Araştırma Makalesi

YOKSULLUK NAFAKASINI İNSAN HAKLARI VE TOPLUMSAL CİNSİYET EKSENİNDE YENİDEN DÜŞÜNMEK

Cilt: 12 Sayı: 2 31 Aralık 2021
PDF İndir
TR EN

YOKSULLUK NAFAKASINI İNSAN HAKLARI VE TOPLUMSAL CİNSİYET EKSENİNDE YENİDEN DÜŞÜNMEK

Öz

“Evlilik birliği sona ermiş olmasına rağmen bir kişinin eski eşine süresiz mali katkıda bulunmasını zorunlu kılan sebep nedir?” sorusu yoksulluk nafakasına dair tartışmaların kilometre taşıdır. Bu çalışma aynı soruyu şöyle sormaktadır: “Evlilik birliği sona ermiş olmasına rağmen bir kişiyi eski eşinin mali katkısına süresiz muhtaç kılan sebep nedir?” Makalenin amacı yoksulluk nafakasını kadının insan hakları perspektifiyle ele almaktır. Çünkü Türk yoksulluk nafakası kararları doğrultusunda yoksulluğun cinsiyetinin kadın olduğu görülmektedir. Bu nedenle çalışmada öncelikle kadın yoksulluğunun kök nedenleri araştırılmış akabinde bu nedenlerin kadının insan haklarına ve yoksulluk nafakasına etkisi ele alınmıştır. Zira toplumsal cinsiyet rol dağılımının hane içi eşitsizlik olarak tebarüz etmesi, bir yandan yoksulluk nafakası ile bu eşitsizliğin telafisini gerektirirken diğer yandan da sosyal devlet ilkesi gereği devletin sorumluluğunu doğurmaktadır. Çalışmada resmi istatistik verilerinden ve saha araştırma bulgularından yararlanılmış, makale ampirik ve teorik bulgulara dayandırılarak kaleme alınmıştır. Ortaya çıkan bulgular ışığında yoksulluk nafakasına süre ile sınırlı olmaksızın hükmedilmesinin gerekçesi ve işlevi açıklığa kavuşturulmuştur. Çalışma yoksulluk nafakasına ilişkin sunulmuş değişiklik önerilerinin değerlendirilmesiyle sonlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Yoksulluk Nafakası , Kadın Yoksulluğu , Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği , Kadının İnsan Hakları , Sosyal Devlet

Kaynakça

  1. AB Katılım Sürecindeki Türkiye’nin Kadın İstihdamı Karnesi, İktisadi Kalkınma Vakfı Değerlendirme Notu, İstanbul, 2019.
  2. ACAR, Feride: “Türkiye’de Kadınların İnsan Hakları: Uluslararası Standartlar, Hukuk ve Sivil Toplum”, Kadın Hakları Uluslararası Hukuk ve Uygulama, Ed. Burcu Yeşiladalı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları 305, 2010, s.13-22.
  3. AKÇABAY, F. Ceren: Yoksulluk Nafakası Araştırması (Sosyo-Hukuki Bir İnceleme), Kadın Dayanışma Vakfı, Şen Matbaa, Ankara, 2019.
  4. BARAN, Aylin Görgün/BAKACAK, Ayça Gelgeç/ELDEM, Canet Tuba/BARUTU, HİKMET, Fatma: İş Hayatında Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin İÇASİFED Üyesi İşverenlerin Eğilim ve Beklentileri Açısından Değerlendirilmesi, The World Bank, 2016, http://kasaum.ankara.edu.tr/files/2013/02/İŞ-HAYATINDA-TOPLUMSAL-CİNSİYET-EŞİTLİĞİNİN-İÇASİFED-ÜYESİ-İŞVERENLERİN-EĞİLİM-VE-BEKLENTİLERİ-AÇISINDAN-DEĞERLENDİRİLMESİ.pdf, (Erişim Tarihi: 30.01.2020).
  5. BARDASI, Elena/WODON, Quentin: “Measuring Time Poverty and Analyzing Its Determinants: Concepts and Application to Guinea,” Gender, Time Use, and Poverty in Sub-Saharan Africa, Ed. C. Mark Blackden, Quentin Wodon, The World Bank, 2006, s.75-95.
  6. BERKTAY, Fatmagül: “Kadınların İnsan Haklarının Gelişimi ve Türkiye, Sivil Toplum ve Demokrasi Konferans Yazıları”, https://stk.bilgi.edu.tr/media/uploads/2015/02/01/berktay_std_7.pdf, (Erişim Tarihi: 21.02.2021), s.1-30.
  7. BEŞPINAR, Fatma Umut: “Türkiye’de Evlilik”, Türkiye Aile Yapısı Araştırması, Tespitler Öneriler, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 2014, s.112-169.
  8. BM Toplumsal Cinsiyet Göstergeleri 2018, http://www.skdturkiye.org/esit-adimlar/yakin-plan/tuikten-yeni-toplumsal-cinsiyet-gostergeleri, (Erişim Tarihi: 07.02.2021).
  9. BORA, Aksu: ““Olmayanın Nesini İdare Edeceksin?” “Yoksulluk, Kadınlar ve Hane” Yoksulluk Halleri: Türkiye'de Kent Yoksulluğunun Toplumsal Görünümleri, (ed.) Necmi Erdoğan, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002, s.100-141.
  10. BRÖCKEL, Miriam/ANDREß, Hans-Jürgen: “The Economic Consequences of Divorce in Germany: What Has Changed since the Turn of the Millennium?”, Comparative Population Studies, 40(3), 2015, s.277-312.

Kaynak Göster

APA
Bozkurt, F. D. (2021). YOKSULLUK NAFAKASINI İNSAN HAKLARI VE TOPLUMSAL CİNSİYET EKSENİNDE YENİDEN DÜŞÜNMEK. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12(2), 566-584. https://izlik.org/JA63ZA68ZU
AMA
1.Bozkurt FD. YOKSULLUK NAFAKASINI İNSAN HAKLARI VE TOPLUMSAL CİNSİYET EKSENİNDE YENİDEN DÜŞÜNMEK. İnÜHFD. 2021;12(2):566-584. https://izlik.org/JA63ZA68ZU
Chicago
Bozkurt, Fatma Duygu. 2021. “YOKSULLUK NAFAKASINI İNSAN HAKLARI VE TOPLUMSAL CİNSİYET EKSENİNDE YENİDEN DÜŞÜNMEK”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12 (2): 566-84. https://izlik.org/JA63ZA68ZU.
EndNote
Bozkurt FD (01 Aralık 2021) YOKSULLUK NAFAKASINI İNSAN HAKLARI VE TOPLUMSAL CİNSİYET EKSENİNDE YENİDEN DÜŞÜNMEK. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12 2 566–584.
IEEE
[1]F. D. Bozkurt, “YOKSULLUK NAFAKASINI İNSAN HAKLARI VE TOPLUMSAL CİNSİYET EKSENİNDE YENİDEN DÜŞÜNMEK”, İnÜHFD, c. 12, sy 2, ss. 566–584, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63ZA68ZU
ISNAD
Bozkurt, Fatma Duygu. “YOKSULLUK NAFAKASINI İNSAN HAKLARI VE TOPLUMSAL CİNSİYET EKSENİNDE YENİDEN DÜŞÜNMEK”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12/2 (01 Aralık 2021): 566-584. https://izlik.org/JA63ZA68ZU.
JAMA
1.Bozkurt FD. YOKSULLUK NAFAKASINI İNSAN HAKLARI VE TOPLUMSAL CİNSİYET EKSENİNDE YENİDEN DÜŞÜNMEK. İnÜHFD. 2021;12:566–584.
MLA
Bozkurt, Fatma Duygu. “YOKSULLUK NAFAKASINI İNSAN HAKLARI VE TOPLUMSAL CİNSİYET EKSENİNDE YENİDEN DÜŞÜNMEK”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 12, sy 2, Aralık 2021, ss. 566-84, https://izlik.org/JA63ZA68ZU.
Vancouver
1.Fatma Duygu Bozkurt. YOKSULLUK NAFAKASINI İNSAN HAKLARI VE TOPLUMSAL CİNSİYET EKSENİNDE YENİDEN DÜŞÜNMEK. İnÜHFD [Internet]. 01 Aralık 2021;12(2):566-84. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63ZA68ZU