THE MYTH OF 1215: MAGNA CARTA AS A HUMAN RIGHTS DOCUMENT

Yıl 2025, Cilt: 16 Sayı: 1, 111 - 125, 30.06.2025

Cemre Belçim Gölbaşı Uçar

https://doi.org/10.21492/inuhfd.1567906

Öz

Magna Carta, a document adopted in the 13th century England, usually represents the starting point in the history of human rights. The general belief prevails that this document has a separate and special meaning from other examples that have been accepted to that day. The aim of this research is to examine the legal nature of Magna Carta and to reveal its connection with the current understanding of human rights. It is aimed to determine the historical background of the document and the purpose for which it was made by examining it on the axis of the concepts of state theory. For this reason, the research firstly focused on the historical process leading to the adoption of Magna Carta. The administrations of King John, who accepted Magna Carta, and the Kings before him have been examined. Then the type, sides and content of the document were revealed. It has been examined which type Magna Carta represents as a legal document, the social positions of the kings and barons as parties, and what issues are included in its content. In this sense, especially the original text of Magna Carta, which contains changes and the Coronation Charter of Henry I and other historical and legal primary sources, as well as secondary and literary works have also been used.

Anahtar Kelimeler

Magna Carta , Human Rights Document , The Aristocratic Class , Judgement of the Twenty-Five

1215 SÖYLENCESİ: BİR İNSAN HAKLARI BELGESİ OLARAK MAGNA CARTA

Öz

13. yüzyıl İngiltere’sinde kabul edilen bir belge olan Magna Carta, insan hakları tarihinde genellikle başlangıç noktasını temsil eder. Bu belgenin, o güne kadar kabul edilmiş diğer örneklerinden ayrı ve özel bir anlamı olduğu inancı hakimdir. Araştırmanın amacı Magna Carta’nın hukuki niteliğini inceleyerek günümüzdeki insan hakları anlayışı ile bağlantısını ortaya koymaktır. Belgenin tarihsel arka planı ve devlet teorisi kavramları ekseninde incelenerek ne amaçla yapıldığının tespit edilmesi hedeflenmektedir. Bu nedenle araştırmada öncelikle Magna Carta’nın kabul edilmesine giden tarihsel sürece yer verilmiştir. Magna Carta’yı kabul eden kral John ve öncesindeki kralların yönetimleri incelenmiştir. Ardından belgenin türü, tarafları ve içeriği ortaya konulmuştur. Magna Carta’nın hukuki bir belge olarak hangi türü temsil ettiği, tarafları olarak kral ve baronların toplumsal konumları ve içeriğinde hangi konulara yer verildiği incelenmiştir. Araştırmada yöntem olarak nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Bu anlamda başta değişiklikler içeren Magna Carta’nın orijinal metni ve ona esin kaynağı olan I. Henry’nin taç giyme töreni belgesi olmak üzere; tarihi ve hukuki birincil kaynaklar ile ikincil kaynaklardan ve edebi eserlerden de yararlanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Magna Carta , İnsan Hakları Belgesi , Aristokrat Sınıfı , 25'lerin Yargılaması Usulü

Kaynakça

• AĞAOĞULLARI, Mehmet Ali/KÖKER, Levent: İmparatorluktan Tanrı Devletine, İmge Kitabevi, Ankara 2020.
• AITKEN, Robert/AITKEN, Marilyn: “Magna Carta”, Litigation, 35(3), 2009, s.59-62.
• AKAD, Mehmet/VURAL DİNÇKOL, Bihterin/BULUT, Nihat: Genel Kamu Hukuku, Der Yayınları, İstanbul 2023.
• ALGAN, Bülent: İnsan Hakları: Kavramsal ve Kuramsal Çerçeve, Adalet Yayınevi, Ankara 2023.
• AMBLER, S. T.: “The Church and Magna Carta in the Thirteenth Century”, in Goldman, Lawrence (ed.), Magna Carta: History, Context and Influence, University of London Press, London 2018, s.41-50.
• ARISTOTELES: Politika, Çev. Furkan Akderin, Say Yayınları, İstanbul 2022.
• BALDWIN, John: “Master Stephen Langton, Future Archbishop of Canterbury: The Paris Schools and Magna Carta”, The English Historical Review, 123(503), 2008, s.811-846.
• BEDE: A History of the English Church and People, Penguin Books, Edinburgh 1964.
• BLACK, Jeremy: İngiltere Tarihi, Çev. Aytaç Yıldız, Doğu Batı Yayınları, Ankara 2020.
• BLOCH, Marc: Feodal Toplum, Çev. Mehmet Ali Kılıçbay, Doğu Batı Yayınları, Ankara 2021.
• BREAY, Claire: Magna Carta: Manuscripts and Myths, The British Library, London 2010.
• CAESAR, Gaius Iulius: Notlar: Galya Savaşı Üzerine, Çev. Samet Özgüler, Doğu Batı Yayınları, Ankara 2022.
• CARPENTER, David A.: “Archbishop Langton and Magna Carta: His Contribution, His Doubts and His Hypocrisy”, The English Historical Review, 126(522), 2011, s.1041-1065.
• COMPTON, Thomas K.: “The Murderers of Thomas Becket”, The Historian, 35(2), 1973, s.238-255.
• CORFE, Tom: Archbishop Thomas and King Henry II, Cambridge University Press, Cambridge 1975.
• COSS, Peter: “Knights, Esquires and the Origins of Social Gradation in England”, Transactions of the Royal Historical Society, 5(1995), 1995, s.155-178.
• DEVINE, Donald J.: The Enduring Tension Capitalism and the Moral Order, Encounter Books, New York 2021. Dictionary: “Homage”, https://www.dictionary.com/browse/homage, (Erişim: 15.10.2024).
• DONALD, James: Chambers’s Etymological Dictionary of the English Language, W. and R. Chambers, Edinburgh 1874.
• EMERSON, Oliver Farrer: The History of English Language, Macmillan & Co. Ltd., New York 1910.
• ERÖZDEN, Ozan, Nasyonalizm (Ulusçuluk), BDS Yayınları, İstanbul 1996.
• FLEMING, Robin: Britain After Rome: The Fall and Rise 400-1070, Penguin Books, London 2011.
• GARNETT, George: “Sir Edward Coke’s Resurrection of Magna Carta”, in Goldman, Lawrence (ed.), Magna Carta: History, Context And Influence, University of London Press, London 2018, s.51-60.
• GREEN, Judith: “King Henry I and Northern England”, Transactions of the Royal Historical Society”, 17(2007), 2007, s.35-55.
• HIBBERT, Christopher: Çağdaş İngiliz Krallığı, Staples Printers Ltd, St Albans 1971.
• Historic UK: “Archbishops of Canterbury”, https://www.historic-uk.com/HistoryUK/HistoryofEngland/Archbishops-of-Canterbury/, (Erişim: 15.10.2024).
• Historic UK: “Robin Hood”, https://İngiltere.historic-uk.com/HistoryUK/HistoryofEngland/Robin-Hood/, (Erişim: 15.10.2024).
• HOLT, James Clarke: Magna Carta, Cambridge University Press, Cambridge 1965.
• HOLT, James Clarke: “The Making of Magna Carta”, The English Historical Review, 72(284), 1957, s.401-422.
• İstanbul Barosu: “Magna Carta Libertatum”, https://www.istanbulbarosu.org.tr/files/docs/magna2017-2.pdf, (Erişim: 15.10.2024).
• JENKINS, Simon: İngiltere’nin Kısa Tarihi, Çev. Uygur Kocabaşoğlu, İletişim Yayınları, İstanbul 2020.
• JONES, Dan: Magna Carta The Birth of Liberty, Viking Yayınları, New York 2015.
• KARAİMAMOĞLU, Tolgahan: “Norman Fethi’nden Magna Carta’ya: İngiltere’de Kralların Ölümlerinin Siyasi Sonuçları”, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 2022, s.113-124.
• LOUGLIN, Martin: Kamu Hukukunun Temelleri, Çev. Dilşad Çiğdem Sever/Kıvılcım Turanlı, Dipnot Yayınları, Ankara 2017.
• LYON, Ann: Constitutional History of the United Kingdom, Cavendish Yayınları, Londra 2003.
• MCILWAIN, Charles Howard: Constitutionalism Ancient and Modern, Cornell University Press, New York 1947.
• MCILWAIN, Charles Howard: “Magna Carta and Common Law”, in Malden, Henry Elliot (ed.), Magna Carta Commemoration Essays, Royal Historical Society, London 1917.
• Merriam-Webster Dictionary: “Homage”, https://www.merriam-webster.com/dictionary/homage#dictionary-entry-1, (Erişim: 15.10.2024).
• MOOERS, Stephanie L.: “A Reevaluation of Royal Justice under Henry I of England”, The American Historical Review, 93(2), 1988, s.340-358.
• MUSSON, Anthony: Medieval Law in Context The Growth of Legal Consciousness from Magna Carta to the Peasants’ Revolt, Manchester University Press, Manchester 2001.
• NEDERMAN, Cary J.: “The Liberty of the Church and the Road to Runnymede: John of Salisbury and the Intellectual Foundations of the Magna Carta”, PS: Political Science and Politics, 43(3), 2010, s.456-461.
• Nobility Titles: “Aristocratic Titles of Medieval Europe (Part 1)”, https://nobilitytitles.net/aristocratic-titles-of-medieval-europe-part-1/, (Erişim: 15.10.2024)
• Nobility Titles: “Aristocratic Titles of Medieval Europe (Part 2)”, https://nobilitytitles.net/aristocratic-titles-of-medieval-europe-part-2/, (Erişim: 15.10.2024).
• NORGATE, Kate: Richard the Lion Heart, Macmillan and Co., London 1924.
• OKANDAN, Recai G.: Devletin Menşei, Kenan Matbaası, İstanbul 1945.
• RADIN, Max: “The Myth of Magna Carta”, Harvard Law Review, 60(7), 1947, s.1060-1091.
• REYNOLDS, Susan: “Magna Carta in its European Context”, History, 1(5), 2016, s.659-670.
• RUSSELL, Josiah Cox: “London and Thirteenth Century Anti-Royal Methods”, The Southwestern Social Science Quarterly, 12(2), 1931, s.156-167.
• SALİHPAŞAOĞLU, Yaşar: Din ve Devlet Arasındaki İktidar Mücadelesi: Avrupa Örneği, Adalet Yayınevi, Ankara 2021.
• SALZMAN, Louis Francis: Henry II, Constable and Company, London 1917.
• SARTORI, Giovanni: Karşılaştırmalı Anayasa Mühendisliği Yapılar, Özendiriciler ve Sonuçlar Üzerine Bir İnceleme, Çev. Ergun Özbudun, Yetki Yayınları, Ankara 1997.
• SCULLY, Robert E.: “The Unmaking of a Saint: Thomas Becket and the English Reformation”, The Catholic Historical Review, 86(4), 2000, s.579-602.
• SENCER, Muzaffer: “İnsan Hakları Açısından İngiliz Devrimi”, Amme İdaresi Dergisi, 23(2), 1990, s.3-21.
• SHAKESPEARE, William: Kral John’un Yaşamı ve Ölümü, Çev. Hamit Çalışkan, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2023.
• SIEGAN, Bernard H.: Property Rights From Magna Carta to the Fourteenth Amendment, Transaction Publishers, New Brunswick 2001.
• SMITH, Goldwin: A Constitutional and Legal History of England, Dorset Press, New York 1990.
• SNOOK, Ben: The Anglo-Saxon Chancery: The History, Language and Production of Anglo-Saxon Charters from Alfred to Edgar, The Boydell Press, Suffolk 2015.
• SOYSAL, Mümtaz: Anayasaya Giriş, İmge Kitabevi, Ankara 2011.
• STARKEY, David: Magna Carta: True Story Behind the Charter, Hodder & Stoughton, London 2016.
• STOEL, Caroline B./CLARKE, Ann B.: Magna Carta Liberty Under the Law, Magna Carta in Amerika ve Graphic Arts Center ortak yayını, Portland 1986.
• TESHCKE, Benno: 1648 Söylencesi Sınıf, Jeopolitik ve Modern Uluslararası İlişkilerin Kuruluşu, Can Sanat Yayınları, İstanbul 2017.
• The British Academy: “Anglo-Saxon Charters”, https://www.thebritishacademy.ac.uk/projects/academy-research-projects-anglo-saxon-charters/, (Erişim: 15.10.2024).
• The History of England: “The Charter of Liberties of Henry I, 1100”, https://thehistoryofengland.co.uk/resource/the-charter-of-liberties-of-henry-i/, (Erişim: 15.10.2024).
• Time Travel Britain: “The History of the Archbishop of Canterbury”, https://www.timetravel-britain.com/articles/history/archbishop.shtml, (Erişim: 15.10.2024).
• TURNER, Ralph V.: “King John’s Concept of Royal Authority”, History of Political Thought, 17(2), 1996, s.157-178.
• Türkiye Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanlığı: “Birleşik Krallık’ın Siyasi Görünümü”, https://www.mfa.gov.tr/ingiltere-siyasi-gorunumu.tr.mfa, (Erişim: 15.10.2024).
• VINCENT, Nicholas: “Magna Carta: from King John to Western Liberty”, in Goldman, Lawrence (ed.), Magna Carta: History, Context and Influence, University of London Press, London 2018, s.25-40.