Araştırma Makalesi

GÖNÜLLÜ KARBON PİYASALARINDA BLOKZİNCİR UYGULAMALARI VE SERMAYE PİYASASI HUKUKU ÇERÇEVESİNDE KARBON KREDİSİ NFT’LERİ

Cilt: 16 Sayı: 2 27 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

GÖNÜLLÜ KARBON PİYASALARINDA BLOKZİNCİR UYGULAMALARI VE SERMAYE PİYASASI HUKUKU ÇERÇEVESİNDE KARBON KREDİSİ NFT’LERİ

Öz

Gönüllü karbon piyasaları, karbon dengeleme projelerinin neticesinde ortaya çıkan doğrulanmış karbon kredilerinin işlem gördüğü piyasalardır. Doğrulanmış karbon kredileri; sosyal sorumluluk, karbon nötr olma hedefleri, karbon ayak izinin dengelenmesi gibi gerekçelerle kişi ve kurumlar tarafından satın alınmaktadır. Bununla birlikte doğrulanmış karbon kredileri; karbon kredilerinin kalitesinin yetersizliği, metodoloji eksiklikleri, çift sayım gibi sebeplerle eleştirilmektedir. Blokzincirin şeffaflık, izlenebilirlik ve müdahale edilmesinin güçlüğü gibi özelliklerinin doğrulanmış karbon kredilerine ilişkin sorunlara çözüm getirebileceği savunulmaktadır. Karbon kredilerinin tokenizasyonu ile blokzincir üzerinde temsil edilmesi bu gerekçe ile ortaya atılmış bir çözümdür. Ancak, gönüllü karbon piyasalarındaki bu yeni uygulamalar ile yasal çerçevedeki belirsizlik, gönüllü karbon piyasalarının mevcut sorunlarına yenisini eklemekte ve bu piyasadaki aktörlere ilişkin yasal korumayı güçleştirmektedir. Karbon piyasalarındaki blokzincir çözümlerinin ve bununla bağlantılı olarak tokenizasyon uygulamasının değerlendirilmesi ve karbon kredisi NFT’lerinin sermaye piyasası düzenlemeleri ışığında hukuki niteliğinin belirlenmesi gerekir. Bu çalışmada; blokzincir gibi yeni uygulama örneklerinin gönüllü karbon piyasası yapısındaki mevcut sorunları giderme noktasındaki potansiyel rolü değerlendirilmekte, karbon kredilerinin tokenizasyonu yöntemi ve karbon kredisi NFT’leri 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na getirilen kripto varlıklara ilişkin düzenlemeler ışığında incelenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Gönüllü Karbon Piyasası, Tokenizasyon, NFT, Blokzincir.

Kaynakça

  1. ADIGÜZEL, Burak: Sermaye Piyasası Hukuku, 6. Baskı, Adalet Yayınevi, 2025.
  2. AKÇAAL, Mehmet, “NFT (Değiştirilemeyen Jeton) Sanat Eserlerinin Miras Yoluyla Geçmesi”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 159, 2022, s. 363-396.
  3. AKKAN, Mine/ KAMACI, Ekin Cansu, “Medeni Usul Hukuku Açısından NFT’lerin Delil Olarak Değerlendirilmesi”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14(12), 2023, s. 446-468.
  4. AKKIŞLA, Hasibe Sena, “Dijital Varlıkların Sahipliği ve NFT’lerin Eşya Hukuku Kapsamında Değerlendirilmesi”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(1), 2025, s.1-15.
  5. AUER-REINSDORFF, Astrid / CONRAD, Isabell: Handbuch IT- und Datenschutzrecht, 3. Auflage, C.H. Beck, 2019.
  6. BALLESTEROS-RODRIGUEZ Alberto/ DE-LUCIO, Juan / SICILIA, Miguel Angel, “Tokenized Carbon Credits in Voluntary Carbon Markets: The Case of KlimaDAO”, Frontiers in Blockchain, 7, 2024.
  7. BAŞOĞLU, Başak, “Elle Tutulmayanın Peşinde: Eşya Hukukunun Dönüşümü ve UNIDROIT Çalışmaları Işığına Dijital Varlıklar ile Doğrulanmış Karbon Kredileri Üzerinde Mutlak Hak Sahipliği”, GSÜHFD, 2025 (1), s.557-586.
  8. BATTOCLETTI, Vittoria/ ENRIQUES, Luca/ ROMANO, Allessandro, “The Voluntary Carbon Market: Market Failures and Policy Implications”, University of Colorado Law Review, 95(3), 2024, s.519-573.
  9. BURNS, David/ LANGER, Paige/ SEYMOUR, Frances, TAYLOR, Rod/ CZEBINIAK, Roman Paul/ HANSON, Craig/RANGANATHAN, Janet, “Guidance on Voluntary Use of Nature-Based Solution Carbon Credits Through 2040”, https://www.wri.org/technical-perspectives/guidance-voluntary-use-nature-basedsolution-carbon-credits-through-2040, (Erişim: 21.09.2025).
  10. CAPOOR, Karan/ AMBROSI, Philippe, “State And Trends Of The Carbon Market 2007”, https://documents1.worldbank.org/curated/en/416871468138574709/pdf/399230Carbon1Trends1200701 PUBLIC1.pdfi, (Erişim:21.09.2025).

Kaynak Göster

APA
Çetin, M. (2025). GÖNÜLLÜ KARBON PİYASALARINDA BLOKZİNCİR UYGULAMALARI VE SERMAYE PİYASASI HUKUKU ÇERÇEVESİNDE KARBON KREDİSİ NFT’LERİ. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(2), 613-628. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1790037
AMA
1.Çetin M. GÖNÜLLÜ KARBON PİYASALARINDA BLOKZİNCİR UYGULAMALARI VE SERMAYE PİYASASI HUKUKU ÇERÇEVESİNDE KARBON KREDİSİ NFT’LERİ. İnÜHFD. 2025;16(2):613-628. doi:10.21492/inuhfd.1790037
Chicago
Çetin, Müge. 2025. “GÖNÜLLÜ KARBON PİYASALARINDA BLOKZİNCİR UYGULAMALARI VE SERMAYE PİYASASI HUKUKU ÇERÇEVESİNDE KARBON KREDİSİ NFT’LERİ”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 16 (2): 613-28. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1790037.
EndNote
Çetin M (01 Aralık 2025) GÖNÜLLÜ KARBON PİYASALARINDA BLOKZİNCİR UYGULAMALARI VE SERMAYE PİYASASI HUKUKU ÇERÇEVESİNDE KARBON KREDİSİ NFT’LERİ. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 16 2 613–628.
IEEE
[1]M. Çetin, “GÖNÜLLÜ KARBON PİYASALARINDA BLOKZİNCİR UYGULAMALARI VE SERMAYE PİYASASI HUKUKU ÇERÇEVESİNDE KARBON KREDİSİ NFT’LERİ”, İnÜHFD, c. 16, sy 2, ss. 613–628, Ara. 2025, doi: 10.21492/inuhfd.1790037.
ISNAD
Çetin, Müge. “GÖNÜLLÜ KARBON PİYASALARINDA BLOKZİNCİR UYGULAMALARI VE SERMAYE PİYASASI HUKUKU ÇERÇEVESİNDE KARBON KREDİSİ NFT’LERİ”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 16/2 (01 Aralık 2025): 613-628. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1790037.
JAMA
1.Çetin M. GÖNÜLLÜ KARBON PİYASALARINDA BLOKZİNCİR UYGULAMALARI VE SERMAYE PİYASASI HUKUKU ÇERÇEVESİNDE KARBON KREDİSİ NFT’LERİ. İnÜHFD. 2025;16:613–628.
MLA
Çetin, Müge. “GÖNÜLLÜ KARBON PİYASALARINDA BLOKZİNCİR UYGULAMALARI VE SERMAYE PİYASASI HUKUKU ÇERÇEVESİNDE KARBON KREDİSİ NFT’LERİ”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 16, sy 2, Aralık 2025, ss. 613-28, doi:10.21492/inuhfd.1790037.
Vancouver
1.Müge Çetin. GÖNÜLLÜ KARBON PİYASALARINDA BLOKZİNCİR UYGULAMALARI VE SERMAYE PİYASASI HUKUKU ÇERÇEVESİNDE KARBON KREDİSİ NFT’LERİ. İnÜHFD. 01 Aralık 2025;16(2):613-28. doi:10.21492/inuhfd.1790037