İNTERNET ALAN ADI (DOMAIN) UYUŞMAZLIK ÇÖZÜMÜ: AVUSTRALYA VE HOLLANDA REGÜLASYONLARI

İnternetin sivil kullanıma açıldığı dönem, IP adreslerinin günlük kullanım için zor olması nedeniyle İnternet Alan Adları Sistemi (DNS) geliştirilmiştir. Son kullanıcılar için hatırlanabilir kelimelerden oluşan internet alan adları özellikle günümüzde marka ve diğer tanıtıcı işaret sahipleri için elzem bir unsurdur. Bununla birlikte marka ve diğer tanıtıcı ad ve işaretlerin internet ortamındaki karşılığı haline gelen alan adları beraberinde bu hukuki kavramlarla önemli sayıda uyuşmazlığı da getirmiştir. Özellikle marka hakkının ülkesel korumaya sahip olması ve pek çok farklı mal ve hizmet grubunda tescil edilebilmesine karşın, markada yer alan ifadeden oluşan alan adının teknik yapısı gereği küresel çapta tekil olması uyuşmazlığın başlıca sebebi olarak yer almıştır. Bununla birlikte, internet alan adlarının konusunu oluşturduğu uyuşmazlıklar hakkında verilen yerel mahkeme kararlarının internet ortamında icra edilebilir olmaması, internetin ruhuna uygun, hızlı ve etkin çözümler üretememesi alan adı otoriteleri için önemli bir sorun haline gelmiştir. İşte bu gerekçelerle ilk olarak internet alan adlarının uluslararası otoritesi olan İnternet Tahsisli Adlar ve Sayılar Kurumu (ICANN) tarafından 2000 yılında alan adlarına özgü uyuşmazlık çözüm mekanizması regüle edilmiştir. Bu regülasyonu, söz konusu regülasyonda yer alan hükümlerin esas alındığı ülke otoritesi düzenlemeleri takip etmiştir. Çalışma kapsamında yerel mevzuatlarında ICANN regülasyonlarına benzer birer alan adlarına özgü uyuşmazlık çözüm mekanizması düzenlemesine sahip Avustralya ve Hollanda örneklerinin regülasyon ve içtihat gelişiminin incelenmesi amaçlanmış ve bu regülasyonlardaki farklılıklarının ve bu farklılıkların etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda Türkiye için bir ihtiyari arabuluculuk sürecinin yürütülmesinin düşünülebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

The time that internet was opened to civilian use, the Internet Domain Name System (DNS), developed in response to the need that arose from the difficulties created by numeric IP addresses for everyday use. Through the domain name system, consisting of memorable words for end users and corresponding to numerical IP addresses have become an indispensable element today, particularly for brand and other identifying sign holders. However, there were a significant number of disputes related to legal concepts considering domain names, which have become the online counterparts of trademarks and other identifying names and signs as a technical concept. In particular, while trademark rights have territorial protection and can be registered in many different classes of goods and services, the fact that domain names composed of the expression in a trademark are globally unique due to their technical structure has been the main source of conflict. Moreover, domain name authorities had another problems such as the inability to enforce local court decisions over internet domain names, and the failure to provide fast and effective solutions in line with the nature of the internet. For these reasons, ICANN regulated a domain name-specific dispute resolution mechanism for the first time in 2000. This regulation was subsequently followed by national authority regulations. This study aims to analyse the development of regulation and jurisprudence in the examples of Australia and the Netherlands—both of which have established local dispute resolution mechanisms for domain names similar to the ICANN regulations—and discuss the differences in these regulations and the impacts of those differences. Considering the dispute resolution process of Netherlands, this research proposes that an optional mediation process for domain name dispute resolution systems in Türkiye could be considered.