TÜZEL KİŞİ FAİLLİĞİ TARTIŞMALARI ÜZERİNDEN OLASI YAPAY ZEKÂ FAİLLİĞİNE BAKIŞ
Öz
Hukukun baş aktörü, gerçek kişilerdir. Zamanla, ihtiyaca binaen gerçek kişiler, rollerini yine gerçek kişiler eliyle, tüzel kişilerle paylaşmaya başlamışlardır. Bugün tüzel kişiler, hak ve fiil ehliyetine sahip olup; insana özgü olanlar dışındaki haklara sahip ve borçlara ehildirler. Şimdi ise bilim ve teknoloji hem gerçek kişiye hem tüzel kişiye belli açılardan benzerlik gösteren yapay zekâyı karşımıza çıkarmıştır.
Hukukun, kendi kendine kararlar alan bu ilginç sistemin sebep olduğu sonuçlara acilen çözüm üretmesi beklenmektedir. Çünkü artık yapay zekâ, kaçınılmaz biçimde her insanın hayatının içindedir. İnsanlara yarar sağladığı kadar zarar verme potansiyeline de sahip olan bu olgunun insanla olan ilişkilerinin hukukîleştirilmesi gerekmektedir.
Bu amaçla, öncelikli olarak, hâlihazırda var olan çözümlerden yola çıkılmak istenmiştir. Tüzel kişi yapay zekâ benzetmesi böylelikle doğmuştur. Bu benzerlik, ilk etapta makul görünmektedir. Bununla birlikte yapay zekâ sisteminin nasıl çalıştığı ve tüzel kişiliğin özellikleri etraflıca değerlendirildiğinde esasen kurulan benzerliğin sorunu çok da çözmeye yeterli olmadığı anlaşılmaktadır. Hâl böyle olunca, bir kurgu olan tüzel kişiliğin ceza hukuku faili olma ihtimalinden yola çıkılarak varmaya çalışılan yapay zekâ failliği temelsiz kalmaktadır.
Anahtar Kelimeler
yapay zeka, tüzel kişilik, fail, tüzel kişi failliği
A PERSPECTIVE ON POSSIBLE ARTIFICIAL INTELLIGENCE PERPETRATION THROUGH THE DEBATES ON LEGAL PERSON PERPETRATION
Öz
The main actors in law are natural persons. Over time, based on necessity, natural persons began to share their roles with legal persons, again through natural persons. Today, legal persons have legal capacity and capacity to act; they are entitled to rights other than those specific to humans and are liable for debts. Now, science and technology have brought us artificial intelligence, which resembles both natural persons and legal entities in certain respects.
The law is expected to urgently produce solutions to the consequences caused by this interesting system that makes its own decisions. Because artificial intelligence is now inevitably part of every human being's life. The legalisation of the relationship between this phenomenon, which has the potential to cause harm as well as benefit people, and humans is necessary.
To this end, it was desired to start from existing solutions. Thus, the analogy of artificial intelligence as a legal person was born. This analogy seems reasonable at first glance. However, when the functioning of artificial intelligence systems and characteristics of legal persons are thoroughly evaluated, it becomes clear that the established analogy is fundamentally flawed. As such, the notion of artificial intelligence perpetration, which is based on the possibility of a legal person, a fictional construct, being a perpetrator under criminal law, is unfounded.
Anahtar Kelimeler
artificial intelligence, legal personality, perpetrator, legal person perpetration