ULUSLARARASI İNSAN HAKLARI HUKUKUNDA ÜÇÜNCÜ DÜNYA YAKLAŞIMLARI
Öz
Uluslararası Hukukta Üçüncü Dünya Yaklaşımları (TWAIL), politik ve entelektüel bir hareket olarak eleştirel uluslararası hukuk literatüründe öne çıkmaktadır. Bu yaklaşıma göre Avrupa merkezli uluslararası hukuk kurallarının Avrupalı olmayan milletlere dikte edilmesi ile bu kurallar, Avrupalı devletlerin emperyalist ideallerini gerçekleştirmelerinin aracı haline gelmektedir. Uluslararası hukukun tarihini, yapısını ve sürecini Üçüncü Dünya devletleri açısından anlama çabasını temsil ettiği ileri sürülen TWAIL, çok sayıda perspektife sahip olan politik ve entelektüel bir hareket olarak dikkat çekmektedir. Sömürgeci ve egemen birinci dünya ile uluslararası hukukun mevcut yapısı arasındaki ilişkiye meydan okumak TWAIL'in belkemiğini oluşturmaktadır. TWAIL düşüncesine göre insan hakları tek bir kültürün ya da insanın ayrıcalığı değildir. Bu nedenle Avrupa merkezci yaklaşıma ciddi eleştiriler getirir. Evrensellik düşüncesine karşı çıkmayan TWAIL’in itirazı, bu evrenselliğin Avrupa merkezli olmasınadır Bu çalışmada, TWAIL’i tanımlayarak onun temel prensiplerini ortaya koymak amacı güdülmüş, uluslararası insan hakları hukuku TWAIL prensipleri dikkate alınarak yeniden kurgulanmaya çalışılmış, yaklaşımın insan haklarını ele alış̧ biçimi ile uluslararası insan hakları hukukun nasıl yeniden üretilebileceği incelenmiş ve birbiriyle ilişkili olan üç çözüm listelenmiştir. Bu çözümlerin insan hakları hukukunun kapsayıcılığının arttırılması, iktidar mantığı ile hareket etmenin dışlanması ve insan hakları alanında tepeden inmeci yaklaşımların değiştirilmesi olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Üçüncü Dünya Yaklaşımları, Avrupa Merkezcilik, Emperyalizm, İnsan Hakları
Kaynakça
- ADEDE, Andronico O.: The Minimum Standards in a World of Disparities, in Macdonald Ronald ve Johnston Douglas M. (ed), The Structure and Process of International Law, Springer, 1983.
- ANGHIE, Antony: “The Evolution of International Law: Colonial and Postcolonial Realities”, Third World Quarterly, 27(5).
- ANGHIE, Antony: Imperialism, Sovereignty and the Making of International Law, Cambridge: Cambridge University Pres, 2004.
- ANGHIE, Antony/CHIMNI, Bhupinder S.: “Third World Approaches to International Law and Individual Responsibility in Internal Conflicts”. Chinese Journal of International Law, (2), 2003.
- ARAT, Zehra F.: “Promoting Women’s Rights agains Patriarchal Cultural Claims: The Women’s Convention and Reservations by Muslim States”, in Forsyhte David / McMahon Patrice (der), Human Rights and Diversity: Area Studies Revisited, Lincoln:University of Nebraska Pres., 2003.
- BACHAND, Remi: Critical Approaches and the Third World. Towards a Global and Radical Critique of International Law. Speech at University McGill 24.3.2010.
- BADARU, Opeoluwa A.: “Examining the Utility of Third World Approaches to International Law for International Human Rights Law”, International Community Law Review, (10), 2008.
- BEYANI, Chaloka: “The Role of Human Rights Bodies in Protecting Refugees”, Anne F. Bayefsky (der.), Human Rights and Refugees, Internally Displaced Persons and Migrant Workers. Leiden, Brill., 2006.
- BREMS, Eva: Human Rights: Universality and Diversity, Leiden, Martinus Nijhoff Publishers, 2001.
- CASSESE, Antonio: “The General Assembly Historical Perspective: 1945-1989”, in Altson P. (ed), The United Nations and Human Rights: A Critical Appraisal, New York, Oxford University Press, 1992.