VELÂYETİN DEĞİŞTİRİLMESİ

Custody is a type of legal representation. The issue of who will have the right of custody may vary according to different possibilities. However, the right of custody, as a rule, belongs to both parents who are married to each other. One of the most important issues that arise, especially in case of divorce, is determination of who will have custody. Once this is determined, new substantial change in circumstances may occur. For example, mother or father may marry someone else, move to another place, die, or fail to fulfill personal relationship arrangement. In such a case, judge has authority to adapt to changing conditions in terms of child custody, personal relationship and child support within the scope of divorce provision. Thus, it is possible to change the person who has custody. Judge may decide on it at request or ex officio. In order to change custody, a new phenomenon that has arisen must necessitate it. More importantly, best interests of child must necessitate it. This is because main criterion for such a request is the best interests of the child. This approach is also compatible with the principle of priority of the best interests of the child.

Velâyet, bir kanunî temsilcilik türüdür. Velâyet hakkının kime ait olacağı hususu farklı ihtimallere göre değişiklik gösterebilir. Ama, velâyet hakkı kural olarak birbiriyle evli ana ve babaya aittir. Buna ilişkin özellikle boşanma halinde ortaya çıkan en önemli meselelerden biri, velâyetin kime ait olacağının belirlenmesidir. Bu belirlendikten sonra ise yeni olgular meydana gelebilir. Meselâ, ana veya baba başkasıyla evlenebilir, başka bir yere gidebilir, ölebilir veya kişisel ilişki düzenlemesini yerine getirmeyebilir. İşte, böyle bir durumda hâkim boşanma hükmü kapsamında çocukla ilgili olarak velâyet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası bakımından değişen şartlara uydurma yetkisine sahiptir. Böylece, velâyetin kendisine bırakıldığı kimsenin değiştirilmesi mümkündür. Bu, ana ve babadan birinin istemi üzerine gerçekleşebileceği gibi, hâkim de kendiliğinden velâyetin değiştirilmesine karar verebilir. Velâyetin değiştirilmesi için ortaya çıkan yeni bir olgunun bunu zorunlu kılması şarttır. Ama, daha önemlisi çocuğun üstün menfaatinin bunu gerekli kılmasıdır. Çünkü, böyle bir istem bakımından esas belirleyici olan ölçüt çocuğun üstün menfaatidir. Bu yaklaşım, çocuğun menfaatinin önceliği ilkesiyle de uyumludur.