Research Article

Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Öğretmenlerin Algısı: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Volume: 26 Number: 3 December 30, 2025
EN TR

Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Öğretmenlerin Algısı: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Eğitim teknolojilerinin etkinliğini ve kabulünü anlamak için yapay zekânın eğitimde kullanılmasına ilişkin öğretmenlerin algısını tespit etmek önemlidir. Dolayısıyla öğretmenlerin yapay zekâ destekli araçları nasıl benimsediğini ve bu araçların pedagojik uygulamalara entegrasyonunu değerlendirmeye imkân tanıyacağı beklenmektedir. Bu çalışmada öğretmenlerin, eğitimde yapay zekâ (YZ) kullanımına yönelik algılarını ortaya çıkarmak için güvenilir ve geçerli bir ölçek geliştirmek hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, “Eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik öğretmenlerin algısını tespit etmek için geliştirilecek ölçek geçerli ve güvenilir midir?” sorusuna yanıt aranmıştır. Çalışmada nicel araştırma yaklaşımı desenlerinden biri olan tarama deseni kullanılmıştır. Araştırma, 2024-2025 eğitim öğretim yılı sonunda Kayseri ilinin Melikgazi ilçesinde çeşitli kademelerde aktif olarak görev yapan farklı branşlardan 241 öğretmenle gerçekleştirilmiştir. Alanyazında yer alan ölçek geliştirme basamakları esas alınarak, çalışmaya ait deneme ölçeği oluşturulmuştur. Oluşturulan bu deneme ölçek, uzman görüşleri alınarak revize edilmiş ve daha sonra örneklem grubuna uygulanmıştır. Örneklem büyüklüğünün yeterliliğini belirlemek amacıyla KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) ve Barttlet Küresellik Testi değerlerine bakılmıştır. Deneme ölçek aracılığıyla katılımcılardan toplanan veriler Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi ile çözümlenmiştir. Ölçeğin güvenirliğini belirlemek amacıyla Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısı (0.82), Spearman Brown katsayısı (0.88) ve Guttman Split Half katsayısı (0.88) hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, 17 madde ve dört faktörden oluşan öğretmenlerin yapay zekâ destekli eğitim teknolojilerine yönelik algılarını değerlendirmede kullanılabilecek, geçerli ve güvenilir bir ölçek elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Yapay zekâ , Algı , Ölçek geliştirme

References

  1. Abdelaal, N. M. and Al Sawi, I. (2024). Perceptions, Challenges, and Prospects: University Professors' Use of Artificial Intelligence in Education. Australian Journal of Applied Linguistics, 7(1), n1. ) https://doi.org/10.29140/ajal.v7n1.1309
  2. Akgün, S. and Green how, C. (2022) Artificial Intelligence in Education: Addressing Ethical Challenges in K-12 Settings, AI and Ethics, 2(3), 431–440. https://doi.org/10.1007/s43681-021-00096-7
  3. Akkaya, B., Özkan, A. ve Özkan, H. (2021). Yapay Zekâ Kaygı (YZK) Ölçeği: Türkçeye Uyarlama, geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Alanya Akademik Bakış, 5(2), 1125-1146. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.833668
  4. Arkonaç, S. A. (1998). Psikoloji: Zihin Süreçleri Bilimi, Alfa Yayınları, 2. Baskı, 510 s.
  5. Balcı, A. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Pegem Atıf İndeksi, 001-398.
  6. Bayındır, E. (2023). Eğitim alanında yapılan yapay zekâ çalışmalarının sosyal ağ analizi ile incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Bahçeşehir Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
  7. Bentler, P. M. and Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88(3), 588–606.
  8. Biber, D. and Conrad, S. (2019). Corpus linguistics and linguistic theory. Cambridge University Press.
  9. Bryk, A. S. and Gomez, M. (2007). Reinventing a research and development capacity for educational improvement. Yearbook of the national society for the study of education, 106(2), 73-93.
  10. Büyük, U. ve Çetingüney, H. (2025). Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Öğretmenlerin Öz Yeterlik İnancı: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 1422-1445. https://doi.org/10.51460/baebd.1602705
APA
Çetingüney, H., & Büyük, U. (2025). Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Öğretmenlerin Algısı: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 26(3), 2163-2210. https://doi.org/10.17679/inuefd.1602786
AMA
1.Çetingüney H, Büyük U. Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Öğretmenlerin Algısı: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. INUJFE. 2025;26(3):2163-2210. doi:10.17679/inuefd.1602786
Chicago
Çetingüney, Hanife, and Uğur Büyük. 2025. “Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Öğretmenlerin Algısı: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 26 (3): 2163-2210. https://doi.org/10.17679/inuefd.1602786.
EndNote
Çetingüney H, Büyük U (December 1, 2025) Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Öğretmenlerin Algısı: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İnönü University Journal of the Faculty of Education 26 3 2163–2210.
IEEE
[1]H. Çetingüney and U. Büyük, “Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Öğretmenlerin Algısı: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, INUJFE, vol. 26, no. 3, pp. 2163–2210, Dec. 2025, doi: 10.17679/inuefd.1602786.
ISNAD
Çetingüney, Hanife - Büyük, Uğur. “Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Öğretmenlerin Algısı: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 26/3 (December 1, 2025): 2163-2210. https://doi.org/10.17679/inuefd.1602786.
JAMA
1.Çetingüney H, Büyük U. Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Öğretmenlerin Algısı: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. INUJFE. 2025;26:2163–2210.
MLA
Çetingüney, Hanife, and Uğur Büyük. “Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Öğretmenlerin Algısı: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. İnönü University Journal of the Faculty of Education, vol. 26, no. 3, Dec. 2025, pp. 2163-10, doi:10.17679/inuefd.1602786.
Vancouver
1.Hanife Çetingüney, Uğur Büyük. Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Öğretmenlerin Algısı: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. INUJFE. 2025 Dec. 1;26(3):2163-210. doi:10.17679/inuefd.1602786