CEBRÎ İCRA KANUNU TASLAĞINA GÖRE GEÇİCİ MÜHLETİN İLANINDAN SONRA KONKORDATO BORÇLUSUNA KARŞI ALACAKLI HÂLE GELEN KONKORDATO BORÇLUSUNUN BORÇLUSUNA TANINAN TAKAS İMKÂNI
Öz
İcra ve İflas Kanunu m. 200/1 - (a) ve m. 294/4 uyarınca konkordato borçlusunun borçlusu geçici mühletin ilanından sonra konkordato borçlusuna karşı alacaklı hâle geldiği takdirde takasta bulunulması caiz değildir. Bu kural, paritas creditorum (alacaklıların eşitliği) ilkesini gözetmeyi amaçlar. Bununla birlikte, İcra ve İflas Kanunu Taslak m. 311/1 - (a)’da bu genel yasağa yönelik önemli bir istisna öngörülmüştür. Bu istisnanın odak noktası, halefiyet (subrogasyon) kurumudur. Konkordato borçlusunun borçlusu, bir konkordato alacaklısını tatmin eder ise bu alacaklının konkordato borçlusuna karşı olan haklarına halef olabilir. Bu halefiyet neticesinde, bu taraflar arasında karşılıklı alacak ilişkisi meydana gelir. Takas yasağı, böyle bir durumda uygulanmamalı ve karşılıklı olan bu alacaklar bakımından takasa olanak verilmelidir. Ayrıca konkordato borçlusunun borçlusu, konkordato alacaklısının alacağını daha önce üstlenmiş olduğu bir taahhüt gereğince karşılayabilir. Bu suretle konkordato borçlusuna karşı halefiyet dışında kalan bir sebeple rücu hakkı kazanılır ise takas yasağı istisnası uygulanır. Buna bağlı olarak, rücu hakkından doğan bir alacak da takas yasağına tabi olmaz.
Anahtar Kelimeler
Konkordato borçlusu, takas, geçici mühlet, halefiyet, rücu hakkı.
Kaynakça
- ALTAY, Sümer/ESKİOCAK, Ali: Konkordato ve Yeniden Yapılandırma Hukuku, 5. Bası, Vedat Kitapçılık, İstanbul 2019.
- ARAL, Fahrettin: Türk Borçlar Hukukunda Takas Yetkin Yayınevi, 2010.
- BAHTİYAR, Mehmet/TAŞDELEN, Nihat/BİÇER, Levent/HAMAMCIOĞLU, Esra: Kıymetli Evrak Hukuku, 2. Bası, Beta Yayıncılık, İstanbul 2025.
- Basler Kommentar, Bundesgesetz über Schuldbetreibung und Konkurs II (Art. 159-352 SchKG, Art. 1-47 GSchG, Art. 51-58 AVIG) (BSK), Staehelin, Adrian/Bauer, Thomas/Staehelin, Daniel (ed.), 2. Bası, Helbing Lichtenhahn Verlag, Basel 2010.
- DEVELİOĞLU, Hüseyin Murat: Takas, Vedat Kitapçılık, 2. Bası, İstanbul 2012.
- DIRENİSA, Efe: “Konkordatoda Takas”, Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 15(189, 190), 2020, s.493- 548.
- ERDÖNMEZ, Güray/TAŞ-KORKMAZ, Hülya/MERİÇ, Nedim, Cebrî İcra Kanunu Taslağı Değerlendirmesi (Ed. Pekcanıtez/Özekes), m. 311, İstanbul 2026, s. 848-850.
- EREN, Fikret/DÖNMEZ, Ünsal: Eren Borçlar Hukuku Şerhi Cilt 3, Yetkin Yayınları, Ankara 2022.
- HAZNEDAR, İbrahim Murat/GÜRSES, Özay Şule: “Türk Borçlar Hukukunda Halefiyet”, Seza Reisoğlu Armağanı, 2016, s.803-905.
- İstanbul Şerhi Türk Borçlar Kanunu Cilt 2, 3 (İŞ), Öz, Turgut/Acar, Faruk/Gökyayla, Emre/Develioğlu, H. Murat (ed.), 3. Bası, Vedat Kitapçılık, İstanbul 2019.