E., Bäck, E. A., & Bäck, H. (2018). Belonging for violence: Personality, football fandom, and spectator aggression. Nordic Psychology, 70(4), 278–289.
22. Mackolik.com. (2024, February 8). MKE Ankaragücü vs Çaykur Rizespor, 11.12.2023. Mackolik. https://www.mackolik.com/mac/mke-ankarag%C3%BCc%C3%BC-vs-%C3%A7aykur-rizespor/istatistik/exbg8o9sw2kfsz7fxzeyok1sk (Erişim Tarihi: 8 Şubat 2024).
23. Nbcnewyork.com. (2023, February 7). Turkish soccer game suspended after team pulls players off field to protest referee decision. NBC New York. https://www.nbcnewyork.com/news/sports/soccer/turkish-soccer-game-suspended-after-team-pulls-players-off-field-to-protest-referee-decision/4966679/ (Erişim Tarihi: 7 Şubat 2024).
24. Özcan, B., Sitti, S., & Köroğlu, Y. (2024). Sporda şiddet ve çirkin tezahürat nedenlerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi (Beşiktaş taraftarı örneği). Herkes İçin Spor ve Rekreasyon Dergisi, 6(4), 426–433.
25. Polat, E., & Sönmezoğlu, U. (2016). Futbol taraftarlarını şiddete yönelten faktörlerin incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 471–489.
26. Sharma, S. (2023, February 8). Turkish football league suspends all matches after club president punches referee in the face. Independent. https://www.independent.co.uk/sport/football/turkey-referee-punch-ankaragucu-faruk-koca-b2462439.html (Erişim Tarihi: 8 Şubat 2024).
27. Sporhaber7.com. (2008, Şubat 10). PFDK ceza yağdırdı. Haber 7. https://spor.haber7.com/spor/haber/298161-pfdk-ceza-yagdirdi (Erişim Tarihi: 10 Şubat 2024).
28. Sporx.com. (2008, Şubat 11). Aksaray başkanı hakemi tokatladı. Sporx. https://www.sporx.com/aksaray-baskani-hakem-tokatladi-SXHBQ107718SXQ (Erişim Tarihi: 11 Şubat 2024).
29. Talimciler, A. (2006). Sosyolojik açıdan futbol fanatizmi. Sosyoloji Dergisi, 15, 91–104.
30. Theguardian.com. (2023, February 6). “I will never forgive”: Referee punched in Turkey opens up over incident. The Guardian. https://www.theguardian.com/football/2023/dec/21/referee-punched-in-turkey-never-forgive-halil-umut-meler-faruk-koca (Erişim Tarihi: 6 Şubat 2024).
31. Transfermarkt.com. (2024, Nisan 25). Süper Lig'de en çok maç yöneten hakemler. Transfermarkt. https://www.transfermarkt.com.tr/super-lig/schiedsrichter/wettbewerb/TR1/saison_id/2023 (Erişim Tarihi: 25.04.2024).
32. Üstünel, R., & Alkurt, Z. (2015). Futbolda şiddet ve düzensizliğin önlenmesi için 6222 sayılı yasanın getirdiği yeni bir uygulama: Elektronik bilet ve yaşanan sorunlar. Kara Harp Okulu Bilim Dergisi, 21(1), 141–175.
33. 9news.com. (2023, February 9). Amateur boxer who allegedly attacked referee in Sydney denied bail. 9News. https://www.9news.com.au/national/sydney-soccer-news-greenacre-eagles-and-padstow-hornets-marred-by-alleged-assault-of-referee/58c9a581-0346-41cc-ba2bd9ef22e9772d (Erişim Tarihi: 9 Şubat 2024).