İKLİM KRİZİ ÇAĞINDA ULUSLARARASI YATIRIM ANLAŞMALARININ YENİDEN ŞEKİLLENMESİ

This study analyzes how international investment agreements have evolved in the context of sustainable development and environmental regulations, and how they are likely to be shaped in the future. Global environmental threats, such as the climate crisis, depletion of natural sources, and environmental degradation necessitate fundamental changes in investment law. While old generation investment agreements were primarily designed around the protection of investor rights, new generation agreements are being revised to incorporate provisions aligned with sustainability principles. However, achieving a balance between environmental regulations and investor rights has sparked significant debate, particularly concerning states’ regulatory authority and legitimate expectations of investors. This article provides an analysis of how investment agreements are being transformed within the framework of sustainable development and how they likely to be shaped moving forward. This study addresses two closely linked questions: First, whether the current international investment agreements regime provides a fair framework that protects both the investors rights and sovereignty of the state, particularly amid climate crisis era? Second, whether the principle of sustainable development can provide a viable framework for reform in achieving such a balance. Ultimately, the article proposes possible reform approaches aimed at balancing investor protection with environmental sustainability and global climate objectives.

Bu makale uluslararası yatırım anlaşmalarının sürdürülebilir kalkınma ve çevresel düzenlemeler bağlamında nasıl evrildiğini ve gelecekte nasıl şekillenmesi gerektiğini analiz etmektedir. Küresel düzeyde artan çevresel tehditler ve iklim krizi, yatırım hukukunda köklü değişiklikleri gerektirmektedir. Devletler çevreyi koruma amacıyla düzenleme yetkilerini genişletirken, yatırım anlaşmalarının yatırımcıların korunmasına ilişkin geleneksel anlayışları da değişmektedir. Eski nesil yatırım anlaşmaları, yatırımcı haklarını koruma ekseninde şekillenirken yeni nesil anlaşmalar sürdürülebilirlik ilkelerini içeren hükümlerle yenilenmektedir. Ancak çevresel düzenlemeler ile yatırımcı arasındaki dengenin sağlanması, devletlerin düzenleme yetkisi ve yatırımcıların meşru beklentileri açısından önemli tartışmalara yol açmaktadır. Bu makale, iklim krizi çağında yatırım anlaşmalarının sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde nasıl dönüştüğünü ve gelecekte nasıl şekilleneceğini inceleyen bir analiz sunmaktadır. Bu çalışma yakından ilişkili iki soruyu ele almaktadır. İlki, günümüz uluslararası yatırım anlaşmaları rejiminin, özellikle iklim krizi çağında, yatırımcı hakları ile devlet egemenliğini dengeleyen adil bir çerçeve sunup sunmadığıdır. İkincisi, sürdürülebilir kalkınma ilkesinin bu dengeye ulaşmada reform için uygulanabilir bir temel oluşturup oluşturamayacağıdır. Nihayetinde makale, yatırımcı haklarının korunmasını çevresel sürdürülebilirlik ve küresel iklim hedefleriyle bağdaştırmayı amaçlayan potansiyel reform yolları önermektedir.