Spor Yapan Üniversite Öğrencilerinin Prososyal ve Antisosyal Davranışlarının Fair Play Anlayışı Üzerindeki Etkisi

Zafer Gayretli; Samet Zengin; Leyla Balcanci

TR EN

Spor Yapan Üniversite Öğrencilerinin Prososyal ve Antisosyal Davranışlarının Fair Play Anlayışı Üzerindeki Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı, spor yapan üniversite öğrencilerinin prososyal ve antisosyal davranışlarının sportmenlik (fair play) anlayışı üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımlarından ilişkisel tarama modeli temelinde yürütülmüştür. Araştırma grubu kolayda örneklem yöntemiyle belirlenmiş olup, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Trabzon Üniversitesi’nde öğrenim gören ve aktif olarak spor yapan toplam 304 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından yapılan literatür taraması sonucu oluşturulan “Kişisel Bilgi Formu”, Kavussanu ve Boardley (2009) tarafından geliştirilen ve Türkçe’ye uyarlaması Balçıkanlı (2013) tarafından yapılan “Sporda Prososyal ve Antisosyal Davranış Ölçeği” ve Gumus ve ark. (2020) tarafından geliştirilen “Sportmenlik Davranışı Ölçeği” kullanılmıştır. Elde edilen veriler, parametrik test varsayımlarını karşıladığından Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcıların özellikle rakibe yönelik antisosyal davranış düzeylerinin yüksek, rakibe yönelik prososyal davranış düzeylerinin ise görece düşük olduğunu göstermiştir. Sportmenlik davranışı ile prososyal takım, prososyal rakip ve antisosyal rakip davranışları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Regresyon analizi sonuçları, prososyal takım, prososyal rakip ve antisosyal rakip davranışlarının sportmenlik davranışının anlamlı yordayıcıları olduğunu; takım arkadaşına yönelik antisosyal davranışların ise anlamlı bir yordayıcı olmadığını ortaya koymuştur. Oluşturulan modelin sportmenlik davranışındaki varyansın %42.2’sini açıkladığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, fair play davranışlarının bireysel ahlaki eğilimlerden ziyade, sporun sosyal bağlamı içerisinde şekillenen çok boyutlu bir yapı olduğu söylenebilir. Bu doğrultuda, üniversitelerde ve spor ortamlarında performans odaklı yaklaşımlardan ziyade etik değerleri ve sportmenlik ilkelerini merkeze alan uygulamaların yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Antisosyal Davranış, Fair Play, Prososyal Davranış, Sportmenlik

The Effect of Prosocial and Antisocial Behaviors of University Students Who Engage in Sports on Their Understanding of Fair Play

Öz

The aim of this study is to examine the effects of prosocial and antisocial behaviors of university students engaged in sports on their understanding of sportsmanship (fair play). The study was conducted using the correlational survey model, one of the quantitative research approaches. The research group was selected using a convenience sampling method and consists of a total of 304 university students enrolled at Karadeniz Technical University and Trabzon University who actively participate in sports. Data were collected using a “Personal Information Form” developed by the researchers based on the literature, the “Prosocial and Antisocial Behavior in Sport Scale” developed by Kavussanu and Boardley (2009) and adapted into Turkish by Balçıkanlı (2013), and The “Sportsmanship Behavior Scale” developed by Gumus et al. (2020). As the data met parametric assumptions, Pearson correlation analysis and multiple linear regression analysis were applied. The findings revealed that participants displayed high levels of antisocial behavior toward opponents and relatively low levels of prosocial behavior toward opponents. Moderate, positive, and significant correlations were found between sportsmanship behavior and prosocial team behavior, prosocial opponent behavior, and antisocial opponent behavior. Regression analysis indicated that prosocial team behavior, prosocial opponent behavior, and antisocial opponent behavior were significant predictors of sportsmanship behavior, whereas antisocial behavior toward teammates was not a significant predictor. The model explained 42.2% of the variance in sportsmanship behavior. In conclusion, fair play behavior can be understood as a multidimensional construct shaped within the social context of sports rather than individual moral tendencies. In this regard, it is recommended that practices centered on ethical values and the principles of sportsmanship be promoted in universities and sports settings, rather than performance-oriented approaches.

Anahtar Kelimeler

Antisocial Behavior, Fair Play, Prosocial Behavior, Sportsmanship

Kaynakça

Acar, K., Mor, H., Karakaş, F., Baynaz, K., & Baynaz, K. (2023). Takım ve bireysel sporcuların empatik eğilimleri ile prososyal-antisosyal davranışları arasındaki ilişki. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 28(2), 150-159. https://doi.org/10.53434/gbesbd.1211102
Altunbaş, A., Yılmaz, C., & Somoğlu, M. B. (2025). Futbol ve karakter: Oyuncuların prososyal ve antisosyal davranış eğilimleri. Journal of Global Sport and Education Research, 8(2), 45-55. https://doi.org/10.55142/jogser.1725609
Amorose, A. J., & Anderson-Butcher, D. (2015). Exploring the independent and interactive effects of autonomy-supportive and controlling coaching behaviors on adolescent athletes’ motivation for sport. Sport, Exercise, and Performance Psychology, 4(3), 206-218. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/spy0000038
Balçıkanlı, G. S. (2013). The Turkish adaptation of the prosocial and antisocial behavior in sport scale (PABSS). International Journal of Humanities and Social Science, 3(18), 271-276.
Boardley, I. D., & Kavussanu, M. (2011). Moral disengagement in sport. International Review of Sport and Exercise Psychology, 4(2), 93-108. https://doi.org/10.1080/1750984X.2011.570361
Büyüköztürk, Ş. (2015). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Certel, Z., Bahadır, Z., & Çelik, B. (2020). Ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi dersi sportmenlik davranışları. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 11(3), 221-230. https://doi.org/10.17155/omuspd.676577
Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A.-G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149-1160. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149
Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS (3rd ed.). London: Sage Publications Ltd.
George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference, 17.0 update (10th ed.). Boston: Pearson.

Görgülü, R., Adiloğulları, G. E., Tosun, Ö. M., & Adiloğulları, İ. (2018). Prososyal ve antisosyal davranış ile sporcu kimliğinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 9(3), 147-161. https:// doi.org/10.17155/omuspd.397248
Gözmen Elmas, A. (2021). Yetişkin sporcularda prososyal ve antisosyal davranış: Bireysel ve sosyal faktörlerin rolü (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Gumus, H., Saracli, S., Yagmur, R., Isik, O., & Ersoz, Y. (2020). The investigation of sportsmanship behaviors of university students. Revista de Psicología del Deporte/Journal of Sport Psychology, 29(1), 13-20.
Güllü, S. (2023). Sporcu üniversite öğrencilerinin ahlaktan uzaklaşmaları ile antrenörlerinin etik dışı davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(100. yıl özel sayısı), 101-115. https://doi.org/10.33689/spormetre.1288500
Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal,6(1), 1-55. https://doi. org/10.1080/10705519909540118
International Fair Play Committee (2025). What is Fair Play? https://www.fairplayinternational.org/what-is-fair-playadresinden 02.12.2025 tarihinde edinilmiştir.
Karafil, A. Y., Atay, E., Ulaş, M., & Melek, C. (2017). Spora katılımın beden eğitimi dersi sportmenlik davranışları üzerine etkisinin araştırılması. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 12(2), 1-11. https://izlik.org/JA62TN93MW
Kavussanu, M., & Boardley, I. D. (2009). The prosocial and antisocial behavior in sport scale. Journal of Sport and Exercise Psychology, 31(1), 97-117. https://doi.org/10.1123/jsep.31.1.97
Koç, Y., & Seçer, E. (2018). Spor bilimleri alanında eğitim gören üniversite öğrencilerinin sportmenlik davranışları ile saygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13(2), 247-259. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.383027
Koçak, İ., & Sezen Balçıkanlı, G. (2024). Prosocial and antisocıal behaviors of athletes in martıal arts. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 22(1), 27-40. https://doi.org/10.33689/spormetre.1364772
Koh, K. T., Wong, Z. Y., Chong, K. J., Lee, L., & Newman, T. (2025). The mediating role of moral disengagement: Shaping prosocial and antisocial behaviours in sport and physical education programmes. International Journal of Sports Science & Coaching. https://doi.org/10.1177/17479541251385655
Krishnani, H., & Kanade, R. (2025). Sportsmanship in sport: An ethical and performance-based lens. International Journal of Physical Education, Sports and Health, 12(5), 314-317. https://doi.org/10.22271/kheljournal.2025.v12.i5e.3995
Küçükatçeken, V. (2019). Amatör kulüplerde futbol oynayan sporcuların fair play anlayışlarının incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karaman.
Orhan, S., & Salman, M. N. (2021). Genç Futbolcularda antrenör-sporcu ilişkisinin ahlaki karar alma tutumları ile prososyal ve antisosyal davranışlarla ilişkisi. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(3), 334-355. https:// doi.org/10.33468/sbsebd.239
Öner, B., & Karataş, Ö. (2022). Takım sporlarında prososyal ve antisosyal davranışların incelenmesi. Beden Eğitimi Spor Sağlık ve Efor Dergisi, 1(2), 10-28.
Özcan, A. (2016). Türkiye’de okul öncesi dönemde prososyal davranışlar ile ilgili yapılan yüksek lisans ve doktora tezleri ile makalelerin incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 51, 489-504. http://dx.doi. org/10.9761/JASSS3673
Özdemir, İ. (2019). Takım sporları ile uğraşan yetişkin sporcuların prososyal ve antisosyal davranışlarının belirlenmesinde mükemmeliyetçilik ve başarı hedeflerinin rolü (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Özer, Ş. C. (2023). Pozitif gençlik gelişimi modeli kapsamında geliştirilen spor programının yaşam becerilerine ve prososyalantisosyal davranışlara etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya.
Pan, Y., Yu, X., & Yue, Y. (2025). Anxiety and sportsmanship in adolescent athletes: The multiple mediating effects of athlete burnout and exercise cognition. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 23(3), 359-374. https://doi.org/10.1080/1612197X.2024.2312439
Paramida, C., Carsiwan, C., Hidayat, T., Subroto, T., Sucipto, S., & Ma’mun, A. (2023). Sportsmanship analysis of winning in sports. Journal of Physical Education For Secondary Schools, 3(1), 183-190. https://doi.org/10.17509/jpess.v3i1.82595
Sarı, İ., & Sağ, S. (2025). Antrenörlerin meslek etiği davranışlarının sporcuların prososyal davranışlar, antisosyal davranışlar ve ahlaki karar alma tutumları ile ilişkisi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(1), 30-49. https://doi.org/10.33689/spormetre.1493230
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th. ed.). Boston: Pearson.
Tarım, M. E., & Orhan, R. (2024). Investigation of prosocial behaviors and sports characters of sports high school students. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(3), 381-399. https://doi.org/10.33468/sbsebd.411
Taşkın Erbay, Y. (2024). Spor bilimleri öğrencilerinin prososyal davranışları ve mizah tarzları arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
Tüzün, H. M. (2025). Toplumsal bir izdüşümü olarak sporun sosyolojisine çağrı. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (12), 55-68. https://doi.org/10.56387/ahbvedebiyat.1615714
Varol, S., & Türkmen, M. (2021). Bocce lig sporcularının antrenör ilişki düzeyi ile sporda prososyal ve antisosyal davranış düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 19-34. https://izlik.org/JA49HZ96UH
Willebrandt, W. (2025). Prosocial and antisocial behavior in sport: Athletes’ goal focus, rank/status security, and gender matter (Unpublished master’s thesis Master’s thesis). Boston College.
Yentürk, B., Köroğlu, M., Çelik, N. M., & Mekic, A. (2025). Investigating the relationship between athlete value orientation and sportsmanship levels of elite judoka. Turkish Journal of Sport and Exercise, 27(1), 28-39. https://doi.org/10.15314/tsed.1520531
Zhu, L., Zhou, B., Hou, J., Wang, J., & Zhou, Y. (2025). Associations between moral disengagement and prosocial and antisocial behavior in sport: A systematic review and meta-analysis. Psychology of Sport And Exercise, 76, 102762. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2024.102762

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor Faaliyetleri Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Zafer Gayretli ^*
0000-0003-1512-5706
Türkiye

Samet Zengin
0000-0002-5370-5878
Türkiye

Leyla Balcanci
0009-0006-8955-3470
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

16 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

27 Ocak 2026

Kabul Tarihi

25 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13

IZ

https://izlik.org/JA75DX49DF

APA

Gayretli, Z., Zengin, S., & Balcanci, L. (2026). Spor Yapan Üniversite Öğrencilerinin Prososyal ve Antisosyal Davranışlarının Fair Play Anlayışı Üzerindeki Etkisi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13, 1-12. https://izlik.org/JA75DX49DF

AMA

1.Gayretli Z, Zengin S, Balcanci L. Spor Yapan Üniversite Öğrencilerinin Prososyal ve Antisosyal Davranışlarının Fair Play Anlayışı Üzerindeki Etkisi. İÜBSBD. 2026;13:1-12. https://izlik.org/JA75DX49DF

Chicago

Gayretli, Zafer, Samet Zengin, ve Leyla Balcanci. 2026. “Spor Yapan Üniversite Öğrencilerinin Prososyal ve Antisosyal Davranışlarının Fair Play Anlayışı Üzerindeki Etkisi”. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 13 (Haziran): 1-12. https://izlik.org/JA75DX49DF.

EndNote

Gayretli Z, Zengin S, Balcanci L (01 Haziran 2026) Spor Yapan Üniversite Öğrencilerinin Prososyal ve Antisosyal Davranışlarının Fair Play Anlayışı Üzerindeki Etkisi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 13 1–12.

IEEE

[1]Z. Gayretli, S. Zengin, ve L. Balcanci, “Spor Yapan Üniversite Öğrencilerinin Prososyal ve Antisosyal Davranışlarının Fair Play Anlayışı Üzerindeki Etkisi”, İÜBSBD, c. 13, ss. 1–12, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75DX49DF

ISNAD

Gayretli, Zafer - Zengin, Samet - Balcanci, Leyla. “Spor Yapan Üniversite Öğrencilerinin Prososyal ve Antisosyal Davranışlarının Fair Play Anlayışı Üzerindeki Etkisi”. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 13 (01 Haziran 2026): 1-12. https://izlik.org/JA75DX49DF.

JAMA

1.Gayretli Z, Zengin S, Balcanci L. Spor Yapan Üniversite Öğrencilerinin Prososyal ve Antisosyal Davranışlarının Fair Play Anlayışı Üzerindeki Etkisi. İÜBSBD. 2026;13:1–12.

MLA

Gayretli, Zafer, vd. “Spor Yapan Üniversite Öğrencilerinin Prososyal ve Antisosyal Davranışlarının Fair Play Anlayışı Üzerindeki Etkisi”. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 13, Haziran 2026, ss. 1-12, https://izlik.org/JA75DX49DF.

Vancouver

1.Zafer Gayretli, Samet Zengin, Leyla Balcanci. Spor Yapan Üniversite Öğrencilerinin Prososyal ve Antisosyal Davranışlarının Fair Play Anlayışı Üzerindeki Etkisi. İÜBSBD [Internet]. 01 Haziran 2026;13:1-12. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75DX49DF

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Değerlendirilmek üzere sunulan makaleler özgün olmalı ve daha önce herhangi bir elektronik veya basılı ortamda sunulmamış veya yayımlanmamış olmalıdır. Bir makale daha önce bir konferans veya toplantıda sunulmuşsa, yazarlar organizasyonun adı, tarihi ve yeri de dahil olmak üzere etkinlik hakkında ayrıntılı bilgi vermelidir.

İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi’ne gönderilen yazılar, önce yayın kurulu tarafından dergi ilkelerine uygunluk açısından bir ön değerlendirmeye tabi tutulur. Dergi kapsamına girmeyen veya bilimsel bir yazı formatına içerik ve şekil şartları açısından uymayan yazılar, hakemlik süreci başlatılmadan geri çevrilir ya da bazı değişiklikler istenebilir. Yayın için teslim edilen makalelerin değerlendirilmesinde akademik tarafsızlık ve bilimsel kalite en önemli ölçütlerdir.

Dergi sayfasında (https://dergipark.org.tr/tr/pub/inubesyo) yer alan "Makale Gönder" kısmından sisteme yüklenmelidir. Dergimize e-posta ile ya da başka yöntemlerle çalışma kabul edilmemektedir.

İlk gönderim sırasında yazarların aşağıdaki formu sunmaları gerekmektedir:

Telif Sözleşmesi ve Yazar Katkı Formu

Makale Yükleme Süreci:

Dergipark Kullanıcı Sayfası
Süreç
Makale Gönderme
Makale Ana Verileri
... ve sistemdeki gerekli adımları takip ederek devam edilmelidir.

İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi’ne (İÜBSBD) gönderilecek çalışmalar aşağıdaki yayın kurallarını dikkate almalıdır.

Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi yayın dili Türkçedir.
Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi’nde beden eğitimi ve spor bilimleri alanında yapılmış ve daha önce hiçbir yayın organında yayınlanmamış özgün, derleme ve olgu raporları yayınlanır.
Dergiye gönderilecek çalışmalar için Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi “TÜBİTAK ULAKBİM DERGİPARK ulusal makale gönderim, takip ve değerlendirme sistemi” kullanılmaktadır. Bu nedenle yazarların bir kereye mahsus olmak üzere ilgili sisteme kayıt olup kullanıcı adı ve şifre almaları gerekmektedir.
Biçimsel kontrolü geçen her çalışma, bilimsel içeriğine göre uygun hakemlere gönderilerek değerlendirmeye alınır.
Çeşitli nedenlerden dolayı çalışmasının yayınlanmasından vazgeçen yazar başvurusundan itibaren iki (2) ay içerisinde yazısını geri çekebilir.
Çalışmalar yayınlanmak üzere dergiye gönderildikten sonra, tüm yazarların yazılı izni olmadan yazar isimleri silinemez, yeni isim eklenemez ve yazar sıralaması değiştirilemez.
Yayın süreci tamamlanan çalışmalar dergiye geliş tarihi esas alınarak yayınlanır. Ancak güncelliğini kaybetmemesi açısından bu sıra bazı öncelikli çalışmalar için uygulanmayabilir. Buna karar verme yetkisi editöre aittir.
Sözlü görüşmeler ve yayınlanmamış eserlere ait bildirimler (Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri hariç) kaynak olarak kullanılmamalıdır.
Kaynakların doğruluğundan yazar/yazarlar sorumludur.
Yayınlanan çalışmaların bilimsel etik ve hukuki sorumluluğu yazarına/yazarlarına aittir. İnsan ve hayvan denekler için etik kurul raporu alınmalıdır.

DERGİYE GÖNDERİLEN ÇALIŞMALAR ŞU SIRAYI İZLEMELİDİR:

1. İlk sayfa (Yazarların Künyesi); çalışmanın Türkçe ve İngilizce başlığı sayfa ortalanacak şekilde alt alta büyük harfle tek satır aralıklı, 12 punto olarak yazılır ve hemen onun altında sıralamaya göre yazar/yazarların ad ve soyadları, kurum bilgileri, telefon numaraları ve e-mail adresleri sola yaslanarak alt alta sıralanmalıdır. Yazışmalardan sorumlu olacak yazar yanına tırnak içinde “Yazışmadan sorumlu yazar” ifadesi eklenerek açık bir şekilde belirtilmelidir.

2. İkinci sayfadan itibaren; TÜRKÇE BAŞLIK ve Yazar/yazarların adı-soyadı (başlığın altına sayfa ortalanarak 12 punto ve koyu olarak yazılmalıdır).

“ÖZET BAŞLIK” yazarların altında sol başa yaslanmış, koyu, büyük harf 12 punto ile yazılır. ÖZET metni 10 punto ve tek satır aralığı yazılmalıdır.
ÖZET metninin altında konu ile ilişkili "Anahtar Kelimeler" belirtilmelidir. En az 3 en fazla 5 anahtar kelime kullanılmalıdır. Sıralama baş harflere göre yapılmalıdır.
“İNGİLİZCE BAŞLIK” ve ardından “ABSTRACT” sol başa yaslanmış, koyu, büyük harf 12 punto ile yazılır. kısmı takip eder. ABSTRACT metni 10 punto ve tek satır aralığı yazılmalıdır.
ABSTRACT metninin altında konu ile ilişkili "Key Words" belirtilmelidir. En az 3 en fazla 5 anahtar kelime kullanılmalıdır. Sıralama, Türkçe anahtar kelimeler ile aynı olmalıdır.

4. ABSTRACT kısmından sonra “GİRİŞ”, “MATERYAL VE METOT”, “BULGULAR”, “TARTIŞMA” ve eğer istenirse “SONUÇ VE ÖNERİLER” ve "KAYNAKLAR" kısımları takip etmelidir.

Derleme (Review) makalelerinde bu içeriğe dikkat edilmeyebilir.
Bu başlıklar sola yaslanmış, büyük harf, 12 punto ve koyu yazılmalıdır.

5. KAYNAKLAR’dan önce istenirse “TEŞEKKÜR” (acknowledgements) bölümü yazılabilir.

YAZI DÜZENİ

1) BAŞLIK VE YAZAR İSMİ:

Araştırmanın başlığı 13 kelimeyi geçmeyecek şekilde 12 punto olarak yazılmalıdır. Yazar/yazarların ad ve soyadları sayfa ortalanarak unvan belirtilmeden verilirken, kurum adresleri ve elektronik posta adresleri sayfa altında dipnot olarak yazılmalıdır.

2) ÖZET/ABSTRACT:

Çalışmanın başlığı ile ÖZET/ABSTRACT başlıkları tümü ile büyük, bold ve 12 punto yazılmalıdır. Türkçe özet “ÖZET” başlığı altında, İngilizce özet ise, “ABSTRACT” başlığı altında yazılmalıdır. ABSTRACT başlığının üzerinde yazının İngilizce başlığı yer almalıdır. ÖZET/ABSTRACT metinleri satır başı yapılmadan, blok halinde yazılmalıdır. ÖZET /ABSTRACT metinleri 250 kelimeyi geçmeyecek şekilde ve tek satır aralığı yapılarak 10 punto blok halinde yazılmalıdır. Türkçe özetin hemen altında ayrı satır olarak, sol başa yaslı Anahtar Kelimeler (Bold), İngilizce özetin hemen altında ise Keywords (Bold ve bitişik) başlığı yer almalıdır. Anahtar kelimeler 5’i geçmeyecek şekilde alfabetik olarak yazılmalıdır. Anahtar kelimeler virgül ile ayrılmalı ve kelime seçiminde başlıkta yer almayan kelimeler tercih edilmelidir.

3) ANA METİN:

Dergiye gönderilecek çalışmalar Word formatında, “Times New Roman” yazım düzeninde, sayfanın her tarafından 2,5 cm boşluk bırakılarak, 12 punto 1,5 satır aralığı ve satır başı 1.27 olarak gönderilmelidir. Ana metnin 12 sayfayı geçmemesine özen gösterilmelidir. Sayfa kısıtlaması gerekli görülür ise Yayın Kurulu tarafından arttırılabilir. Ana metinde yer alacak şekiller, grafikler, fotoğraflar ve çizelgeler çalışmanın içinde, bahsedildiği yerde verilmeli ve numaralandırılmalıdır. Şekil, grafik ve fotoğraflar JPG, TIFF formatında sunulmalıdır. Tabloların üstüne tablo numarası ve başlığı yazılmalıdır. Tablolar sayfa düzenine göre 9 veya 10 punto olarak yazılabilir (büyüklüğüne ve içeriğine göre değişebilir).

4) TEŞEKKÜR (ACKNOWLEDGEMENTS):

Teşekkür zorunlu değildir. Ancak yazar/yazarlar, araştırmaya katkısı yazarlık düzeyinde olmayan kişilere birkaç cümlelik teşekkür yazabilir.
Yazılması halinde Ana metnin sonunda ve Kaynaklar kısmından önce yer verilmelidir.

5) KAYNAKLAR:

Çalışmada; mümkün olduğunca yeni ve çalışmayı doğrudan ilgilendiren kaynaklara yer verilmelidir. Kaynak sayısının 40’ı aşmaması tavsiye edilir.

6) ANA METİNDE KAYNAK BELİRTİLMESİ:

Metin içinde kaynak gösterilirken, alıntılanan ifadeden sonra parantez içinde yazarın/yazarların soyadı, eserin tarihi yazılır ve parantez kapatılır. Örnek: Alıntılanan metin tek yazarlı ise (Avcı, 2021) şeklinde gösterilir. Alıntılanan metin iki yazarlı ise (Atik ve Canbey, 2011) şeklinde gösterilir. Alıntılanan metin ikiden fazla yazarlı ise (Çotak ve ark., 2020) şeklinde gösterilir. Alıntılama yapılırken aynı düşünceyi birden fazla yazar belirtmişse, yılı küçük olan yazarın çalışması ilk sıraya yazılır ve yazarlar arası noktalı virgülle (;) ayrılır. Örnek: Alıntılanma yapılan metin (Atik ve Canbey, 2011; Avcı, 2021).
Metin içinde kaynağın cümle içinde veya başında belirtilmesi durumunda yazarın soyadı yazılmalı ve parantez içinde yıl belirtilmelidir.

Örnek: Çotak ve ark. (2020) veya Avcı (2021) şeklinde olmalıdır.

*Doğrudan alıntılar 3 satırı geçmeyecek şekilde ve tırnak içinde kullanılmalıdır.

7) KAYNAKLAR BÖLÜMÜNDE KAYNAKLARIN BELİRTİLMESİ:

Çalışmanın son bölümü “KAYNAKLAR” başlığından oluşmalıdır.
Kaynaklar alfabetik olarak sıralanır, numaralandırma yapılmaz.

Kaynakça Örnekleri:
Kaynakça APA stili 7. versiyona uygun olarak hazırlanmalıdır.

Makaleden kaynak gösterimi:

Tek Yazarlı Çalışmalar :

Schoenfeld, B. J. (2010). The mechanisms of muscle hypertrophy and their application to resistance training. The Journal of Strength & Conditioning Research, 24(10), 2857-2872.

İki Yazarlı Çalışmalar:
Franchi, M. V., & Maffiuletti, N. A. (2019). Distinct modalities of eccentric exercise: different recipes, not the same dish. Journal of Applied Physiology, 127(3), 881-883.

İkiden Fazla Yazarlı Çalışmalar:
Read, P. J., Trama, R., Racinais, S., McAuliffe, S., Klauznicer, J., & Alhammoud, M. (2022). Angle specific analysis of hamstrings and quadriceps isokinetic torque identify residual deficits in soccer players following ACL reconstruction: a longitudinal investigation. Journal of Sports Sciences, 1-7.

Bildiriden kaynak gösterimi:
Hazır, T., Kazancı, A., Açıkada, C. (1992). "Antropometrik ölçümlerde metodoloji sorunları". 2. Ulusal Spor Bilimleri Kongresi, Ankara.

Tezden kaynak gösterimi:
Cumalı, A. (1990). İnsan omurgası ve yaralanma mekanizması. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Malatya.

Kitaptan kaynak gösterimi:
Tolsty, A.T., & Michel A.R. (2021). Men's Fitness Trend. Lippincott Williams & Wilkins.

Editörlü kitaptan kaynak gösterimi:
Kloth, W. (2020). The British Council Background. Londra UK: Anchor.

Çeviri Kitap:
Michael, B.C. (2020). Antrenman Geçmişi. (3. Baskı). (M Karpuz, TL Pekmez, Çev.). Malatya: Malatya Tıp Kitabevleri.

Web Belgesi, Web Sayfası ya da Raporu:
Yazar, A.A., Yazar, B.B. (Basım Yılı). Belgenin Başlığı. Ay.gün.yıl, http://web adresi.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

YAYIN ETİĞİ

İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi (İÜBSBD), Yayın Etiği Komisyonu (COPE) kılavuz ilkeleri ve Bilimsel Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri (COPE, DOAJ, OASPA, WAME ortak bildirisi) dahil olmak üzere çeşitli kuruluşlar tarafından ortaya konan kılavuz ilkelere ve temel uygulamalara uymayı amaçlamaktadır. Bu kılavuz ve tavsiyeler, bilimsel yayıncılıkta şeffaflık, dürüstlük ve en iyi uygulamaları teşvik etmek üzere tasarlanmıştır.

Dergi, bu standartlara bağlı kalarak, yayınladığı araştırmaların yüksek kalitede olmasını ve bilim camiasının etik standartlarını karşılamasını sağlamayı amaçlamaktadır.

ARAŞTIRMA ETİĞİ

İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır. Yayımlanan tüm çalışmaların araştırma etiği ilkelerine uygun olarak yürütülmesini esas almaktadır. Bu kapsamda, insan ve hayvanlar üzerinde gerçekleştirilen araştırmalarda ulusal ve uluslararası etik standartlara uyulması zorunludur. İnsan katılımcılarla yürütülen çalışmalarda bilgilendirilmiş gönüllü onamının alınmış olması gerekmektedir.

Etik kurul izni gerektiren araştırmalar için, ilgili kuruldan alınmış onay bilgilerine (kurul adı, tarih ve sayı numarası) makale metni içerisinde yer verilmesi beklenir. Yazarlar, araştırma sürecinde veri toplama, analiz ve raporlama aşamalarında bilimsel dürüstlük ilkelerine uymakla yükümlüdür. İntihal, veri uydurma, veri çarpıtma ve benzeri etik ihlaller kabul edilmez.

ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI

TÜBİTAK ULAKBİM TR Dizin kriterleri gereği Etik Kurul İzni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir. Makale sonunda araştırmacılar Katkı Oranı Beyanı, varsa Destek ve Teşekkür Beyanı, Çatışma Beyanına yer vermelidir. Ayrıca makale dosyasıyla birlikte "Yazar Beyan(lar)ı Formu"nu da doldurarak iletmesi gerekmektedir.

Etik Kurul Onayı ve Bilgilendirilmiş Onam

İnsan denekleri içeren tüm araştırmalar yürütülmeden önce bir etik kurul (örn. IRB) tarafından incelenmeli ve onaylanmalıdır. Etik kurulun adı, onay numarası ve tarihi makalenin Materyal ve Metot bölümünde yer almalıdır. Yazarlardan onayın bir kopyasını sunmaları da istenebilir.

Çalışma etik onaydan muafsa, yazarlar etik kuruldan muafiyeti açıklayan bir beyan sunmalıdır. Bir makale etik onayı olmadan gönderilirse, dergi etik kaygıları değerlendirmek için COPE'un yönergelerini izleyecektir. Etik onayı olmayan makaleler, konunun önemli olduğu düşünülürse reddedilebilir.

Bilgilendirilmiş hasta onamı ayrıntıları, araştırma süreciyle ilgili bilgilerle birlikte Materyal ve Metot bölümüne dahil edilmelidir.

İnsan denekleri içeren çalışmalar için, yazarlar tüm katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alındığını teyit etmeli ve onam formu araştırmacılar tarafından saklanmalıdır. On sekiz yaşın altındaki çocukları içeren araştırmalar için ebeveyn veya vasiden onay alınmalıdır. Anketlerde veya görüşmelerde, katılımcıların veri kullanımı için rızası da teyit edilmelidir. İsimlendirme için açık rıza verilmediği sürece kişisel bilgiler kimliksizleştirilmelidir.

Yazarlar, özellikle fotoğraflarda, katılımcıların anonimliğini ve gizliliğini korumaktan sorumludur. Her türlü görüntü için imzalı ibranameler alınmalı, yayın için onay sağlanmalı ve her türlü koşul belirtilmelidir. Bu onay Materyal ve Metot bölümünde belirtilmelidir.

İNTİHAL VE ETİK İHLALLER

Tüm başvurular, hakem değerlendirme ve/veya üretim süreçlerinde benzerlik tespiti yazılımı kullanılarak birden fazla taramadan geçirilir. Önceki çalışmalara atıfta bulunurken, tüm materyalin doğru bir şekilde referans gösterildiğinden emin olunmalıdır. Herhangi bir kaynaktan (dergi makaleleri, kitaplar, tezler, elektronik medya, vb.) metin, tablo veya resim kopyalamak ve bunları kendininmiş gibi sunmak, referans verilmiş olsa bile intihal olarak kabul edilir. Kaynağı 'Kaynaklar' bölümünde listelemek, yazarları intihal sorumluluğundan muaf tutmaz.

Yazarların aşağıda belirtilen intihal durumlarından ya da etik ihlallerden kaçınmaları şiddetle tavsiye edilir:

Atıf Manipülasyonu: Kendine atıf yapma, aynı derginin aşırı atıfla kullanılması veya atıf yığma gibi yöntemlerle atıf sayılarının şişirilmesi, akademik tanınmayı çarpıtan bir uygulamadır.
Kendinden İntihal (Metin Geri Dönüşümü): Bir yazarın önceki çalışmasından bölümleri veya cümleleri uygun şekilde atıf yapmadan yeniden kullanmayı içerir ve bir tür intihal teşkil eder.
Salami Dilimleme: Tek bir çalışmadan aynı veri setini, hipotezleri ve yöntemleri kullanarak birden fazla makale yayınlaması anlamına gelen, etik olmayan bir uygulamadır.
Veri Üretme: Gerçek araştırma veya deneylerle desteklenmeyen sahte verilerin oluşturulması, araştırma dürüstlüğünün ciddi bir ihlali olarak kabul edilir.
Veri Manipülasyonu/Sahteciliği: Bulguları yanlış yönlendirmek veya yanlış temsil etmek için görüntülerin değiştirilmesi ya da aykırı değerlerin kaldırılması gibi verilerin değiştirilmesini içerir.

İntihal, atıf manipülasyonu veya veri çarpıtma gibi etik ihlallerine ilişkin şüphe durumlarında, Editörler Kurulu, şüphelerin adil, şeffaf ve tutarlı bir şekilde ele alınmasını sağlamak için COPE (Yayın Etiği Komisyonu) yönergelerini takip edecektir.

REKLAM POLİTİKASI

İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, Yayın Kurulu ve yönetimi tarafından onaylanması koşuluyla web sitesinde dijital reklamları kabul eder. Tüm reklamlar bu şekilde açıkça etiketlenmelidir. Reklam verenlerin editoryal kararlar veya reklam politikaları üzerinde hiçbir etkisi yoktur.

Reklam talepleriniz için lütfen Editörlük Ofisi (inueditorial@inonu.edu.tr) ile iletişime geçiniz.

HAKEM DEĞERLENDİRME SÜRECİ

İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, akademik bütünlüğün en yüksek standartlarda korunmasını sağlamak amacıyla titiz ve şeffaf bir çift anonimleştirilmiş hakem değerlendirme sürecini yürütmektedir.

Makaleler, hem yazarların hem de hakemlerin birbirlerine anonim olarak kalacakları bu sürece tabi tutulmaktadır. Her makale, ilgili alanda uzman en az iki bağımsız dış hakem tarafından değerlendirilir.

Yazarlar, potansiyel hakemleri önerebilir, ancak nihai seçim editör tarafından yapılır ve editör, yazarın önerilerine uymak zorunda değildir. Değerlendirme süreci boyunca gizlilik esastır ve hakemler makaleyi yalnızca editörün izniyle paylaşabilirler. Hakemler, makalenin kalitesini artırmak amacıyla zamanında, tarafsız, kanıta dayalı ve yapıcı geri bildirim sağlarlar. Araştırma ihlali şüphesi olan durumlar, sürecin bütünlüğünü korumak için gizli bir şekilde editöre bildirilmelidir.

Dergi, değerlendirme süreci, seçim kriterleri ve itiraz prosedürü hakkında bilgi paylaşarak ve kabul oranları ve yayım süreleri gibi önemli verileri yayımlayarak şeffaflık sağlar. Bir makalenin kabul edilmesi, düzeltilmesi veya reddedilmesi konusundaki nihai karar Baş Editör tarafından verilir.

Hakemler, bir değerlendirme davetini kabul etmeden önce herhangi bir olası çıkar çatışmalarını açıklamalıdır. Editörlerle hakemler arasındaki tüm iletişimler gizlidir.

Editörler kurulunun üyeleri tarafından gönderilen makaleler, tarafsızlığı sağlamak amacıyla dış editörler tarafından ele alınır ve bu dış editörler de çıkar çatışmalarını açıklamak zorundadır. Hakem değerlendirme süreci standart prosedürlerden saparsa, şeffaflık ve hesap verebilirliği sağlamak için makalede hangi tür inceleme yapıldığı belirtilir.

REVİZYON DETAYLARI

Minör revizyon veya majör revizyon gerektiren makaleler, Baş Editör tarafından hakemlerin ve editörlerin yorumlarını içeren bir karar mektubu ile yanıtlanır ve yeniden gönderim için bir son tarih alır. Yazarlar, gözden geçirilmiş bir makale ve her bir yorumu ayrı ayrı ele alan ayrıntılı bir “Hakemlere Yanıt” belgesi sunmalıdır. Yanıt, yapılan revizyonları açıklamalı ve makaledeki ilgili satır numaralarını belirtmelidir. Makalenin değişiklikleri vurgulayan açıklamalı bir versiyonu da sunulmalıdır. Gözden geçirilmiş makaleler, karar mektubunda belirtilen tarihe kadar teslim edilmelidir. Son teslim tarihine uyulmaması, revizyonun reddedilmesine neden olabilir. Ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, yazarlar orijinal son tarih sona ermeden önce uzatma talebinde bulunmalıdır.

YAZARLIK KRİTERLERİ

Araştırma bulgularını bildiren başvuruların yazarları, Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE) tarafından belirlenen dört kriterin tamamını karşılamalıdır:

Çalışmanın konseptine veya tasarımına, ya da verilerin elde edilmesi, analizi veya yorumlanmasına önemli katkılar sağlama;
Çalışmanın taslağını hazırlamak veya önemli entelektüel içerik için eleştirel bir şekilde gözden geçirmek;
Yayımlanacak son versiyonun onaylanması;
Çalışmanın tüm yönlerinden sorumlu olmayı kabul etmek, herhangi bir bölümün doğruluğu veya bütünlüğü ile ilgili soruların uygun şekilde araştırılmasını ve çözülmesini sağlamak.

Yazarlar, makalelerini göndermeden önce kimlerin yazarlık için uygun olduğunu ve yazarların hangi sırayla listeleneceğini belirlemelidir. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi editörleri yazarlık anlaşmazlıklarını çözmez. İlk gönderimden sonra yazar sayısında veya sıralamasında yapılacak her türlü değişiklik Baş Editöre yazılı olarak açıklanmalıdır. Editörler, herhangi bir yazarlık usulsüzlüğünü, birinci veya sorumlu yazarın kurumundaki veya işverenindeki araştırma görevlisine veya uygun akademik etik yetkililerine yönlendirme hakkını saklı tutar.

Yazarlar, başvuru sırasında bireysel katkılar hakkında bilgi vermek için CRediT (Katkıda Bulunan Rolleri Taksonomisi) kullanabilirler.

Çıkar Çatışması Beyanı

Herhangi bir finansal veya finansal olmayan çıkar çatışması, editoryal derneklerle, ticari düzenleme şirketleriyle, tıbbi iletişim şirketleriyle veya başvuruyu ilgilendiren diğer kuruluşlarla ilişkiler dâhil olmak üzere, makalenin sonunda, Kaynaklar bölümünden hemen önce açıklanmalıdır.

Finansal Destek Beyanı

Tüm finansman kaynakları makalenin sonunda belirtilmelidir. Yazarlar, varsa, çalışma sponsor(lar)ının çalışma tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama, rapor yazımı ve makalenin yayına sunulması kararındaki rolünü belirtmelidir. Eğer finansman kaynağı bu alanlarla ilgili bir katkıda bulunmamışsa, yazarlar bunu net bir şekilde ifade etmelidir.

ÜRETKEN YAPAY ZEKA (YZ) KULLANIM POLİTİKASI

İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, makale hazırlık sürecinde üretken yapay zekâ (YZ) araçlarının kullanımında şeffaflık, hesap verebilirlik ve etik ilkelere bağlılığı desteklemektedir. Bu politika; COPE, ICMJE ve WAME tarafından belirlenen uluslararası yayıncılık etik standartlarıyla uyumludur.

1. Makale Hazırlığında Yapay Zekâ Kullanımı

Yazarlar; dil düzenleme, anlatımın netleştirilmesi, metin yapısının iyileştirilmesi, fikirlerin organize edilmesi veya literatürün özetlenmesi gibi amaçlarla yapay zekâ araçlarını (ör. ChatGPT, Gemini, Claude) kullanabilir.

Ancak yapay zekâ, insan değerlendirmesinin, bilimsel yorumun veya akademik karar verme sürecinin yerini alamaz. Makalede yer alan tüm içeriklerin doğruluğu, özgünlüğü ve bilimsel bütünlüğünden yazarlar sorumludur.

Yapay zekâ destekli içerikler mutlaka yazarlar tarafından eleştirel biçimde gözden geçirilmelidir.

Sadece temel yazım ve dil bilgisi düzeltmeleri için yapılan yapay zekâ kullanımı beyan gerektirmez. Bunun dışındaki tüm kullanımlar açıklanmalıdır.

2. Beyan (Açıklama) Yükümlülüğü

Üretken yapay zekâ veya YZ destekli araçların her türlü kullanımı, makale gönderimi sırasında beyan edilmelidir. Makalede yer alacak Yapay Zekâ Kullanım Beyanı aşağıdaki bilgileri içermelidir:

• Kullanılan yapay zekâ aracının adı ve sürümü
• Kullanım amacı (ör. dil düzenleme, literatür özetleme)
• İnsan denetiminin kapsamı

Araştırma tasarımı, veri analizi veya veri üretiminde yapay zekâ kullanılmışsa, bu durum Yöntemler bölümünde ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.

3. Yazarlık ve Sorumluluk

Yazarlık, yalnızca insanlara ait entelektüel katkı ve sorumluluk gerektirir. Yapay zekâ araçları yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez.

Tüm yazarlar, ICMJE yazarlık kriterlerini karşılamalı ve çalışmanın tüm aşamalarından (kavramsallaştırma, analiz, yorumlama ve son onay) sorumlu olmalıdır. Yapay zekâ araçları yalnızca teknik veya dil desteği için teşekkür bölümünde belirtilebilir.

4. Şekil ve Görsellerde Yapay Zekâ Kullanımı

Dergi, bilimsel şekil ve görsellerin oluşturulması, değiştirilmesi veya iyileştirilmesi amacıyla üretken yapay zekâ kullanımına izin vermez.

Yalnızca veriyi bozmayacak ve gizlemeyecek şekilde yapılan standart düzenlemeler (parlaklık, kontrast, renk dengesi gibi) kabul edilir.

Yapay zekâ ile üretilmiş veya değiştirilmiş görseller, yalnızca yapay zekâ kullanımının çalışmanın geçerli ve ayrılmaz bir metodolojik parçası olması durumunda değerlendirilebilir. Bu durumda yazarlar:

• Kullanılan yapay zekâ aracını ve yöntemleri açıkça tanımlamalı
• Gerekmesi halinde ham ve işlenmemiş verileri editöryal inceleme için sunmalıdır.

Yapay zekâ ile üretilmiş grafik özetler, kapak görselleri veya sanatsal çalışmalar, editörlük ofisinden önceden yazılı izin alınmadıkça kabul edilmez.

5. Telif Hakları ve Etik Sorumluluk

Yazarlar, yapay zekâ kullanımının veri gizliliği, mahremiyet ve fikri mülkiyet mevzuatına uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür. Kullanılan yapay zekâ araçları, gönderilen içerik üzerinde mülkiyet iddiasında bulunmamalı veya yayın haklarını kısıtlamamalıdır.

Onaylanan yapay zekâ destekli içerikler, ilgili şekil veya açıklamalarda açıkça “Yapay zekâ ile üretilmiştir” şeklinde belirtilmelidir. Tüm etik ve hukuki sorumluluk yazarlara aittir.

YAYIN SONRASI DÜZELTME TALEPLERİ VE MAKALE GERİ ÇEKME POLİTİKASI

Yayın sonrası tüm düzeltme talepleri editöryal incelemeye tabidir. Yayın Kurulu, hatanın niteliğine, makale üzerindeki etkisine ve destekleyici kanıtlara dayanarak düzeltmelerin gerekliliğini ve uygunluğunu değerlendirir. Onaylanması halinde, düzeltme dergi arşivinde yapılacaktır. Dergi, COPE yönergelerini takip etmektedir.

Makale Geri Çekme (Yayın Öncesi)

Makale Geri Çekme işlemi yalnızca hatalar, kazara yinelenen gönderimler veya etik ihlaller (örneğin, birden fazla gönderim, sahte veriler veya intihal) içerebilecek makalelerin ilk sürümleri olan basım aşamasındaki makaleler için geçerlidir. Geri çekilen makalelerin HTML ve PDF içerikleri kaldırılacak ve yerine çekilme bildiren bir açıklama ile derginin çekilme politikasına bağlantı verilecektir.

Makale Geri Çekme (Yayın Sonrası)

Geri çekmeler intihal, veri uydurma, sahte yazarlık veya ortak yazar onayı olmadan yayın gibi ciddi etik ihlaller için verilir. Geri çekme bildirimleri şu unsurları içerir:

“Geri Çekme” başlıklı resmi bir geri çekme notu: [Makale Başlığı]” başlıklı resmi bir geri çekme notu, sonraki bir sayıda yayınlanır.
Orijinal makalenin PDF'si üzerinde “Geri Çekildi” şeklinde bir filigran.
Akademik bütünlüğü korurken düzeltmelerde şeffaflık sağlayan HTML sürümünün kaldırılması.

Makale Kaldırılması (Hukuki ve Güvenlik Endişeleri)

Nadir durumlarda, bir makalenin yasal sorunlar, mahkeme kararları, hakaret veya önemli sağlık riskleri nedeniyle derginin çevrimiçi veritabanından kalıcı olarak kaldırılması gerekebilir. Meta veriler (başlık ve yazarlar) korunurken, makale içeriği kaldırmayı açıklayan yasal bir bildirimle değiştirilecektir.

Makale Değiştirme

Bir makale ciddi bir sağlık riski teşkil ediyorsa, yazarlar düzeltilmiş bir versiyonla değiştirilmesini talep edebilir. Bu gibi durumlarda, düzeltilmiş makaleye bir bağlantı içeren bir geri çekme bildirimi yayınlanacak ve güncellemelerin şeffaf bir şekilde kaydedilmesi sağlanacaktır.

Kendi Kendine Arşivleme Politikası

Yazarların yayınlanmış çalışmalarını kurumsal veya kişisel web sitelerinin yanı sıra açık erişim havuzlarında kendi kendilerine arşivlemelerine izin verilir. Yazarlar makalelerini paylaşırken orijinal yayına uygun şekilde atıfta bulunmalı ve DOI numarasını eklemelidir. Ayrıca, yazarların yayınevinin resmi web sitesine bir bağlantı sağlamaları teşvik edilir, böylece bilimsel kaydın doğruluğu ve bütünlüğü sağlanmış olur. Yayıncının web sitesinde yayınlanan versiyon, kayıtların kesin versiyonu olarak kabul edilir.

YASAL UYARI

Yayınlanan makalelerde ifade edilen görüş ve fikirler yalnızca yazar(lar)a aittir ve editörlerin, yayın kurulunun veya yayıncının görüşlerini yansıtmaz. Editörler, yayın kurulu ve yayıncı, yayınlanan makalelerin içeriğinden sorumlu değildir ve bu makalelerde ifade edilen görüşleri onaylamaz.

Yazarlar, çalışmalarının doğruluğu ve bütünlüğü konusunda tam sorumluluk taşırlar. Dergi, araştırmaların bilim camiasına yayılması için bir platform görevi görürken, içeriğin geçerliliğini garanti etmez.