Araştırma Makalesi

ULUSLARARASI NİTELİKLİ SIERRA LEONE VE KAMBOÇYA CEZA MAHKEMELERİ

Cilt: 17 Sayı: 1 29 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

ULUSLARARASI NİTELİKLİ SIERRA LEONE VE KAMBOÇYA CEZA MAHKEMELERİ

Öz

Sierra Leone ve Kamboçya’da kurulan ad hoc, özel nitelikli mahkemelerde iç savaşlarda meydana gelen ve konusu uluslararası hukukun ciddi ihlallerini oluşturan eylemlerden “en büyük sorumluluğa” sahip olan gerçek kişiler yargılanmıştır. Kamboçya ülkesinde 1967-1975 yılları arasında meydana gelen iç savaşta iktidarı ele geçiren Kızıl Kmerler tarafından gerçekleştirilen eylemler neticesinde yakın tarihte insanlığa karşı işlenen en ağır suçlardan birine şahit olunmuştur. 1991-2002 yılları arasında bir Afrika ülkesi olan Sierra Leone’deki iç savaşta kız çocuklarının zorla evlendirilmesi, cinsel saldırı suçları, çocukların zorla askere alınması ve şiddet olaylarında kullanılması ayrıca uluslararası hukukun ağır ihlalleri gerçekleştirilmiştir. Hem Sierra Leone hem de Kamboçya ülkesinde kurulmuş olan mahkemeler Birleşmiş Milletler ve hükümetler arasındaki anlaşmalara uygun olarak kurulmuş karma nitelikli; ulusal ve uluslararası unsurları birlikte barındıran özel nitelikli yargılama organlarıdır. Mahkemelerin kuruluş süreci hükümetlerin BM’ye başvurusu ile başlamış, BM ve ilgili hükümetler arasındaki müzakereler neticesinde suçların işlendiği ülkelerde özel nitelikli mahkemeler kurulmuştur. Çalışma kapsamında iki karma nitelikli benzer şekilde kurulmuş uluslararası nitelikli ceza mahkemesi olan Sierra Leone Özel Mahkemesi ve Kamboçya Olağanüstü Daireleri’nin kuruluş süreci, mahkemelerin yapısı, mahkemenin yargı yetkisi aktarılacak ve yargılama süreçlerinin karşılaştırılması ve bu yargılama süreçlerinin uluslararası hukuka olan katkıları genel olarak değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Sierra Leone Özel Mahkemesi, Kamboçya Olağanüstü Daireleri, Uluslararası Ceza Yargılamaları, Karma Nitelikli Mahkemeler, Birleşmiş Milletler, İnsanlığa Karşı Suçlar

Kaynakça

  1. ACER, Yücel: Uluslararası Hukukta Saldırı Suçu, Roma Yayınları, Ankara. 2004.
  2. AKSAR,Yusuf: Teoride ve Uygulamada Uluslararası Hukuk-I, 8. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara. 2025. Birleşmiş Milletler: “UN Meeting and Press Releases”, https://www.un.org/press/en/2007/sc9037.doc.htm (Erişim 06.03.2026)
  3. Birleşmiş Milletler Genel Kurul kararı uyarınca kurulan Kamboçya Uzmanlar Grubu Raporu, Gen. Assembly Resol. 52/135, U.N. Doc. A/53/850-S/1999/231, 1999. https://digitallibrary.un.org/record/1489620/files/A_53_850-- S_1999_231-EN.pdf. (Erişim 07.03.2026)
  4. CHANDLER, David: A Hsitory of Cambodia, Westview Press USA, 2008.
  5. Extra Ordinary Chambers of Cambodia: “Law to Amend the 2001 Law on the Establishment of the Extraordinary Chambers”, https://www.eccc.gov.kh/en/documents/legal/law-amend-2001-law-establishment-extraordinarychambers (Erişim 07.03.2026)
  6. GBERİE, Lansana: War and Piece in Sierra Leone, The Diamonds and Human Security Project, Occasinal Paper 6, Partnership Africa Canada, 2015.
  7. GELLMAN, Mneesha: “Only Looking Forward: The Absence of War History in Sierra Leone”. in Bentrovato, Denise/ Korostelina, Karina/Schulze, Martina (ed.), History Can Bite, V&R Unipress, 2016.
  8. GÖKŞEN, Elif: Uluslararası Ceza Hukukunda Bireysel Ceza Sorumluluğu, Seçkin Yayınları, Ankara, 2024.
  9. JAIN, Vamica: (2021). “The Extraordinary Chambers in the Courts of Cambodia: An Extraordinary Success or an Ordinary Failure?”, Gettysburg Historical Journal Volume 20, Article 6, 2021.
  10. JARVIS,Helen: Trials and Tribulations: The Long Quest for Justice for the Cambodian Genocide, International Criminal Justice Series: The Extraordinary Cahmbers in the Courts of Cambodia, Asser Press Springer, 2016.

Kaynak Göster

APA
Apaydın, E. (2026). ULUSLARARASI NİTELİKLİ SIERRA LEONE VE KAMBOÇYA CEZA MAHKEMELERİ. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 17(1), 626-643. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1952519
AMA
1.Apaydın E. ULUSLARARASI NİTELİKLİ SIERRA LEONE VE KAMBOÇYA CEZA MAHKEMELERİ. İnÜHFD. 2026;17(1):626-643. doi:10.21492/inuhfd.1952519
Chicago
Apaydın, Evren. 2026. “ULUSLARARASI NİTELİKLİ SIERRA LEONE VE KAMBOÇYA CEZA MAHKEMELERİ”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 17 (1): 626-43. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1952519.
EndNote
Apaydın E (01 Haziran 2026) ULUSLARARASI NİTELİKLİ SIERRA LEONE VE KAMBOÇYA CEZA MAHKEMELERİ. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 17 1 626–643.
IEEE
[1]E. Apaydın, “ULUSLARARASI NİTELİKLİ SIERRA LEONE VE KAMBOÇYA CEZA MAHKEMELERİ”, İnÜHFD, c. 17, sy 1, ss. 626–643, Haz. 2026, doi: 10.21492/inuhfd.1952519.
ISNAD
Apaydın, Evren. “ULUSLARARASI NİTELİKLİ SIERRA LEONE VE KAMBOÇYA CEZA MAHKEMELERİ”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 17/1 (01 Haziran 2026): 626-643. https://doi.org/10.21492/inuhfd.1952519.
JAMA
1.Apaydın E. ULUSLARARASI NİTELİKLİ SIERRA LEONE VE KAMBOÇYA CEZA MAHKEMELERİ. İnÜHFD. 2026;17:626–643.
MLA
Apaydın, Evren. “ULUSLARARASI NİTELİKLİ SIERRA LEONE VE KAMBOÇYA CEZA MAHKEMELERİ”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 17, sy 1, Haziran 2026, ss. 626-43, doi:10.21492/inuhfd.1952519.
Vancouver
1.Evren Apaydın. ULUSLARARASI NİTELİKLİ SIERRA LEONE VE KAMBOÇYA CEZA MAHKEMELERİ. İnÜHFD. 01 Haziran 2026;17(1):626-43. doi:10.21492/inuhfd.1952519