Yasa İncelemesi
BibTex RIS Kaynak Göster

PRACTICES ON JUDICIAL DIVERSITY IN THE CONSTITUTIONAL AMENDMENTS IN TURKEY

Yıl 2018, Cilt: 9 Sayı: 1, 507 - 528, 30.06.2018
https://doi.org/10.21492/inuhfd.424299

Öz

Practices
on judicial diversity is discussed as the fulfillment of a requirement of the
rule of law by providing judicial independence. In Turkey, these discussions
are conducted with constitutional amendments that provide judicial diversity on
the Bench. In these discussions it is suggested that, judicial diversity is
necessary on the Bench as a requirement of rule of law. Therefore it has been
possible that the constiutional amendments to be legitimised. This article
which aims to address the direction of the discussions about judicial diversity
in Turkey examines both whether judicial diversity is a necessity for the rule
of law and how judicial diversity is understood in Turkey. In this respect,
some of the important constituonal amendments that are related to the structure
of higher judicial boards - Constitutional Court and the Council of Judges and
Prosecutors- in Turkey is reviewed. As revealed in this review, in Turkey,
judicial diversity is interpreted and understood differently compared with the
other example countries. This different understanding gives rise to the
instrumentalisation of the regulations on judiciary in Turkey so as to detract
from judicial independence. Furthermore it is not possible to accept that the
practices on judicial diversity in the world always bring to positive results.



 

Kaynakça

  • KaynakçaATAR, Yavuz; “Anayasa Mahkemesi’nin Yeniden Yapılandırılması”, AYD, Yıl 2008, S: 25.
  • BARONESS, Brenda Hale, The Appointment and Removal of Judges: Independence and Diversity, International Association of Women Judges 8 th Biennial Conference 3-7 May 2006 Sydney, Australia.
  • BALTACI, Cemal, Demokrasi Ve Yargı Bağımsızlığı Bağlamında Türkiye’de Hakimler Ve Savcılar Yüksek Kurulu, C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, 2013.
  • BİLİR, Faruk, Demokratik Meşruluk, Yargı Bağımsızlığı ve Yargı Tarafsızlığı Bağlamında Yargı Organının (yeniden) Yapılanması, 2012, içinde, Demokratik Anayasa, haz. Ece Göztepe, Aykut Çelebi, Metis Yayınları, İstanbul.
  • CHEN, Edward M., The Judiciary, Diversity, and Justice for All, California Law Review, Vol. 91, No. 4 Jul., 2003.
  • ÇOŞAR, Vedat Ahsen; 2010-2011 Yargı Yılı Açılış Konuşması, Ankara, 6 Eylül 2010, Türkiye Barolar Birliği Yayını, Ankara.
  • DİCEY, Albert V., Hukuk Devleti: Doğası ve Genel Uygulamalar, içinde, Hukuk Devleti Hukuki Bir İlke Siyasi Bir İdeal, ed. Ali Rıza Çoban vd., 2008, Liberte Yayınları, Ankara.
  • FULLER, L.L., Hukukun Ahlakı, 2016, çev. Engin Arıkan, Tekin Yayınevi, İstanbul.
  • GÖNENÇ Levent, Siyasi İktidarın Denetlenmesi Ve Yargı, 2014 (1.bs.), Adalet Yayınevi, Ankara.
  • GÖZLER, Kemal, Elveda Kuvvetler Ayrılığı Elveda Anayasa, erişim: http://www.anayasa.gen.tr/gozler.htm.
  • GUARNİERİ, Carlo/ PİANA, Daniela, Judicial Independence And The Rule Of Law: Exploring The European Experience, içinde, The Culture of Judicial Independence, ed. Shimon Shetreet, Christopher Forsyth, 2012, Martius Publisher, Leiden.
  • HAKYEMEZ ,Yusuf Şevki, 2010 Anayasa Değişiklikleri ve Demokratik Hukuk Devleti, 2010, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XIV, Y. Sa. 2.
  • HAYEK, A. von Friedrich, Siyasal Bir İdeal Olarak Hukuk Devleti, içinde, Hukuk Devleti Hukuki Bir İlke Siyasi Bir İdeal, ed. Ali Rıza Çoban vd., 2008, Liberte Yayınları, Ankara.
  • İLKİZ, Fikret, Anayasa Değişikliği ve Anayasa Mahkemesi, 2010, içinde, 2010 Anayasa Değişiklikleri Çerçevesinde Yargı Bağımsızlığı, ed. Bahri Öztürk, Fikret İlkiz, Ümit Kocasakal, Seçkin Yayınevi.
  • İNCEOĞLU, Sibel, Yargı Bağımsızlığı ve Yargıya Güven Ekseninde Yargıcın Davranış İlkeleri, 2008, Beta Basım Yayın, İstanbul.
  • İNCEOĞLU, Sibel, Yeni Anayasada Bağımsız Bir Yargı İçin Neler Yapmalı?Uluslararası Belgeler Işığında Öneriler, TBB Dergisi 2011 (95).
  • KABOĞLU, İbrahim, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (10 Aralık 2016), Ankara Barosu Dergisi, 2016/4.
  • KARAHANOĞULLARI, Onur, İdarenin Hukukla Kavranması: Yasallık ve İdari İşlemler (Yargı Kararlarına Dayalı Bir İnceleme),2015, Turhan Kitabevi, Ankara.
  • ODYAKMAZ, Zehra; “Yeni Anayasa Çalışmalarında Anayasa Mahkemesi, Danıştay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Hakimler ve Savılar Yüksek Kurulu İçin Üye Seçimleri ve Bazı Konular Hakkında Görüşler”, AYD, Yıl 2008, S:25.
  • ÖZBUDUN, Ergun, Yargının Bağımsızlığı ve Tarafsızlığı, 2007, erişim: http://www.dunyabulteni.net/?aType=yazarHaber&ArticleID=1116.
  • ÖZCAN, M. Tevfik, Modern toplum ve Hukuk Devleti, 2017, Tekin Yayınevi,İstanbul.
  • ÖZENÇ, Berke, Hukuk Devleti Kökenleri ve Küreselleşme Çağındaki İşlevi, 2014, İletişim Yayınları, İstanbul.
  • RAZ, Joseph, Hukuk Devleti ve Erdemi, içinde, Hukuk Devleti Hukuki Bir İlke Siyasi Bir İdeal, ed. Ali Rıza Çoban vd., 2008, Liberte Yayınları, Ankara.
  • SAĞLAM, Fazıl, Türkiye’de Yargı Bağımsızlığı Alanında Son Gelişmeler, 2017, Av. Teoman Ergül’e Armağan, ed. Ozan Ergül, TBB Yayınları, Ankara.
  • SANCAR, Mithat, Devlet Aklı Kıskacında Hukuk Devleti,2010, İletişim Yayınları, İstanbul.
  • SCHMİTT, Carl, Liberal Hukuk Devletinin İlkeleri ve Hukuk Devletinde Kanun Kavramı, içinde Hukuk Devleti Hukuki Bir İlke Siyasi Bir İdeal, ed. Ali Rıza Çoban vd., 2008, Liberte Yayınları, Ankara.
  • VARGAS, Sylvia R. Lazos, Does a Diverse Judiciary Attain a Rule of Law That is Inclusive: What Grutter v. Bolinger Has to Say about Diversity on the Bench, Michigan Journal of Race & Law Vol. 10:101, 2004.
  • WİLLİG, Onwuachi Angela, Representative Government, Representative Court- Supreme Court as a Representative Body, Minnesota Law Review, Vol 90, 2006.
  • WYNN, James Adrew Jr., Mazur Eli Paul, Judicial Diversity: Where Independence and Accountability Meet, Albany Law review, Vol 67, 2004.
  • İnternet Kaynakları:18.01.2017 tarihli A Haber, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğanın Yargıda Birlik Derneği Üyelerine konuşması, Erişim: https://www.youtube.com/watch?v=H7u2br2cZI0
  • http://anayasadegisikligi.barobirlik.org.tr/Anayasa_Degisikligi.aspx
  • http://t24.com.tr/haber/yargida-birlik-cemaat-yar-savi-ele-gecirdi-bizim-listemizde-solcu-alevi-milliyetci-ve-dindarlar-var,270124
  • http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/siyaset/738938/_Yargida_birlik__lafta_kaldi.html
  • http://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/legal-profession-must-do-more-to-improve-ethnic-diversity-says-supreme-court-president-8664006.html
  • http://www.star.com.tr/acik-gorus/ust-yargida-alacali-cogulculuk-haber-828301/ tarih: 11.01.2014
  • http://www.venice.coe.int/webforms/documents/default.aspx?pdffile=CDL-AD(2010)004-tur
  • https://www.judiciary.senate.gov/nominations/judicial
  • https://www.nytimes.com/2017/01/11/us/politics/supreme-court-nomination-trump.html
  • Judıcıal Dıversıty: Acceleratıng Change https://jac.judiciary.gov.uk/sites/default/files/sync/news/accelerating_change_finalrev_0.pdf

ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİYLE TÜRKİYE’DE YARGIDA ÇOĞULCULUK UYGULAMALARI

Yıl 2018, Cilt: 9 Sayı: 1, 507 - 528, 30.06.2018
https://doi.org/10.21492/inuhfd.424299

Öz

Yargıda
çoğulcu uygulamalar yargı bağımsızlığını sağlayarak hukuk devletinin bir
gereğinin yerine getirilmesi olarak tartışılmaktadır. Türkiye’de bu
tartışmalar, yargıda çoğulculuğun sağlanmasına yönelik Anayasa
değişiklikleriyle birlikte yürütülmektedir. Buna göre hukuk devletinin bir
gereği olarak, yargı kurullarının oluşturulmasında çoğulcu yapının sağlanması
gerektiği öne sürülmüş ve böylece söz konusu Anayasa değişikliklerinin meşru
bir zemine taşınması mümkün olmuştur. Türkiye’de bu konudaki tartışmaların
seyrini ele almayı amaçlayan bu çalışmada yargıda çoğulculuğun hukuk devleti
için bir gereklilik olup olmadığını sorgulanırken; bir yandan da yargıda
çoğulculuğun nasıl anlaşıldığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu itibarla
Türkiye’deki yüksek yargı organlarından Anayasa Mahkemesi ve Hakimler ve
Savcılar Kurulu’nun yapısına dair önemli anayasa değişiklikleri
incelenmektedir. Bu inceleme sonucunda ortaya konulacağı gibi yargıda
çoğulculuk, Türkiye’de farklı yorumlanarak dünyadaki diğer uygulama
örneklerinden oldukça farklı anlaşılmaktadır. Bu farklı anlayış ise yargıda
çoğulculuk uygulamaları adı altında Türkiye’deki düzenlemelerin, yargı
bağımsızlığına gölge düşürmede araç olarak işlev görmesine kaynaklık
etmektedir. Buna ek olarak dünyadaki yargıda çoğulculuğu sağlamaya ilişkin
uygulamaların da doğrudan olumlamasını yapmak mümkün değildir.

Kaynakça

  • KaynakçaATAR, Yavuz; “Anayasa Mahkemesi’nin Yeniden Yapılandırılması”, AYD, Yıl 2008, S: 25.
  • BARONESS, Brenda Hale, The Appointment and Removal of Judges: Independence and Diversity, International Association of Women Judges 8 th Biennial Conference 3-7 May 2006 Sydney, Australia.
  • BALTACI, Cemal, Demokrasi Ve Yargı Bağımsızlığı Bağlamında Türkiye’de Hakimler Ve Savcılar Yüksek Kurulu, C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, 2013.
  • BİLİR, Faruk, Demokratik Meşruluk, Yargı Bağımsızlığı ve Yargı Tarafsızlığı Bağlamında Yargı Organının (yeniden) Yapılanması, 2012, içinde, Demokratik Anayasa, haz. Ece Göztepe, Aykut Çelebi, Metis Yayınları, İstanbul.
  • CHEN, Edward M., The Judiciary, Diversity, and Justice for All, California Law Review, Vol. 91, No. 4 Jul., 2003.
  • ÇOŞAR, Vedat Ahsen; 2010-2011 Yargı Yılı Açılış Konuşması, Ankara, 6 Eylül 2010, Türkiye Barolar Birliği Yayını, Ankara.
  • DİCEY, Albert V., Hukuk Devleti: Doğası ve Genel Uygulamalar, içinde, Hukuk Devleti Hukuki Bir İlke Siyasi Bir İdeal, ed. Ali Rıza Çoban vd., 2008, Liberte Yayınları, Ankara.
  • FULLER, L.L., Hukukun Ahlakı, 2016, çev. Engin Arıkan, Tekin Yayınevi, İstanbul.
  • GÖNENÇ Levent, Siyasi İktidarın Denetlenmesi Ve Yargı, 2014 (1.bs.), Adalet Yayınevi, Ankara.
  • GÖZLER, Kemal, Elveda Kuvvetler Ayrılığı Elveda Anayasa, erişim: http://www.anayasa.gen.tr/gozler.htm.
  • GUARNİERİ, Carlo/ PİANA, Daniela, Judicial Independence And The Rule Of Law: Exploring The European Experience, içinde, The Culture of Judicial Independence, ed. Shimon Shetreet, Christopher Forsyth, 2012, Martius Publisher, Leiden.
  • HAKYEMEZ ,Yusuf Şevki, 2010 Anayasa Değişiklikleri ve Demokratik Hukuk Devleti, 2010, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XIV, Y. Sa. 2.
  • HAYEK, A. von Friedrich, Siyasal Bir İdeal Olarak Hukuk Devleti, içinde, Hukuk Devleti Hukuki Bir İlke Siyasi Bir İdeal, ed. Ali Rıza Çoban vd., 2008, Liberte Yayınları, Ankara.
  • İLKİZ, Fikret, Anayasa Değişikliği ve Anayasa Mahkemesi, 2010, içinde, 2010 Anayasa Değişiklikleri Çerçevesinde Yargı Bağımsızlığı, ed. Bahri Öztürk, Fikret İlkiz, Ümit Kocasakal, Seçkin Yayınevi.
  • İNCEOĞLU, Sibel, Yargı Bağımsızlığı ve Yargıya Güven Ekseninde Yargıcın Davranış İlkeleri, 2008, Beta Basım Yayın, İstanbul.
  • İNCEOĞLU, Sibel, Yeni Anayasada Bağımsız Bir Yargı İçin Neler Yapmalı?Uluslararası Belgeler Işığında Öneriler, TBB Dergisi 2011 (95).
  • KABOĞLU, İbrahim, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (10 Aralık 2016), Ankara Barosu Dergisi, 2016/4.
  • KARAHANOĞULLARI, Onur, İdarenin Hukukla Kavranması: Yasallık ve İdari İşlemler (Yargı Kararlarına Dayalı Bir İnceleme),2015, Turhan Kitabevi, Ankara.
  • ODYAKMAZ, Zehra; “Yeni Anayasa Çalışmalarında Anayasa Mahkemesi, Danıştay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Hakimler ve Savılar Yüksek Kurulu İçin Üye Seçimleri ve Bazı Konular Hakkında Görüşler”, AYD, Yıl 2008, S:25.
  • ÖZBUDUN, Ergun, Yargının Bağımsızlığı ve Tarafsızlığı, 2007, erişim: http://www.dunyabulteni.net/?aType=yazarHaber&ArticleID=1116.
  • ÖZCAN, M. Tevfik, Modern toplum ve Hukuk Devleti, 2017, Tekin Yayınevi,İstanbul.
  • ÖZENÇ, Berke, Hukuk Devleti Kökenleri ve Küreselleşme Çağındaki İşlevi, 2014, İletişim Yayınları, İstanbul.
  • RAZ, Joseph, Hukuk Devleti ve Erdemi, içinde, Hukuk Devleti Hukuki Bir İlke Siyasi Bir İdeal, ed. Ali Rıza Çoban vd., 2008, Liberte Yayınları, Ankara.
  • SAĞLAM, Fazıl, Türkiye’de Yargı Bağımsızlığı Alanında Son Gelişmeler, 2017, Av. Teoman Ergül’e Armağan, ed. Ozan Ergül, TBB Yayınları, Ankara.
  • SANCAR, Mithat, Devlet Aklı Kıskacında Hukuk Devleti,2010, İletişim Yayınları, İstanbul.
  • SCHMİTT, Carl, Liberal Hukuk Devletinin İlkeleri ve Hukuk Devletinde Kanun Kavramı, içinde Hukuk Devleti Hukuki Bir İlke Siyasi Bir İdeal, ed. Ali Rıza Çoban vd., 2008, Liberte Yayınları, Ankara.
  • VARGAS, Sylvia R. Lazos, Does a Diverse Judiciary Attain a Rule of Law That is Inclusive: What Grutter v. Bolinger Has to Say about Diversity on the Bench, Michigan Journal of Race & Law Vol. 10:101, 2004.
  • WİLLİG, Onwuachi Angela, Representative Government, Representative Court- Supreme Court as a Representative Body, Minnesota Law Review, Vol 90, 2006.
  • WYNN, James Adrew Jr., Mazur Eli Paul, Judicial Diversity: Where Independence and Accountability Meet, Albany Law review, Vol 67, 2004.
  • İnternet Kaynakları:18.01.2017 tarihli A Haber, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğanın Yargıda Birlik Derneği Üyelerine konuşması, Erişim: https://www.youtube.com/watch?v=H7u2br2cZI0
  • http://anayasadegisikligi.barobirlik.org.tr/Anayasa_Degisikligi.aspx
  • http://t24.com.tr/haber/yargida-birlik-cemaat-yar-savi-ele-gecirdi-bizim-listemizde-solcu-alevi-milliyetci-ve-dindarlar-var,270124
  • http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/siyaset/738938/_Yargida_birlik__lafta_kaldi.html
  • http://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/legal-profession-must-do-more-to-improve-ethnic-diversity-says-supreme-court-president-8664006.html
  • http://www.star.com.tr/acik-gorus/ust-yargida-alacali-cogulculuk-haber-828301/ tarih: 11.01.2014
  • http://www.venice.coe.int/webforms/documents/default.aspx?pdffile=CDL-AD(2010)004-tur
  • https://www.judiciary.senate.gov/nominations/judicial
  • https://www.nytimes.com/2017/01/11/us/politics/supreme-court-nomination-trump.html
  • Judıcıal Dıversıty: Acceleratıng Change https://jac.judiciary.gov.uk/sites/default/files/sync/news/accelerating_change_finalrev_0.pdf
Toplam 39 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Hukuk
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Şeyma Sağdıç

Yayımlanma Tarihi 30 Haziran 2018
Gönderilme Tarihi 16 Mayıs 2018
Kabul Tarihi 29 Haziran 2018
Yayımlandığı Sayı Yıl 2018 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA Sağdıç, Ş. (2018). ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİYLE TÜRKİYE’DE YARGIDA ÇOĞULCULUK UYGULAMALARI. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 9(1), 507-528. https://doi.org/10.21492/inuhfd.424299
AMA Sağdıç Ş. ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİYLE TÜRKİYE’DE YARGIDA ÇOĞULCULUK UYGULAMALARI. İnÜHFD. Haziran 2018;9(1):507-528. doi:10.21492/inuhfd.424299
Chicago Sağdıç, Şeyma. “ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİYLE TÜRKİYE’DE YARGIDA ÇOĞULCULUK UYGULAMALARI”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9, sy. 1 (Haziran 2018): 507-28. https://doi.org/10.21492/inuhfd.424299.
EndNote Sağdıç Ş (01 Haziran 2018) ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİYLE TÜRKİYE’DE YARGIDA ÇOĞULCULUK UYGULAMALARI. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9 1 507–528.
IEEE Ş. Sağdıç, “ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİYLE TÜRKİYE’DE YARGIDA ÇOĞULCULUK UYGULAMALARI”, İnÜHFD, c. 9, sy. 1, ss. 507–528, 2018, doi: 10.21492/inuhfd.424299.
ISNAD Sağdıç, Şeyma. “ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİYLE TÜRKİYE’DE YARGIDA ÇOĞULCULUK UYGULAMALARI”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9/1 (Haziran 2018), 507-528. https://doi.org/10.21492/inuhfd.424299.
JAMA Sağdıç Ş. ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİYLE TÜRKİYE’DE YARGIDA ÇOĞULCULUK UYGULAMALARI. İnÜHFD. 2018;9:507–528.
MLA Sağdıç, Şeyma. “ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİYLE TÜRKİYE’DE YARGIDA ÇOĞULCULUK UYGULAMALARI”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 9, sy. 1, 2018, ss. 507-28, doi:10.21492/inuhfd.424299.
Vancouver Sağdıç Ş. ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİYLE TÜRKİYE’DE YARGIDA ÇOĞULCULUK UYGULAMALARI. İnÜHFD. 2018;9(1):507-28.