ULUSLARARASI HUKUKTA SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASI

The globalized world has brought with it certain risks alongside development. One area affected by this development has been the cultural habits of societies. The need for the protection of Intangible Cultural Heritage (ICH) has arisen, and studies have been initiated. In this context, the legal development of ICH has been ongoing for over thirty years. The 2003 Convention for the Protection of Intangible Cultural Heritage (ICHCP) has established a very important foundation on the subject. Since the ICHCP, some progress has been made regarding the recognition and development of an appropriate legal framework and possible protection mechanisms. However, since developments at both national and international levels have progressed in line with the discretionary approaches of states, holistic progress has not been achieved. Nevertheless, in recent years, the concept has begun to come to the forefront through both individual and joint initiatives. This study will address the concept of ICH, which, while attracting attention in social fields, has not been sufficiently addressed in the legal field. In this context, the international legal obligations imposed by the ICHCP regarding the protection of ICH will be evaluated. The aim of the study is to approach the concept of ICH from a legal perspective and to reveal the international efforts to establish a legal regime for the protection and development of ICH.

Küreselleşen dünya gelişimin yanında belirli riskleri de beraberinde getirmiştir. Bu gelişimden etkilenen alanlardan biri toplumların kültürel alışkanlıkları olmuştur. Somut Olmayan Kültürel Miras’ın (SOKÜM) korunması ihtiyacı doğmuş ve çalışmalar başlatılmıştır. Söz konusu minvalde SOKÜM’nin hukuki gelişimi otuz yılı aşkın bir süredir devam etmektedir. 2003 tarihli Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi (SOKÜMKS) konuyla ilgili çok önemli bir temel oluşturmuştur. SOKÜMKS’den bu yana, uygun hukuki çerçevenin tanınması ve geliştirilmesi için olası koruma mekanizmaları hususunda ilerlemeler kaydedilmiştir. Bununla birlikte gerek ulusal gerekse uluslararası alandaki gelişmeler devletlerin ihtiyari yaklaşımları doğrultusunda ilerlediğinden bütüncül bir ilerleme kaydedilememiştir. Ancak son yıllarda hem münferit hem de ortak girişimler vasıtasıyla kavram ön plana çıkmaya başlamıştır. Çalışmada sosyal alanlarda dikkat çekmekle birlikte hukuk alanında yeterince üzerinde durulmamış olan SOKÜM kavramı ele alınacaktır. Bu doğrultuda SOKÜM’nin korunması hususunda SOKÜMKS’de getirilen uluslararası hukuki yükümlülükler değerlendirilecektir. Çalışmanın amacı, SOKÜM kavramına hukuki bir açıdan yaklaşarak, SOKÜM’nin korunması ve geliştirilmesi için hukuki bir rejim oluşturma yönündeki uluslararası çabaları ortaya koymaktır.