TAŞINMAZ ÜZERİNDE GERİ ALIM HAKKI
Öz
Özel hukukta geri alım hakkı, malike sattığı malı belirli koşullar ve bir bedel karşılığında tek taraflı irade beyanı ile geri alabilmesi imkânını bahşeden yenilik doğurucu bir haktır. Söz konusu bu hak Türk hukukunda özellikle taşınmaz mallar açısından önem arz eder. Geri alım hakkı çoğunlukla sözleşme ile doğar ve satış sözleşmesinin içinde, bir yan anlaşma olarak veya bir ek anlaşma olarak öngörülebilir. Türk Medenî Kanunu’nda ve Türk Borçlar Kanunu’nda taşınmazları konu edinen geri alım hakkını kuran sözleşmenin geçerliliğinin resmî şekilde kurulmasına bağlı olduğu ve geri alım hakkının azamî on yıl için kurulabileceği düzenlenmektedir. Geri alım hakkı bir nispî hak olup, Türk Medenî Kanunu uyarınca tapu siciline şerh edilebilir. Şerh edilmiş geri alım hakkı taşınmaz üzerinde şerhten sonra aynî hak iktisap eden kişilere karşı da ileri sürülebilir. Geri alım hakkı, uygulamada çoğunlukla teminat fonksiyonu icra etmektedir ve kanunda açıkça yer verilmiş bir hak olması sebebiyle lex commissoria yasağını ihlâl etmediği kabul edilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Geri Alım Sözleşmesi,Satış İlişkisi Doğuran Haklar,Yenilik Doğurucu Hak
Kaynakça
- ACEMOĞLU, Kevork: Tescilsiz İktisaplar Yoluyla Mahdut Ayni Haklar ve Şerh Edilebilen Şahsi Hakların Edinilmesi, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 28(3-4), 1962 s.799-809.
- AKGÜNER, Tayfun/ERMAN, Hasan: “Kamulaştırmada Son Gelişmeler ve Malikin Geri Alma Hakkı (İlginç Bir Karar)”, İKÜHFD, 1(1-2), Haziran 2002 s.1-23.
- AKİPEK, Jale/AKINTÜRK, Turgut/ATEŞ, Derya: Eşya Hukuku, 2. Bası, Beta Basım Yayım, İstanbul, 2018.
- ALLGÄUER, Oskar: Vorkaufs-, Rückkaufs- und Kaufsrecht, H.R. Sauerländer & Co., Aarau, 1918.
- ANTALYA, Gökhan/TOPUZ, Murat: Marmara Hukuk Yorumu Cilt: IV/1 Eşya Hukuku, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2019.
- APATHY, Peter/KLINGENBERG, Georg/PENNITZ, Martin: Einführung in das römische Recht, 6. Bası, Böhlau Verlag, Viyana, 2016.
- ARSLAN UGAN, Deniz: Geri Alım (Vefa) Hakkı, Yetkin Yayınları, Ankara, 2020.
- AYAN, Mehmet: Eşya Hukuku II Mülkiyet, 9. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2016.
- AYDOĞDU, Murat/KAHVECİ, Nalan, Türk Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri, 4. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2019.
- BAYGIN, Cem: Yeni Borçlar Kanunu’nun Satış İlişkisi Doğuran Haklar Konusunda Getirdiği Düzenlemelere Genel Bir Bakış, Kazancı Hakemli Hukuk Dergisi, S.79-80, Mart- Nisan 2011, s.7-30.