Özel Yetenekli Çocukların Problem Çözme Becerilerinin Yordayıcıları: Aile İlişkileri ve Mizah

Sevilay Canpolat; Oğuzhan Güler; Murat Ökcü; Ayça Köksal Konik

doi:10.17679/inuefd.1311886

TR EN

Özel Yetenekli Çocukların Problem Çözme Becerilerinin Yordayıcıları: Aile İlişkileri ve Mizah

Abstract

Özel yetenekli öğrencilerin problem çözme becerilerinde aile ilişkileri ve mizah değişkenlerinin yordama gücünün incelendiği bu araştırma, ilişkisel tarama modeline dayalı betimsel bir araştırmadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Türkiye’nin farklı illerinde bulunan Bilim ve Sanat Merkezlerinde öğrenim gören, özel yetenekli tanısı almış 295 öğrenci (x̄ = 12.17, Ss = 1.13) oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Çocuklar için Problem Çözme Envanteri, Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği ve Çocuklar İçin Çok Boyutlu Mizah Anlayışı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde pearson momentler çarpım korelasyonu analizi ve çoklu regresyon analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda “aile ilişkileri” ve “mizah” değişkenlerinin özel yetenekli öğrencilerin problem çözme düzeylerini anlamlı şekilde yordadıkları bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular alanyazın ışığında tartışılmış ve araştırmalar ve aileler için öneriler sunulmuştur.

Keywords

özel yetenekli öğrenciler, aile ilişkileri, mizah, problem çözme becerileri

References

Akın, A., & Bilgin, O. (2015). Çocuklar için çok boyutlu mizah anlayışı ölçeğinin Türkçe formu: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal of International Social Research, 8(37), 684-688.
Algül, N. A., UzkuL, S., & Özçelik, A. D. Ö. (2022). Dört-altı yaş arasındaki çocukların sosyal becerileri ile anne tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. In International Symposium on Child “Child in Interdisciplinary Perspective” Proceedings Book (pp. 62).
Assouline, S. G., Colangelo, N., Lupkowski-Shoplik, A., & Lipscomb, J. (2015). Developing math talent: A guide for educators and parents. Waco, TX: Prufrock Press.
Azizah, U., & Nasrudin, H. (2022). Problem solving thinking skills: Effectiveness of problem-solving model in teaching chemistry college students. Jurnal Penelitian Pendidikan Ipa, 8(3), 1462-1469. https://doi.org/10.29303/jppipa.v8i3.1700
Balmores-Paulino, R. S. (2020). Humor. Encyclopedia of Personality and Individual Differences, 2081-2087. Bandura, A. (1977). Social learning theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
Brimhall, D., & Cullinan, C. (1991). Gifted siblings: The relationship with their siblings and parents. Gifted Child Quarterly, 35(1), 16-22.
Coleman, J. S. (2018). Parents, their children, and schools. Routledge.
Çetinkaya, Ç. (2014). The effect of gifted students’ creative problem solving program on creative thinking. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116, 3722-3726.
Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları (Vol. 2). Ankara: Pegem Akademi.
De la Fuente, A., Cardeñoso, O., Chang, E. C., Lucas, A. G., Li, M., & Chang, O. D. (2022). The role of problem-solving ability, beyond academic motivation, in college students’ psychological adjustment. Current Psychology, 1-10. https://doi.org/10.1007/s12144-022-02945-y.

Demirtaş Zorbaz, S., & Korkut Owen, F. (2013). Çocuklar için aile ilişkileri ölçeği’ nin geliştirilmesi. Turkish Psychological Counseling & Guidance Journal, 4(39).
Desiningrum, D. R., Suminar, D. R., & Surjaningrum, E. R. (2019). Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların annelerinde psikolojik iyilik hali: Aile işlevinin rolü. Humanitas Endonezya Psikoloji Dergisi, 16(2), 106. https://doi.org/10.26555/humanitas.v16i2.10981
Eisenberg, N., Zhou, Q., Spinrad, T. L., Valiente, C., Fabes, R. A., & Liew, J. (2005). Relations among positive parenting, children's effortful control, and externalizing problems: A three‐wave longitudinal study. Child development, 76(5), 1055-1071.
Ermayanti, E., Anwar, Y., & Santri, D. J., (2021). Analysis of students’ creative thinking on plant microtechnical laboratory practices. Jpbi (Jurnal Pendidikan Biologi Indonesia), 7(2), 111-116. https://doi.org/10.22219/jpbi.v7i2.12321
Ertuğrul, N., & Kutluca, A. Y. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin duygusal zekâ düzeyleri ile problem çözme becerileri ilişkisi. Academy Journal of Educational Sciences, 4(1), 1-10. https://doi.org/10.31805/acjes.656153.
Gallagher, J. J., & Gallagher, S. A. (1994). Gender differences in gifted adolescents' perceptions of their parents' roles in talent development. Journal of Youth and Adolescence, 23(3), 373-385.
Gottfried, A. E., Gottfried, A. W., & Guerin, D. W. (2007). Parental involvement in the development of children's reading skill: A five-year longitudinal study. Child Development, 78(4), 1395-1410.
Greiff, S., Holt, D., & Funke, J. (2013). Perspectives on problem solving in cognitive research and educational assessment: analytical, interactive, and collaborative problem solving. Journal of Problem Solving, 5, 71-91.
Gross, M. U. (2000). Exceptionally and profoundly gifted students: An underserved population. Understanding Our Gifted, 12(2), 3-9.
Grusec, J. E., Danyliuk, T., Kil, H., & O’Neill, D. (2017). Perspectives on parent discipline and child outcomes. International Journal of Behavioral Development, 41(4), 465-471.
Gubbins, E. J. (2015). The cognitive characteristics of mathematically gifted students. In S. G. Assouline, N. Colangelo, J. VanTassel-Baska, & A. Lupkowski-Shoplik (Eds.), A nation empowered: Evidence trumps the excuses holding back America’s brightest students (pp. 169-174). Iowa City, IA: Belin-Blank Center for Gifted Education and Talent Development.
Hacatrjana, L. (2022). Flexibility to change the solution: An indicator of problem solving that predicted 9th grade students’ academic achievement during distance learning, in parallel to reasoning abilities and parental education. Journal of Intelligence, 10(7), 1-17. https://doi.org/10.3390/jintelligence10010007.
Huang, H. Y., Li, H., & Hsu, Y. C. (2022). Coping, COVID knowledge, communication, and HBCU student's emotional well-being: Mediating role of perceived control and social connectedness. Journal of Community Psychology, 1-23. https://doi.org/10.1002/jcop.22824.
Isen, A. M., Daubman, K. A., & Nowicki, G. P. (1987). Positive affect facilitates creative problem solving. Journal of personality and social psychology, 52(6), 1122.
Izzo, F., Baiocco, R., & Pistella, J.. (2022). Children’s and adolescents’ happiness and family functioning: a systematic literature review. International Journal of Environmental and Public Health, 19(24), 16593. https://doi.org/10.3390/ijerph192416593
Jager, T. D., & Maserumule, M. H. (2021). Innovative community projects to educate informal settlement inhabitants in the sustainment of the natural environment. Sustainability, 13(11), 6238. https://doi.org/10.3390/su13116238
Jonassen, D. H. (2000). Toward a design theory of problem solving. Educational Technology Research and Development, 48(4), 63–85.
Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayıncılık.
Keown, L. J., & Woodward, L. J. (2006). Preschool boys with pervasive hyperactivity: Early peer functioning and mother–child relationship influences. Social Development, 15(1), 23-45.
Kerns, K. A., & Abraham, M. M. (2002). Mother-child attachment in later middle childhood: Assessment approaches and associations with mood and emotion regulation. Attachment & Human Development, 4(1), 1-33.
Kim, E. S., Kim, H. E., & Kim, J. J. (2020). The neural influence of autobiographical memory related to the parent-child relationship on psychological health in adulthood. Plos One, 15(4), e0231592. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0231592 Martin, R. A. (2007). The psychology of humor: An integrative approach. Burlington MA: Elsevier Academic Press.
Martin, R. A., & Lefcourt, H. M. (1983). Sense of humor as a moderator of the relation between stressors and moods. Journal of Personality and Social Psychology, 45(6), 1313.
Moore, G. A., Cohn, J. F., & Campbell, S. B. (2001). Infant affective responses to mother's still face at 6 months differentially predict externalizing and internalizing behaviors at 18 months. Developmental Psychology, 37(5), 706.
Neihart, M., Reis, S. M., Robinson, N. M., & Moon, S. M. (2002). The social and emotional development of gifted children: What do we know? Waco, TX: Prufrock Press.
OECD (2019). PISA 2018 Results (Volume V): Effective Policies, Successful Schools. Paris: OECD Publishing.
Ogelman, H. G., Önder, A., Seçer, Z., & Erten, H. (2013). Anne tutumlarının 5-6 yaş çocuklarının sosyal becerilerini ve okula uyumlarının yordayıcı etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (29), 143-152.
Olszewski-Kubilius, P., Lee, S. Y., & Thomson, D. (2014). Family environment and social development in gifted students. Gifted Child Quarterly, 58(3), 199-216.
Papalia, D. E., Olds, S. W., Feldman, R. D., & Gross, D. (2003). Human development (9 th. edition). USA: McGraw Hill.
Pınar, S. E., Yıldırım, G., & Sayın, N. (2018). Investigating the psychological resilience, self-confidence and problem-solving skills of midwife candidates. Nurse Education Today, 64, 144-149. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2018.02.014.
Popper, K. R. (1999). All life is problem solving. Psychology Press.
Rumahlatu, D., Sangur, K., & Liline, S. (2020, January 3). The effect of complex ınstruction team product (cıtp) learning model on ıncrease student’s skills. International Journal of Instruction, 13(1), 587-606. https://doi.org/10.29333/iji.2020.13138a
Scherer, R., & Beckmann, J. (2014). The acquisition of problem solving competence: evidence from 41 countries that math and science education matters. Large-Scale Assessments in Education, 2(1). https://doi.org/10.1186/s40536-014-0010-7
Schoenfeld, A. H. (2014). What is problem solving? In S. L. Lajoie (Ed.), The Cambridge Handbook of Technology and Education (pp. 295–309). Cambridge: Cambridge University Press.
Senemoğlu, N. (2009). Gelişim, öğrenme ve öğretim. Ankara: Pegem Akademi.
Serin, O., Bulut Serin, N., & Saygılı, G. (2010). İlköğretim düzeyindeki çocuklar için problem çözme envanteri'nin (ÇPÇE) geliştirilmesi. İlköğretim Online, 9(2), 446-458.
Silverman, L. K. (1993). Counseling the gifted and talented. Denver, CO: Love Publishing.
Socha, T. J. (2012). Children‘s humor: Foundations of laughter across the lifespan. Humor Communication: Theory, Impact, Outcomes, Ed.: RL Dicioccio. http://www. Odu. Edu/~ Tsocha/Comm601/Socha-Childrens-Humor-Chapter.
Sternberg, R. J., & Davidson, J. E. (2005). The nature of insight. Cambridge, MA: MIT Press.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson Education.
Tavşancıl, E. (2005). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Nobel Yayınları.
Totan, T., & Kabasakal, Z. (2012). Problem çözme becerileri eğitiminin ilköğretim altıncı sınıf öğrencilerinin sosyal ve duygusal öğrenme ihtiyaçları ve becerileri üzerine etkisi. İlköğretim Online, 11(3), 813-828.
Treffinger, D. J., & Isaksen, S. G. (2005). Creative problem solving: The history, development, and implications for gifted education and talent development. Gifted Child Quarterly, 49(4), 342-353.
Van den Heuvel-Panhuizen, M. (2003). The didactical use of models in realistic mathematics education: An example from a longitudinal trajectory on percentage. Educational Studies in Mathematics, 54(1), 9-35.
Webb, J. T., Gore, J. L., Amend, E. R., & DeVries, A. R. (2007). A parent's guide to gifted children. Scottsdale, AZ: Great Potential Press.
Yıldız, A., Baltacı, S., Kurak, Y., & Güven, B. (2012). Üstün yetenekli ve üstün yetenekli olmayan 8. Sınıf öğrencilerinin problem çözme stratejilerini kullanma durumlarının incelenmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 123-143.
Yıldız, S., & Altay, N., (2021). Ebeveynlik tutumları ve üstün yetenekli çocukları üzerindeki etkileri: bir literatür taraması. Üstün Yetenekli Genç Bilim Adamlarının Eğitimi Dergisi, 9(2), 123-132. https://doi.org/10.17478/jegys.864037
Yurtsal, Z. B., & Özdemir, L., (2015). Assertiveness and problem solving in midwives. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research, 20(6), 647. https://doi.org/10.4103/1735-9066.170016
Zeng, X., & Tan, C., (2021). The relationship between the family functioning of individuals with drug addiction and relapse tendency: A moderated mediation model. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(2), 625. https://doi.org/10.3390/ijerph18020625
Zhang, Q., Yang, Y., & He, L. (2020). Family communication patterns and adolescents' problem-solving ability: The mediating role of self-efficacy. Journal of Child and Family Studies, 29(5), 1322-1332.
Zhao, L., & Zhao, W., (2022). Impacts of family environment on adolescents’ academic achievement: The role of peer interaction quality and educational expectation gap. Frontiers in Psychology, 13, 1-17. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.911959

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Sevilay Canpolat ^*
0000-0002-2356-3960
Türkiye

Oğuzhan Güler
0000-0003-3603-3691
Türkiye

Murat Ökcü
0000-0002-3319-2550
Türkiye

Ayça Köksal Konik
0000-0001-6726-8739
Türkiye

Publication Date

September 15, 2023

Submission Date

June 8, 2023

Acceptance Date

September 10, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 24 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.17679/inuefd.1311886

IZ

https://izlik.org/JA99LJ35DT

APA

Canpolat, S., Güler, O., Ökcü, M., & Köksal Konik, A. (2023). Özel Yetenekli Çocukların Problem Çözme Becerilerinin Yordayıcıları: Aile İlişkileri ve Mizah. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 24(2), 1490-1507. https://doi.org/10.17679/inuefd.1311886

AMA

1.Canpolat S, Güler O, Ökcü M, Köksal Konik A. Özel Yetenekli Çocukların Problem Çözme Becerilerinin Yordayıcıları: Aile İlişkileri ve Mizah. INUJFE. 2023;24(2):1490-1507. doi:10.17679/inuefd.1311886

Chicago

Canpolat, Sevilay, Oğuzhan Güler, Murat Ökcü, and Ayça Köksal Konik. 2023. “Özel Yetenekli Çocukların Problem Çözme Becerilerinin Yordayıcıları: Aile İlişkileri Ve Mizah”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 24 (2): 1490-1507. https://doi.org/10.17679/inuefd.1311886.

EndNote

Canpolat S, Güler O, Ökcü M, Köksal Konik A (September 1, 2023) Özel Yetenekli Çocukların Problem Çözme Becerilerinin Yordayıcıları: Aile İlişkileri ve Mizah. İnönü University Journal of the Faculty of Education 24 2 1490–1507.

IEEE

[1]S. Canpolat, O. Güler, M. Ökcü, and A. Köksal Konik, “Özel Yetenekli Çocukların Problem Çözme Becerilerinin Yordayıcıları: Aile İlişkileri ve Mizah”, INUJFE, vol. 24, no. 2, pp. 1490–1507, Sept. 2023, doi: 10.17679/inuefd.1311886.

ISNAD

Canpolat, Sevilay - Güler, Oğuzhan - Ökcü, Murat - Köksal Konik, Ayça. “Özel Yetenekli Çocukların Problem Çözme Becerilerinin Yordayıcıları: Aile İlişkileri Ve Mizah”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 24/2 (September 1, 2023): 1490-1507. https://doi.org/10.17679/inuefd.1311886.

JAMA

1.Canpolat S, Güler O, Ökcü M, Köksal Konik A. Özel Yetenekli Çocukların Problem Çözme Becerilerinin Yordayıcıları: Aile İlişkileri ve Mizah. INUJFE. 2023;24:1490–1507.

MLA

Canpolat, Sevilay, et al. “Özel Yetenekli Çocukların Problem Çözme Becerilerinin Yordayıcıları: Aile İlişkileri Ve Mizah”. İnönü University Journal of the Faculty of Education, vol. 24, no. 2, Sept. 2023, pp. 1490-07, doi:10.17679/inuefd.1311886.

Vancouver

1.Sevilay Canpolat, Oğuzhan Güler, Murat Ökcü, Ayça Köksal Konik. Özel Yetenekli Çocukların Problem Çözme Becerilerinin Yordayıcıları: Aile İlişkileri ve Mizah. INUJFE. 2023 Sep. 1;24(2):1490-507. doi:10.17679/inuefd.1311886

Cited By

Öğretmenlerin Empatik ve Sosyal Özyeterlikleri ile Eğitimde Mizahın Kullanımına Yönelik Tutumlarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17556/erziefd.1576538

The Relationship Between Problem-Solving Skills and Humor-Based Coping Strategies in Young Football Players

Türkiye Spor Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.32706/tusbid.1793432

Özel Yetenekli Çocukların Problem Çözme Becerilerinin Yordayıcıları: Aile İlişkileri ve Mizah

Abstract

Keywords

Predictors of Problem-Solving Skills of Gifted Children: Family Relationships and Humor

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

Öğretmenlerin Empatik ve Sosyal Özyeterlikleri ile Eğitimde Mizahın Kullanımına Yönelik Tutumlarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

The Relationship Between Problem-Solving Skills and Humor-Based Coping Strategies in Young Football Players