Gelişen Teknoloji Riskleri Karşısında Anonim Şirkette Üst Gözetim: Bilgi Akışı, Ticari Temsilcinin Konumu ve Sorumluluğun Sınırları
Öz
Yapay zeka uygulamalarının ve siber güvenlik risklerinin şirket faaliyetlerinde giderek daha fazla yer tutması, yönetim kurulunun üst gözetim görevinin teknoloji riskleri bakımından nasıl uygulanacağı sorusunu gündeme getirmektedir. Yönetim kurulunun teknik süreçleri bizzat yürütmesi söz konusu olmamakla birlikte, şirket açısından önem taşıyan risklerin zamanında kurul seviyesine ulaşması ve gerektiğinde müdahaleye imkan verecek bir bilgi düzeninin kurulması üst gözetimin kapsamındadır. Çalışmamızda bu mesele TTK m. 369, 375 ve 553 hükümleri çerçevesinde, Delaware hukukunda Caremark ile gelişen gözetim yaklaşımından da yararlanılarak incelenmektedir. Teknoloji risklerinin kurul gündemine taşınmasında riskin ağırlığı, şirket faaliyetindeki yeri ve ortaya çıkan uyarılar esas alınarak olağan, yoğunlaştırılmış ve gecikmeksizin raporlama arasında bir ayrım önerilmektedir. Bu ayrımın bilgi ve müdahale düzenindeki karşılığı, yapay zeka ve siber güvenlik örnekleri üzerinden somutlaştırılmaktadır. Bilgi akışının kişiler bakımından görünümü ele alınırken yönetimle görevli kişiler ile ticari temsilcinin konumu, unvanlarından çok somut organizasyondaki görev, bilgiye erişim ve müdahale imkanları üzerinden değerlendirilmektedir. Sorumluluk bakımından ise teknolojik zararın gerçekleşmesi tek başına yeterli olmayıp görev ihlali, kusur, kontrol alanı ve uygun nedensellik bağının kişisel olarak ortaya konulması gerekir. İş insanı kararı ilkesi de ticari takdir içeren teknoloji kararlarında karar anındaki bilgi ve süreç esas alınarak uygulanmalıdır.
Anahtar Kelimeler
Üst Gözetim, Yönetim Kurulu, Teknolojik Risk, Yapay Zeka, Siber Güvenlik.
Kaynakça
- Akansel, İ. (2026). Türk hukukunda ticari temsilci (1. bs.). Adalet Yayınevi.
- Alişkan, M., & Özatlan, Y. (2022). Anonim şirkette üst gözetim görevinin hukuki sorumluluk boyutu. İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 21(2), 107–156.
- Arkan, S. (2025). Ticari işletme hukuku (31. bs.). Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü.
- Arlen, J. (2023). Evolution of director oversight duties and liability under Caremark: Using enhanced informationacquisition duties in the public interest. In M. Petrin & C. A. Witting (Eds.), Research handbook on corporate liability (pp. 194–220). Edward Elgar Publishing.
- Atasoy, Ö. A., & Ergün, B. (2018). Anonim şirketlerde yönetim kurulu üyelerinin görevleri kapsamında kurulması zorunlu komitelerin faaliyetlerinden doğan sorumlulukları. İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 4(2), 33–52.
- Ayhan, R., Çağlar, H., & Özdamar, M. (2024). Ticari işletme hukuku genel esaslar (İşletme) (16. bs.). Yetkin Yayınları.
- Ayhan, R., Çağlar, H., & Özdamar, M. (2025). Şirketler hukuku genel esaslar (6. bs.). Yetkin Yayınları.
- Bahti̇yar, M. (2026). Ortaklıklar hukuku (Güncellenmiş 19. bs.). Beta Basım Yayım.
- Bozer, A., & Göle, C. (2026). Ticari işletme hukuku (9. bs.). Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü Yayınları.
- Bozkurt, T. (2025a). Şirketler hukuku (16. bs.). Yetkin Yayınları.