Okul Öncesi Öğretmenlerinin ‘‘Zor Çocuk’’ Kavramına İlişkin Metaforik Algıları

In this study, mental images (metaphors) of preschool teachers regarding the concept of "difficult child" were examined. Within the framework of this general purpose; the metaphors that teachers have for this concept, the conceptual categories in which they are grouped according to their common characteristics, and the years of experience of teachers in the profession and the age group they work in were investigated. The study is in a descriptive survey model and was conducted with a qualitative research approach. The participant group of the research consisted of 229 preschool teachers working in public and private educational institutions affiliated with the Ministry of National Education in Istanbul. The data of the research were obtained by using the "Teacher Interview Form". The data were analyzed using the content analysis technique. According to the findings of the study, when the metaphors produced by preschool teachers were evaluated, it was seen that the concept of "difficult child" had a wide variety of meanings in the thoughts of the participants. 134 metaphors produced by preschool teachers for the concept of "difficult child" were gathered in eight conceptual categories. Among these conceptual categories, the category of Child that takes time to solve" was found to be the category with the highest number of metaphors, followed by the categories of "Problem posing child," "Child who can be shaped," and then "Child in need of attention and care." It has been seen that metaphors can be used as an effective research tool in understanding the perceptions of preschool teachers about the concept of "difficult child". Suggestions are presented within the framework of the findings of this study.

Bu araştırmada, okul öncesi öğretmenlerinin “zor çocuk” kavramına ilişkin zihinsel imgeleri (metaforları) incelenmiştir. Bu genel amaç çerçevesinde; öğretmenlerin bu kavrama yönelik sahip oldukları metaforların neler olduğu, bunların ortak özellikleri bakımından hangi kavramsal kategoriler altında gruplandığı, bu kavramsal kategorilerin öğretmenlerin meslekteki deneyim yılları ve çalıştıkları yaş grubu açısından nasıl bir dağılım gösterdiği araştırılmıştır. Çalışma betimsel tarama modelindedir ve nitel araştırma yaklaşımı ile yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcı grubunu, İstanbul’da Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel öğretim kurumlarında görev yapan 229 okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmanın verileri ‘‘Öğretmen Görüşme Formu’’ kullanılarak elde edilmiştir. Veriler içerik analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, okul öncesi öğretmenlerinin ürettikleri metaforlar değerlendirildiğinde katılımcıların zihinlerinde “zor çocuk” kavramının geniş bir anlam çeşitliliğine sahip olduğu görülmüştür. Okul öncesi öğretmenlerinin “zor çocuk” kavramına yönelik ürettikleri 134 metafor, sekiz kavramsal kategoride toplanmıştır. Bu kavramsal kategoriler içerisinde ‘‘Çözülmesi zaman alan çocuk’’ kategorisinin en fazla metafor üretilen kategori olduğu tespit edilirken, bunu ‘‘Problem yaratan çocuk”, ‘‘Şekillendirilebilen çocuk” ve ardından ‘‘İlgi ve bakıma muhtaç olan çocuk’’ kategorileri izlemiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin “zor çocuk” kavramına ilişkin algılarını anlamada metaforların etkin bir araştırma aracı olarak kullanabileceği görülmüştür. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda öneriler geliştirilmiştir.