Araştırma Makalesi

GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA ÖNLEMLERİ İLE ÇEKİŞMESİZ YARGININ KESİŞME ALANI: TEREKENİN TESPİTİ VE KORUMA ALTINA ALINMASI

Cilt: 16 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA ÖNLEMLERİ İLE ÇEKİŞMESİZ YARGININ KESİŞME ALANI: TEREKENİN TESPİTİ VE KORUMA ALTINA ALINMASI

Öz

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.382/2’de çeşitli alanlardan çekişmesiz yargı işlerine ilişkin bir liste verilmiştir. Bu listede yer alan bazı çekişmesiz yargı işleri, HMK’dan önceki tarihli başka kanunlarda da düzenleme konusu olmuş işlerdir. Bu durum ise ilgili kurumların hukuki niteliği hakkında tartışmalara yol açmıştır. Konuya dair örneklerden biri Türk Medeni Kanunu m.589’da temel düzenlemesini bulan “terekenin tespiti ve korunması” kurumudur. Terekenin tespiti ve korunması, re’sen harekete geçme ilkesi, uyuşmazlığın yokluğu ölçütü ve önleyici etki sebebiyle bir çekişmesiz yargı işidir. HMK’nın çekişmesiz yargı işi hükümleri yanı sıra önleyici etki dolayısıyla geçici hukuki korumalarla gösterdiği benzerlik sebebiyle bu kuruma ilişkin kuralların kıyasen uygulanması da mümkündür.

Anahtar Kelimeler

çekişmesiz yargı, ihtiyati tedbir, terekenin tespiti, terekenin korunması, kıyas.

Kaynakça

  1. ACAR, Tuna: Türk ve Mukayeseli Medenî Yargılama Hukuku Açısından Ara Karar, Yetkin, Ankara 2022.
  2. AKİL, Cenk: “Medeni Yargılama Hukukunda Mahkemelerce Yapılan Delil Tespiti”, AÜHFD, 58(1), 2009, s.1-62.
  3. AKİL, Cenk: “Vesayete İlişkin Olanlar Dışında Türk Medeni Kanunu’nda Yer Alan Çekişmesiz Yargı İşleri”, AÜHFD, 62(4), 2013, s.923-969.
  4. AKKAN, Mine: “Yargı”, in Pekcanıtez, Hakan/Özekes, Muhammet/Akkan, Mine/Taş Korkmaz, Hülya (ed.), Pekcanıtez Usul Medenî Usûl Hukuku Cilt I, 15. Baskı, On İki Levha, İstanbul 2017.
  5. AKYOL ASLAN, Leyla: Medeni Usul Hukukunda Delil Tespiti, Yetkin, Ankara 2011.
  6. ALANGOYA, Yavuz/DEREN-YILDIRIM, Nevhis/YILDIRIM, Kamil: Medenî Usul Hukuku Esasları, 8. Baskı, Beta, İstanbul 2011.
  7. ANTALYA, O. Gökhan/SAĞLAM, İpek: Miras Hukuku Cilt III, 5. Baskı, Seçkin, 2021.
  8. ARAS, Aslı: Çekişmesiz Yargıda Yargılama Usulü, Yetkin, Ankara 2017.
  9. ARSLAN, Ramazan/YILMAZ, Ejder/TAŞPINAR AYVAZ, Sema/HANAĞASI, Emel: Medenî Usul Hukuku, 10. Baskı, Yetkin, Ankara 2024.
  10. ARSLANDOĞAN, Birce: Medenî Yargılama Hukukunda Delil Tespiti, Oniki Levha, İstanbul 2020.

Kaynak Göster

APA
Aydemir, D. (2025). GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA ÖNLEMLERİ İLE ÇEKİŞMESİZ YARGININ KESİŞME ALANI: TEREKENİN TESPİTİ VE KORUMA ALTINA ALINMASI. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(1), 221-233. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1654915
AMA
1.Aydemir D. GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA ÖNLEMLERİ İLE ÇEKİŞMESİZ YARGININ KESİŞME ALANI: TEREKENİN TESPİTİ VE KORUMA ALTINA ALINMASI. İnÜHFD. 2025;16(1):221-233. doi:10.21492/inuhfd.1654915
Chicago
Aydemir, Dilek. 2025. “GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA ÖNLEMLERİ İLE ÇEKİŞMESİZ YARGININ KESİŞME ALANI: TEREKENİN TESPİTİ VE KORUMA ALTINA ALINMASI”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 16 (1): 221-33. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1654915.
EndNote
Aydemir D (01 Haziran 2025) GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA ÖNLEMLERİ İLE ÇEKİŞMESİZ YARGININ KESİŞME ALANI: TEREKENİN TESPİTİ VE KORUMA ALTINA ALINMASI. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 16 1 221–233.
IEEE
[1]D. Aydemir, “GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA ÖNLEMLERİ İLE ÇEKİŞMESİZ YARGININ KESİŞME ALANI: TEREKENİN TESPİTİ VE KORUMA ALTINA ALINMASI”, İnÜHFD, c. 16, sy 1, ss. 221–233, Haz. 2025, doi: 10.21492/inuhfd.1654915.
ISNAD
Aydemir, Dilek. “GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA ÖNLEMLERİ İLE ÇEKİŞMESİZ YARGININ KESİŞME ALANI: TEREKENİN TESPİTİ VE KORUMA ALTINA ALINMASI”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 16/1 (01 Haziran 2025): 221-233. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1654915.
JAMA
1.Aydemir D. GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA ÖNLEMLERİ İLE ÇEKİŞMESİZ YARGININ KESİŞME ALANI: TEREKENİN TESPİTİ VE KORUMA ALTINA ALINMASI. İnÜHFD. 2025;16:221–233.
MLA
Aydemir, Dilek. “GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA ÖNLEMLERİ İLE ÇEKİŞMESİZ YARGININ KESİŞME ALANI: TEREKENİN TESPİTİ VE KORUMA ALTINA ALINMASI”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 16, sy 1, Haziran 2025, ss. 221-33, doi:10.21492/inuhfd.1654915.
Vancouver
1.Dilek Aydemir. GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA ÖNLEMLERİ İLE ÇEKİŞMESİZ YARGININ KESİŞME ALANI: TEREKENİN TESPİTİ VE KORUMA ALTINA ALINMASI. İnÜHFD. 01 Haziran 2025;16(1):221-33. doi:10.21492/inuhfd.1654915