SENDİKAL HAKLARIN KULLANILMASININ ENGELLENMESİ SUÇU

İşçilerin yanı sıra işverenlerin de sendikal faaliyette bulunabilme hakkı, uluslararası sözleşmeler ve Anayasamızda sosyal ve ekonomik haklar arasında yer almaktadır. Bireylerin sendikaya üye olmalarının, bireysel sendika haklarının kapsamı ile sendikaların faaaliyetlerinin ayrıntıları 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’ndadır. İlgili mevzuatta içeriği belirlenmiş olan bireysel ve kolektif sendikal hakların ihlal edilmesinin engellenmesi ve bu hakların ceza hukuku yoluyla korunması amacıyla 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) hürriyete karşı suçlar arasında “sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi” suçu (m.118) düzenlenmiştir. Bu maddede birbirini tamamlayan iki ayrı suç yer almaktadır. Birinci fıkrada “bireysel sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi” suçu düzenlenmiştir. Bu düzenlemeyle, bireylerin herhangi bir baskı görmeden sendikal haklarını kullanabilmeleri korunmak istenmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında ise “sendika tüzel kişiliğinin faaliyetlerinin engellenmesi” suçu düzenlenmiştir. Bu fıkradaki düzenlemeyle kolektif sendikal hakların korunması amaçlanmıştır. Birbirlerini tamamlayıcı nitelikteki bireysel ve kolektif sendika hakkının ihlali TCK m.118’de birlikte düzenlenmiştir. Ancak bu hükümde maddi unsurları, mağdurları ve maddi konuları birbirinden farklı iki ayrı suç yer almaktadır. Bu çalışmada TCK m.118’de düzenlenmiş olan bireylerin ve sendikaların sendikal haklarının kullanılmasının engellenmesi suçu konu edilmiştir.

The right to engage in syndical activities is regulated in international conventions and in Turkish Constitution among social and economic rights. Today, employers, as well as workers, have the right to engage in syndical activities. In Turkish law, the membership of individuals to syndicates, individual syndical rights and the scope of the activities of syndicates are regulated in the Law No. 6356 and the Law No. 4688. In order to protect individual and collective syndical rights in the relevant legislation through criminal law, the crime of "preventing of use of syndical rights" is regulated in the Turkish Criminal Law (art. 118). In the first paragraph of the provision, threatening or coercing persons to force them not to exercise their union rights is regulated as a crime. In the second paragraph, forcibly or unlawfully preventing the activities of the syndicate is regulated as a crime. In art. 118, there are two crimes that are complement to each other but differ from each other in terms of legal issues, material elements and victims.