MONİZM-DÜALİZM İKİLEMİNDE TÜRK HUKUK SİSTEMİ: ULUSLARARASI HUKUKA BAKIŞ ÜZERİNE DOKTRİNEL UZLAŞMAZLIĞIN NEDENLERİ VE AB HUKUKU IŞIĞINDA BİR DEĞERLENDİRME

Uluslararası hukuk ve ulusal hukuk ilişkisini ulusal hukuk perspektifinden açıklayan klasik teorik görüşler, bu iki hukukun tek bir hukuk sisteminin parçaları olduğunu savunan monist görüş ile bu iki hukukun birbirinden tamamen ayrı düzlemlerde var olan iki farklı hukuk düzenini temsil ettiğini savunan düalist görüştür. Türk Anayasal sisteminin bu görüşlerden hangisini kabul ettiği meselesi günümüze kadar pek çok hukukçu ya da akademisyen tarafından tartışılmış olmakla beraber, üzerinde henüz bir fikir birliğine varılamamıştır. Literatüre bakıldığında konuyla ilgili birbirinden oldukça farklı görüşlerin, çok çeşitli kurgularla savunulduğu görülmektedir. Türkiye’nin en ileri gelen anayasa hukukçuları ve uluslararası hukukçuları dahi konuyu irdelerken kimi zaman birbirine tamamen zıt değerlendirmeler yapmış ve sonuçlara varmışlardır. Bu çalışma, aynı kabul noktasından hareket edip, aynı donelerin incelenmesiyle bu denli farklı yargılara varılmasının sebeplerini ortaya koymak ve bunlardan yola çıkarak, yeni bir bakış açısıyla aynı konuyu bir kez daha inceleyerek literatüre bir katkı yapmayı hedeflemektedir. İncelemeler esnasında Avrupa Birliği hukukuna özgü bir takım kavramlara başvurulmasının kavramsal karmaşaya neden olan bazı mefhumların açıklığa kavuşturulmasında fayda sağlayacağı düşünülmektedir. Konunun yeniden analizi sonucunda Türk hukuk sisteminin monist bir yapının özelliklerini sergilediği vargısı, temel gerekçeleri ve tartışmalarıyla birlikte ortaya konacaktır.

The theoretical views, which explain international law - internal law relationship from a national law perspective are: the monist view that accepts those two laws as parts of a single body of law; and the dualist view that accepts the two laws as representing two separate and different sets of laws, which exist in completely different planes. The question on which of the two approaches has the Turkish Constitutional system adopted has been the focus of many debates by the legal scholars; yet, as of today, no consensus upon the subject could be reached. Scanning the literature, it is observed that dissimilar opinions that vary immensely have been argued with differing illustrations.  Even Turkey’s most notable constitutional law scholars and international law scholars have, from time to time, come up with completely opposite assessments and ended up with opposite conclusions. This paper aims to reveal the reasons for drawing such different conclusions from the same data, and in the light of those findings re-examine the subject with a fresh perspective, hence, contribute to the literature. It is conceived that referring to some of the concepts peculiar to the European Union law might be beneficial to elucidate some notions that are the source of conceptual complexity. Consequently, the conclusion that the Turkish legal system represents the peculiarities of a monist structure will be drawn with its rationales as a result of the re-analysis of the subject.