Araştırma Makalesi

ULUSLARARASI HUKUK KOMİSYONUNUN 2022 TASLAK İLKELERİ KAPSAMINDA SİLAHLI ÇATIŞMA SIRASINDA ÇEVRENİN KORUNMASI

Cilt: 16 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

ULUSLARARASI HUKUK KOMİSYONUNUN 2022 TASLAK İLKELERİ KAPSAMINDA SİLAHLI ÇATIŞMA SIRASINDA ÇEVRENİN KORUNMASI

Öz

Silahlı çatışmalar esnasında çevreye ciddi zararlar verilebilmektedir. Bazen bu zararlar kasıtlı verilirken bazen de dolaylı olarak çevre zarar görebilmektedir. Çevrenin silahlı çatışmalarda korunmasına yönelik ilk düzenlemeler 1949 Cenevre Sözleşmelerine 1977 Ek Protokol I ve 1976 Çevre Değiştirme Tekniklerinin Askeri veya Düşmanca Kullanımının Yasaklanması Sözleşmesi kapsamında yapılmıştır. Bu düzenlemelerde yer alan hükümlerle birlikte, çevre silahlı çatışmalar esnasında doğrudan koruma altına alınmıştır. Bu düzenlemeler dışında kalan hükümler ise, dolaylı olarak çevreye silahlı çatışmalar esnasında koruma sağlar. Uluslararası hukuk Komisyonu silahlı çatışmalar sırasında çevrenin korunmasını sağlamak ve güçlendirmek amacıyla yetmiş üçüncü oturumunda ve ikinci okumada silahlı çatışmalarda çevrenin korunmasına ilişkin taslak ilkeleri ve şerhleri kabul ederek çevrenin silahlı çatışmalarda korunmasına yönelik detaylı ve kapsamlı bir düzenlemeyi kabul etmiştir. Bu çalışmada Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun 2022 Taslak İlkeleri çerçevesinde silahlı çatışma sırasında çevrenin korunması detaylı bir şekilde ele alınmaktadır. Bu bağlamda çalışmada 2022 Taslak İlkeleri ile mevcut silahlı çatışmalar hukuku kapsamındaki hükümlerle birlikte değerlendirme yapılmaktadır. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır: genel olarak taslak ilkeler ile 2022 Taslak İlkeler çerçevesinde silahlı çatışmalar esnasında çevrenin korunması.

Anahtar Kelimeler

Uluslararası Hukuk Komisyonu, 2022 Taslak İlkeler, Silahlı Çatışmalar Hukuku, Çevre, Çevrenin Korunması.

Kaynakça

  1. ACER, Yücel / KAYA, İbrahim: Uluslararası Hukuk Temel Ders Kitabı-İngilizce Özetli, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2022.
  2. AKPOGHOME, Theresa Uzoamaka / WORLUH-OKOLIE, Nkechinyere Huomachi: “Protection of the Environment under International Humanitarian Law Regime: Challenges and Way Forward”, Journal of Environmental Law & Policy, 4 (2), 2024, s. 47-70.
  3. AKSAR, Yusuf: Teoride ve Uygulamada Uluslararası Hukuk I, Genişletilmiş ve Güncellenmiş 7. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2023.
  4. AKSAR, Yusuf: Teoride ve Uygulamada Uluslararası Hukuk II, Genişletilmiş ve Güncellenmiş 7. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2023.
  5. ALBAYRAK, Gökhan: “İnsancıl Hukukun Temel İlkeleri ve Bu İlkelerin Tarihsel Gelişim Safhaları” in TAŞDEMİR, Fatma/ALBAYRAK, Gökhan / ÖZER, Adem, (ed.), Uluslararası İnsancıl Hukuk-Kavramlar, İlkeler ve Yeni Gelişmeler, Adalet Yayınevi, Ankara 2018.
  6. ASADOV, Jeyhun / SAFARLI, Gultakin: “A Legal Battlefield: the Application of Draft Principles Adopted by International Law Commission and the Protection of Environment during Armed Conflicts”, Baku State Unıversıty Law Review, 10(2), 2024, s. 153-173.
  7. ATA DAĞISTANLI, Esra: Uluslararası Hukukta Çevresel Zararlardan Dolayı Devletin Sorumluluğu, Adalet, Ankara 2024.
  8. BAŞOĞLU, Başak: Çevre Zararlarından Doğan Hukuki Sorumluluk, Vedat Kitapçılık, İstanbul 2016.
  9. BODANSKY, Daniel: The Art and Craft of International Environmental Law, Harvard University Press, Massachusetts 2010.
  10. BOTHE, Michael/ BRUCH, Carl/ DIAMOND, Jordan/ JENSEN, David: “International Law Protecting the Environment during Armed Conflict: Gaps and Opportunities”, International Review of the Red Cross, 92(879), 2010, s. 569- 592.

Kaynak Göster

APA
Çakan, S. (2025). ULUSLARARASI HUKUK KOMİSYONUNUN 2022 TASLAK İLKELERİ KAPSAMINDA SİLAHLI ÇATIŞMA SIRASINDA ÇEVRENİN KORUNMASI. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(2), 500-527. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1757998
AMA
1.Çakan S. ULUSLARARASI HUKUK KOMİSYONUNUN 2022 TASLAK İLKELERİ KAPSAMINDA SİLAHLI ÇATIŞMA SIRASINDA ÇEVRENİN KORUNMASI. İnÜHFD. 2025;16(2):500-527. doi:10.21492/inuhfd.1757998
Chicago
Çakan, Seher. 2025. “ULUSLARARASI HUKUK KOMİSYONUNUN 2022 TASLAK İLKELERİ KAPSAMINDA SİLAHLI ÇATIŞMA SIRASINDA ÇEVRENİN KORUNMASI”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 16 (2): 500-527. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1757998.
EndNote
Çakan S (01 Aralık 2025) ULUSLARARASI HUKUK KOMİSYONUNUN 2022 TASLAK İLKELERİ KAPSAMINDA SİLAHLI ÇATIŞMA SIRASINDA ÇEVRENİN KORUNMASI. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 16 2 500–527.
IEEE
[1]S. Çakan, “ULUSLARARASI HUKUK KOMİSYONUNUN 2022 TASLAK İLKELERİ KAPSAMINDA SİLAHLI ÇATIŞMA SIRASINDA ÇEVRENİN KORUNMASI”, İnÜHFD, c. 16, sy 2, ss. 500–527, Ara. 2025, doi: 10.21492/inuhfd.1757998.
ISNAD
Çakan, Seher. “ULUSLARARASI HUKUK KOMİSYONUNUN 2022 TASLAK İLKELERİ KAPSAMINDA SİLAHLI ÇATIŞMA SIRASINDA ÇEVRENİN KORUNMASI”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 16/2 (01 Aralık 2025): 500-527. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1757998.
JAMA
1.Çakan S. ULUSLARARASI HUKUK KOMİSYONUNUN 2022 TASLAK İLKELERİ KAPSAMINDA SİLAHLI ÇATIŞMA SIRASINDA ÇEVRENİN KORUNMASI. İnÜHFD. 2025;16:500–527.
MLA
Çakan, Seher. “ULUSLARARASI HUKUK KOMİSYONUNUN 2022 TASLAK İLKELERİ KAPSAMINDA SİLAHLI ÇATIŞMA SIRASINDA ÇEVRENİN KORUNMASI”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 16, sy 2, Aralık 2025, ss. 500-27, doi:10.21492/inuhfd.1757998.
Vancouver
1.Seher Çakan. ULUSLARARASI HUKUK KOMİSYONUNUN 2022 TASLAK İLKELERİ KAPSAMINDA SİLAHLI ÇATIŞMA SIRASINDA ÇEVRENİN KORUNMASI. İnÜHFD. 01 Aralık 2025;16(2):500-27. doi:10.21492/inuhfd.1757998