ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİNDE BORÇLUYA AİT OLAN ARSA TAHSİS HAKKININ HACZİ VE PARAYA ÇEVRİLMESİ

According to the Law No. 4562 on Organised Industrial Zones, land is first allocated to those who want to operate in these zones, and then the title deed is transferred upon completion of the construction on the land and fulfilment of other responsibilities specified in the legislation. The right to allocate land is not a right in rem directly related to the ownership of immovable property, but a personal right. For this reason, the provisions regulated in the Enforcement and Bankruptcy Law regarding the seizure and sale of movables are applicable in the seizure and monetisation of this right belonging to the debtor. In this sense, it is possible to convert the confiscated land allocation right into money through auction (Article 114 of the EBL), through bargaining (Article 119 of the EBL) or through consensual sale in accordance with Article 111/a of the EBL. Whichever method of sale is preferred, it is obligatory for the land allocation right purchasers to certify that they may have the qualification of participant in the relevant organised industrial zone and to obtain the opinion of conformity from the relevant organised industrial zone directorate in order to be able to operate. In this study, the procedures and principles regarding the seizure and monetisation of the land allocation right belonging to the debtor in the organised industrial zones operating in our country in accordance with the provisions of the Enforcement and Bankruptcy Law have been tried to be explained. Firstly, the concept of land allocation right and its legal nature are discussed, and then the seizure of the land allocation right is discussed. Finally, the methods to be followed in the monetisation of the seized land allocation right are stated together with the important issues.

4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu’na göre bu bölgelerde faaliyette bulunmak isteyen kişilere öncelikle arsa tahsis edilmekte daha sonra arsa üzerinde inşaatın tamamlanması ve mevzuatta belirlenmiş başkaca sorumlulukların yerine getirilmesi ile tapu devri gerçekleştirilmektedir. Arsa tahsis hakkı, doğrudan taşınmazın mülkiyetine ilişkin ayni bir hak değil, şahsi bir haktır. Bu nedenle borçluya ait bu hakkın haczi ve paraya çevrilmesinde İcra ve İflas Kanun’unda taşınırların haczi ve satışına ilişkin düzenlenen hükümlerin uygulanması söz konusudur. Bu manada mahcuz arsa tahsis hakkının açık artırma yoluyla (İİK m.114), pazarlık yoluyla (İİK m.119) veya İİK m.111/a hükmü uyarınca rızaen satışı suretiyle paraya çevrilmesi mümkündür. Satışa ilişkin hangi yöntem tercih edilirse edilsin arsa tahsis hakkı alıcılarının ilgili organize sanayi bölgesinde katılımcı vasfına sahip olabileceklerini belgelendirmeleri ve faaliyette bulunabilmeleri için ilgili organize sanayi bölge müdürlüğünden uygunluk görüşünü almaları zorunludur. Bu çalışmada, ülkemizde faaliyet gösteren organize sanayi bölgelerinde borçluya ait bulunan arsa tahsis hakkının İcra ve İflas Kanunu hükümleri uyarınca haczi ve paraya çevrilmesine ilişkin usul ve esaslar açıklanmaya çalışılmıştır. Öncelikle arsa tahsis hakkı kavramı ve hukuki niteliği ele alınmış sonrasında arsa tahsis hakkının haczi konusuna değinilmiştir. Son olarak ise haczedilen arsa tahsis hakkının paraya çevrilmesinde izlenecek yöntemler önem arz eden hususlarla birlikte belirtilmiştir.