Araştırma Makalesi

Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi-Erzincan Örneği

Cilt: 11 Sayı: 22 3 Kasım 2024
PDF İndir
EN TR

Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi-Erzincan Örneği

Öz

Amaç: Araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimlerini incelemek, bu eğilimlerin cinsiyet, sınıf düzeyi, taşımalı eğitim kapsamında olup olmama ve ebeveyn eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Ayrıca, eleştirel düşünme eğiliminin başarı notunun anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığını tespit etmek amaçlanmıştır. Yöntem: Tasarlanan çalışma nicel araştırma desenlerinden genel tarama modelindedir. Veriler Erzincan il merkezi ile Refahiye ilçesinde bulunan ortaokullardan toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ve Ortaokul Öğrencileri İçin Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği (EDEÖ) kullanılmıştır. Döner ve Demir (2022) tarafından geliştirilen EDEÖ, 21 madde ve Diyalektik Düşünme, Eğilim ve Analiz olmak üzere üç boyuttan oluşmaktadır. Bulgular: Mevcut uygulamada üç boyut için hesaplanan iç tutarlılık katsayıları. 70 ile. 87 arasında değişmektedir. Öğrencilerin diyalektik düşünme, eğilim ve analiz boyutlarına ilişkin puanlarının orta ve iyi düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Diyalektik düşünme eğilimlerinin cinsiyet ve okula ulaşım şekline göre değişmediği, sınıf düzeyine göre bazı gruplar arasında alt sınıflar lehine anlamlı bazı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar ve Öneriler: Öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimlerinin iyi düzeyde olduğu söylenebilir. Öğrencilerinin analiz boyutundaki puanlarının artmasına paralel olarak başarı puanlarının da arttığı anlaşılmıştır. Öğretmenlerin öğrenme etkinliklerini, analiz boyutunu oluşturan özellikler bakımından öğrencileri geliştirmeye yönelik hazırlaması, öğrencilerin başarı düzeylerinin gelişmesi katkı sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

Eleştirel Düşünme Eğilmi, Ortaokul Öğrencileri, Diyalektik Düşünme, Analiz

Destekleyen Kurum

Erzincan İl Milli Eğitim Müdürlüğü

Etik Beyan

Tüm Etik kurallara uyulmuştur. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İnsan Araştırmaları Eğitim Bilimleri Etik Kurulu tarafından 31/10/2022 tarih 10/10 sayılı kararı ile etik açıdan uygun bulunmuştur.

Teşekkür

Erzincan İl Milli Eğitim Müdürlüğü nezdinde, veri toplama sürecinde yardımlarından ötürü okul müdürleri ve öğretmenlere teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Alsancak, E., & Aybek, B. (2023). Ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ile akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Scientific Educational Studies, 7(1), 57-78.
  2. Avaroğullari, A. K. ve Şaman, B. (2020). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğrenme stilleri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (53), 411-434.
  3. Bakır, T., & Eğmir, E. (2022). Ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ile üstbilişsel farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(5), 21-40.
  4. Başol, G. (2008). Ölçme sonuçları üzerinde yapılan temel istatistiksel işlemler. İçinde G. Başol, (Ed), Eğitimde ölçme ve değerlendirme (109-136). İstanbul: Lisans Yayınevi.
  5. Bozpolat, E., & Kurga, H. (2021). Sekizinci sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (43), 526-555.
  6. Coşkun, R., Altunışık, R. & Yıldırım, E. (2019). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı, Sakarya: Sakarya Kitabevi Cüceloğlu, D. (2001). İyi düşün doğru karar ver. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
  7. Çağlı, A. (2022). İnternet bağımlılığı eleştirel düşünme eğilimini etkiler mi? Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 27-39. Demirel, Ö. (2004). Kuramdan uygulamaya eğitimde program geliştirme (6. Baskı), Ankara: PegemA Yayıncılık. Dilekçi, A., & Karatay, H. (2022). Türkçe dersi kitaplarındaki etkinliklerin eleştirel düşünme becerisine göre incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (64), 78-101
  8. Döner, S. Y., & Demir, S. (2022). Ortaokul Öğrencileri İçin Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1-30.
  9. Elçi, A. C., Tuncel, F., Demirogları, B., Akman, P., Elçi, R. M. & Kutlu, M. O. (2020). Ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri. Turkish Studies - Education, 15(5), 3315-3326. https://dx.doi.org/10.47423/TurkishStudies.46323
  10. Elçi, A. C., Tuncel, F., Demiroğları, B., Akman, P., Elçi, R. M., & Kutlu, M. O. (2020). Ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri. Turkish Studies, 15(5), 3315-3326. Erişti, B., & Erdem, C. (2018). Öğretmen adaylarının medya okuryazarlığı beceri düzeyleri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişki. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(67), 1234-1251.

Kaynak Göster

APA
Öcal, S. H., & Bahar, H. H. (2024). Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi-Erzincan Örneği. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(22), 28-46. https://doi.org/10.29129/inujgse.1452959
AMA
1.Öcal SH, Bahar HH. Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi-Erzincan Örneği. Inonu University Journal of the Graduate School of Education. 2024;11(22):28-46. doi:10.29129/inujgse.1452959
Chicago
Öcal, Serdal Halis, ve Hüseyin Hüsnü Bahar. 2024. “Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi-Erzincan Örneği”. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 (22): 28-46. https://doi.org/10.29129/inujgse.1452959.
EndNote
Öcal SH, Bahar HH (01 Kasım 2024) Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi-Erzincan Örneği. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 22 28–46.
IEEE
[1]S. H. Öcal ve H. H. Bahar, “Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi-Erzincan Örneği”, Inonu University Journal of the Graduate School of Education, c. 11, sy 22, ss. 28–46, Kas. 2024, doi: 10.29129/inujgse.1452959.
ISNAD
Öcal, Serdal Halis - Bahar, Hüseyin Hüsnü. “Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi-Erzincan Örneği”. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11/22 (01 Kasım 2024): 28-46. https://doi.org/10.29129/inujgse.1452959.
JAMA
1.Öcal SH, Bahar HH. Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi-Erzincan Örneği. Inonu University Journal of the Graduate School of Education. 2024;11:28–46.
MLA
Öcal, Serdal Halis, ve Hüseyin Hüsnü Bahar. “Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi-Erzincan Örneği”. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 11, sy 22, Kasım 2024, ss. 28-46, doi:10.29129/inujgse.1452959.
Vancouver
1.Serdal Halis Öcal, Hüseyin Hüsnü Bahar. Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi-Erzincan Örneği. Inonu University Journal of the Graduate School of Education. 01 Kasım 2024;11(22):28-46. doi:10.29129/inujgse.1452959