DENİZYOLUYLA TAŞINAN EŞYALARIN GEÇ TESLİMİ HALİNDE YAPILMASI GEREKEN BİLDİRİME İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER
Öz
Denizyolu ile eşya taşıma
sözleşmesinde taşıyan aynı zamanda eşyayı gecikmeksizin teslim etmekle de
yükümlüdür. Lahey Kuralları’nda veya Lahey - Visby Kuralları’nda taşıyanın
eşyanın zıyaından ve hasarından
sorumluluğu düzenlenmiş; geç teslimden ileri gelen sorumluluğa ilişkin bir
hükme yer verilmemiştir. Eşyanın geç tesliminden sorumluluğunun ilk defa özel
olarak düzenlendiği uluslararası belge Hamburg Kuralları’dır. Diğer taraftan,
eski Türk Ticaret Kanunu’ndan farklı olarak, 6102 sayılı Türk Ticaret
Kanunu’nda, taşıyanın eşyanın geç tesliminden sorumluluğuna ilişkin özel bir
düzenleme yer almaktadır. Bu çerçevede, TTK m.1185’te, gönderilenin eşyanın geç
teslim edildiği hususunda taşıyana yapması gereken bildirime ilişkin temel
esaslar düzenlenmiştir. Hamburg Kuralları’ndan tercüme edilmek suretiyle Türk
Ticaret Kanunu’na aynen aktarılan bu hükmün geç teslim bildirimine ilişkin bazı
boşluklar ihtiva ettiğini söylemek mümkündür. Çalışmada, eşyanın zamanında
teslim edilmemesi halinde yapılacak bildirime ilişkin bazı hususlar, TTK
m.1185’teki hükmün (ve hükmün mehazı olan Hamburg Kuralları Art. 19 / 5’in)
ihdas edilme amacı ve Türk Borçlar Kanunu’ndaki temel esaslar çerçevesinde
incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Hamburg Kuralları,Geç Teslim,Gecikme Bildirimi,Taşıyanın geç teslimden sorumluluğu
Kaynakça
- ABRAHAM, Hans Jürgen, Das Seerecht, Berlin, 1956.
- AKSOY, Sami, Taşıma Hukukunda Fiili Taşıyıcı, İstanbul, 2015.
- AKYOL, Şener, Tam Üçüncü Şahıs Yararına Sözleşme, İstanbul, 2008.
- BERLINGIERI, Francesco, International Maritime Conventions Volume 1: The Carriage of Goods and Passengers by Sea, Informa Law, 2014.
- BÜHLER Theodor, Zürcher Kommentar, Der Werkvertrag, Art. 363-379 OR, Kommentar zum Schweizerischen Zivilgesetzbuch, Obligationenrecht, Kommentar zur 1. und 2. Abteilung (Art. 1-529 OR), Zürich 1998.
- CAN, Mertol, Navlun Sözleşmesinin Sona Ermesi, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ankara, 1998.
- ÇAĞA, Tahir / KENDER, Rayegân, Deniz Ticareti Hukuku: Navlun Sözleşmesi, C.II, İstanbul, 2009.
- CZERWENKA, Beate , Das Gesetz zur Reform des Seehandelsrechts, Köln, 2014.
- DONOVAN, James J., The Hamburg Rules: Why a New Convention on Carriage of Goods by Sea, 4 Mar. Law. 1 (1979), (s.1-16).
- EREN, Fikret, Borçlar Hukuku Özel Hükümler, Ankara, 2017.